I FZ 394/16

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 29 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia X. spółka cywilna J. W., A. L. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 października 2016 r., sygn. akt I SA/Łd 573/16 w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi X. spółka cywilna J. W., A. L. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 14 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za I, II, III i IV kwartał 2011 r. postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 27 października 2016 r., I SA/Łd 573/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym wniosku X. spółka cywilna J. W., A. L. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, spółka) odmówił wstrzymania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w L. (dalej: DIS) z 14 kwietnia 2016 r. w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za poszczególne kwartały 2011 r. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia Sąd pierwszej instancji przypomniał, że skarżąca w skardze na ww. decyzję DIS zawarła również wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji. Sąd pierwszej instancji stwierdził, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm.) - zwanej dalej: "p.p.s.a.", sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd pierwszej instancji zaznaczył, że na wnioskodawcy spoczywa obowiązek szczególnie wnikliwego uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca nie wykazała inicjatywy w zakresie uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonalności zaskarżonego przez siebie aktu administracyjnego. Nie uzasadniła bowiem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz nie przedstawiła dowodów na jego poparcie, a w szczególności nie wykazała żadnych okoliczności świadczących o tym, że wykonanie zaskarżonej decyzji mogłoby spowodować szkodę, a tym bardziej szkodę znacznych rozmiarów, bądź inne – trudne do odwrócenia skutki. W konsekwencji Sąd pierwszej instancji, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie WSA w Warszawie skarżąca wniosła o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 163 § 2 p.p.s.a. W ocenie skarżącej Sąd pierwszej instancji nie odniósł się w ogóle do kwestii, czy złożony przez nią wniosek odpowiada wymogom określonym w art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz czy argumenty skarżącej są zasadne. Ponadto w jej ocenie WSA w Łodzi nie uzasadnił postanowienia, czym naruszył art. 163 § 2 p.p.s.a. Skarżąca argumentowała, że ryzyko powstania szkody wynika wprost ze skargi złożonej na decyzję DIS z 14 kwietnia 2016 r., a sama szkoda polega na pozbawieniu spółki środków finansowych w wysokości określonej w ww. decyzji jako zaległość podatkowa. Skarżąca podniosła ponadto, że Sąd nie wyjaśnił jaki jest statut majątkowy spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie. W świetle regulacji art. 61 § 3 zdanie pierwsze p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd - co do zasady - może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę w powołanym przepisie nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy w żaden sposób nie uzasadnia bowiem żądania wniosku. Wykładnia art. 61 p.p.s.a. prowadzi ponadto do konkluzji, że sąd administracyjny, rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji złożony w trybie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania okoliczności spełniających kryteria przyznania ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania wykonania decyzji. Normy art. 61 § 3 p.p.s.a - poprzez wskazanie, że sąd jest władny do działania w tym zakresie jedynie na wniosek strony skarżącej, zaś decyzja sądu uzależniona jest od spełnienia choć jednej ze wskazanych w ustawie przesłanek pozytywnych - przesądzają, że sąd nie ma możliwości rozważania innych argumentów ponad te, które wskazano we wniosku. Oznacza to, że na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., to podmiot skarżący w celu uzyskania ochrony własnego interesu, po tym jak wniesie skargę bądź równocześnie z dokonaniem tej czynności, występując z wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny, ma obowiązek wykazania istnienia oraz uzasadnienia ustawowych przesłanek popierających to żądanie (por. postanowienia NSA: z 13 maja 2010 r., II FZ 182/10; z 22 stycznia 2013 r., II GSK 1990/12; z 29 stycznia 2013 r., II FZ 1048/12; z 15 marca 2013 r., II FSK 410/13; z 4 lipca 2013 r., II GZ 323/13, CBOSA). Należy zatem uznać, że skarżąca w celu uzyskania tymczasowej ochrony swoich interesów poprzez wstrzymanie wykonania decyzji, we wniosku kierowanym do sądu powinna przedstawić okoliczności wskazujące na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, w związku z wykonaniem decyzji. Powinna wykazać, że wykonanie decyzji może doprowadzić do wystąpienia ww. negatywnych dla niej okoliczności (skutków). Chodzi przy tym o adekwatny związek przyczynowy między wykonaniem decyzji przed zakończeniem jej sądowej kontroli, a możliwymi negatywnymi konsekwencjami jej wykonania opisanymi w art. 61 § 3 p.p.s.a., na wypadek uchylenia decyzji w postępowaniu sądowo-administracyjnym. Stwierdzenie istnienia związku przyczynowego jest ustaleniem faktycznym, z którym ustawa wiąże określone skutki prawne. Odbywa się to za każdym razem w oparciu o okoliczności faktyczne konkretnej sprawy (por. postanowienie NSA z 17 listopada 2014 r., I FSK 1778/14, CBOSA). W świetle powyższych uwag należało uznać (na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu), że w rozpatrywanej sprawie skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek zastosowania wobec niej ochrony tymczasowej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zarówno w uzasadnieniu skargi jak i w zażaleniu na zaskarżone postanowienie WSA spółka nie przedstawiła jakiejkolwiek argumentacji poza ogólnym wskazaniem na jej trudną sytuację finansową oraz znaczną wysokość kwoty ewentualnej egzekucji z jej majątku. Co więcej, skarżąca nie poparła tych ogólnych twierdzeń żadnymi dowodami, poza ogólnym wskazaniem, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci powstania znaczących strat finansowych oraz możliwość utraty płynności finansowej. W tym miejscu należy przypomnieć, że w interesie skarżącej leży takie sformułowanie wniosku, aby powołane w nim okoliczności wskazywały na wystąpienie w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie zawartych we wniosku twierdzeń stosownymi dokumentami. Oceniający zasadność wniosku sąd musi mieć wiedzę o okolicznościach przemawiających za wstrzymaniem wykonania aktu lub czynności, jak również możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża wnioskodawcę, czyli skarżącą. W świetle powyższych uwag należało uznać, że skoro skarżąca, na co prawidłowo zwrócił uwagę Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu, we wniosku kierowanym do Sądu nie wykazała w sposób pozwalający na uwzględnienie wniosku istnienia okoliczności wskazujących na to, że wykonanie zaskarżonej decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem powstania znacznej szkody lub spowodowaniem trudnych do odwrócenia skutków, to Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym postanowieniu nie naruszył art. 61 § 3 p.p.s.a. odmawiając skarżącej przyznania wnioskowanej ochrony prawnej. Za niezasadny należało uznać również zarzut naruszenia art. 163 § 2 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skarżącej uzasadnienie zaskarżonego postanowienia zawiera wystarczającą argumentację wskazującą na powody odmowy uwzględnienia przez Sąd pierwszej instancji wniosku skarżącej. W sytuacji braku wskazania przez skarżącą konkretnych okoliczności wskazujących na istnienie ryzyka, o którym mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., oraz poparcia takiego wniosku stosownym materiałem dowodowym Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że w rozpatrywanej sprawie skarżącej nie przysługuje ochrona tymczasowa z art. 61 § 3 p.p.s.a. i w konsekwencji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W świetle powyższego, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.