III SAB/Wr 3580/21

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 20 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M.W. Syndyka Masy Upadłości K. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości z siedzibą w Warszawie na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie stwierdzenia nabycia pojazdów postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej kwotę 100 (słownie: sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi. UZASADNIENIE W dniu 18 listopada 2022 r. (data nadania w placówce pocztowej) skarżący, działając poprzez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Prezydenta Wrocławia w przedmiocie stwierdzenia nabycia pojazdów. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 12 września 2022 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do usunięcia, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, braków formalnych skargi poprzez: wykazanie wyczerpania środków zaskarżenia, warunkujących dopuszczalność skargi do sądu administracyjnego w niniejszej sprawie, tj. poprzez nadesłanie wniesionego przed złożeniem skargi ponaglenia oraz dokumentu potwierdzającego fakt jego złożenia. W wezwaniu zawarto pouczenie o rygorze odrzucenia skargi w przypadku nieusunięcia braków w zakreślonym terminie. W wykonaniu powyższego wezwania, doręczonego 20 września 2022 r., pełnomocnik skarżącego, przy piśmie z dnia 21 września 2022 r. przedłożył odpisy pism z dnia 7 marca 2021 r., 4 maja 2021 r., 17 maja 2021 r. oraz z dnia 6 sierpnia 2021 r. wraz z uwierzytelnioną kopią fragmentu pocztowej książki nadawczej i potwierdzenia nadania przesyłki oraz wyjaśnił, że wymogi ponaglenia spełniają zawarte w ww. pismach prośby o załatwienie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). W myśl art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.". stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 k.p.a. lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 k.p.a. (bezczynność); 2) postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Z kolei zgodnie z art. 37 § 3 k.p.a. ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; 2) do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. W świetle powyższego, w przypadku skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wyczerpanie środków zaskarżenia następuje przez wniesienie ponaglenia przewidzianego w powołanym wyżej art. 37 k.p.a. Uprzednie złożenie ponaglenia przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. jest warunkiem formalnym wniesienia skargi na bezczynność i przewlekłość (vide: postanowienie NSA z 25 maja 2018 r. II OSK 1210/18; wyrok NSA z 27 czerwca 2019 r. II OSK 1009/19; postanowienie z 18 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 866/19; postanowienie NSA z 25 czerwca 2019 r. I GSK 957/19; wyrok NSA z 29 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2012/19, wyrok NSA z 29 października 2019 r. sygn. akt II OSK 2011/19). Tym samym złożenie skargi bez poprzedzenia jej ponagleniem do właściwego organu, oznacza niewyczerpanie trybu z art. 37 k.p.a., a w konsekwencji – uznanie skargi za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Z taką sytuacja mamy do czynienia w realiach niniejszej sprawy. Ponaglenie jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a. Ponaglenie powinno więc zawierać: 1) oznaczenie strony, która wnosi ponaglenie; 2) adres strony wnoszącej ponaglenie; 3) żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości przez właściwy do tego organ, ewentualnie także żądanie stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z naruszeniem prawa; 4) podpis wnoszącego ponaglenie. Oprócz danych określonych w tym przepisie ponaglenie zawiera uzasadnienie, czyli przytoczenie okoliczności, twierdzeń i ocen uzasadniających żądania ponaglenia (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2021 r. sygn. akt II OSK 3144/20). W niniejszej sprawie skarżący zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, jako dowód wniesienia ponaglenia, przedłożył pisma z dnia 7 marca 2021 r., 4 maja 2021 r., 17 maja 2021 r. oraz z dnia 6 sierpnia 2021 r. Wbrew temu co twierdzi skarżący, nie mogą one być uznane za ponaglenia w rozumieniu art. 37 k.p.a. Zauważyć należy, że pisma te zostały również sporządzone przez zawodowego pełnomocnika, od którego, od którego wymagany jest profesjonalizm i znajomość przepisów prawa, w tym środków prawnych mających na celu ochronę praw jednostki. Przede wszystkim pisma te nie zostały zatytułowane jako ponaglenie, lecz jako "wniosek". Należy również zaznaczyć, że powyższa korespondencja była kierowana do Prezydenta Wrocławia, a więc do tego samego organu, którego dotyczy skarga wniesiona przez skarżącą w niniejszej sprawie, nie zaś do organu wyższego stopnia. Także treść pism dołączonych do skargi oraz do odpowiedzi na wezwanie nie pozwala na uznanie ich za ponaglenia. Z pism sporządzonych w dniu 7 marca 2021 r. oraz 4 maja 2021 r. wynika jedynie chęć uzyskania informacji o toczącym się postępowaniu, tu cyt.: "proszę o wyjaśnienie na jakim etapie znajduje się (...) wniosek". W pismach z dnia 17 maja 2021 r. i 6 sierpnia 2021 r., oprócz tego, zwrócono się z prośbą o rozpatrzenie wniosku i wskazano na znaczny upływ czasu od jego złożenia. Nie stanowi do jednak w ocenie Sądu podstawy do uznania pisma sporządzonego przez zawodowego pełnomocnika za ponaglenie, skoro zawodowy pełnomocnik nie zawarł w nim jednoznacznego żądania rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia kwestii bezczynności Prezydenta Wrocławia, ani też nawet nie powołał przepisów regulujących instytucję ponaglenia. Podobnie należy ocenić zawarte w piśmie z dnia 17 maja 2021 r. stwierdzenie, że "syndyk masy upadłości rozważa złożenie skargi na bezczynność organu". Tego rodzaju wypowiedź zawodowego pełnomocnika nie może być w żadnym razie traktowana jako żądanie stwierdzenia bezczynności organu przez organ wyższego stopnia, skoro wynika z niej jedynie, że pełnomocnik strony rozważa wystąpienie w przyszłości z żądaniem stwierdzenia bezczynności organu. Podsumowując za uznaniem dołączonych do skargi oraz do wezwania Sądu pism za ponaglenia nie przemawia ani tytuł, ani organ, do którego pisma te zostały skierowane, ani ich treść. Dodać również należy, że skarżący, reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika, nie wykazał faktu złożenia pisma z dnia 6 sierpnia 2021 r. dołączonego do skargi oraz do odpowiedzi na wezwanie Sądu jako jeden z dowodów mających potwierdzić wyczerpanie toku instancji. Numery przesyłek widniejące na nadesłanych kopiach fragmentów pocztowej książki nadawczej oraz potwierdzeniach nadania w placówce pocztowej dotyczą przesyłek nadanych w dniach 18 maja 2021 r., 9 marca 2021 r., 5 maja 2021 r., 18 maja 2021 r. i nie mogły dotyczyć pisma sporządzonego w dniu 6 sierpnia 2021 r. Jednocześnie brak ww. pisma w aktach administracyjnych organu. O ewentualnym uznaniu przedłożonych przez stroną skarżącą pism za ponaglenia w rozumieniu art. 37 k.p.a. w żadnym razie nie mogło również przemawiać brak pouczenia przez skarżony organ o przysługujących stronie środkach obrony. Zgodnie z art. 9 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. Organy czuwają nad tym, aby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa, i w tym celu udzielają im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek. Obowiązki, o którym mowa w tym przepisie, dotyczą pism, które zredagowane zostały w sposób niezręczny, niezrozumiały, czy nieporadny, niepozwalający na ustalenie rzeczywistej woli strony, kiedy z okoliczności sprawy wynika, że strona nie rozeznaje się w sposób precyzyjny w zakresie przysługujących jej uprawnień. Z uwagi na fakt reprezentowania strony przez zawodowego pełnomocnika, taka sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. W świetle powyższych rozważań należało uznać, że skarżący przed wniesieniem skargi na bezczynność Prezydenta Wrocławia nie wyczerpał trybu przedsądowego i zaniechał złożenia ponaglenia do organu wyższego stopnia. Wobec powyższego skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd odrzuca skargę w przypadku, gdy jej wniesienie jest niedopuszczalne z innych przyczyn niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1 - 5 p.p.s.a. W tych okolicznościach skargą należało uznać za niedopuszczalną z powodu braku uprzedniego wyczerpania środków zaskarżenia (ponaglenia) i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. należało ją odrzucić. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi (punkt drugi sentencji postanowienia) orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a.