II SA/Wa 44/20
Sądy administracyjne2020-09-24
Sygnatura
II SA/Wa 44/20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-24
Rodzaj
Wyrok WSA w Warszawie
Sędziowie
Andrzej GórajSławomir FularskiTomasz Szmydt
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.), Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Andrzej Góraj, , Agnieszka Wiechowicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2020 r. sprawy ze skargi K. R. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby oddala skargę.
UZASADNIENIE
Komendant Główny Policji (dalej "KGP") rozkazem personalnym z [...] października 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskarżony rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], z [...] czerwca 2019 r. nr [...], w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji K. R. (dalej "skarżący") na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, w części dotyczącej daty zwolnienia ze służby w Policji, ustalił datę zwolnienia ze służby w Policji na dzień [...] listopada 2019 r., a w pozostałej części zaskarżony rozkaz personalny utrzymał w mocy.
Z akt sprawy wynikało, że Komendant Powiatowy Policji (dalej: "KPP") w [...] wnioskiem z [...] marca 2018 r. wystąpił do Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] o wszczęcie postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji – K. R. funkcjonariusza w służbie stałej na stanowisku [...] Zespołu [...] Komisariatu Policji w [...] Komendy Powiatowej Policji w [...].
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu [...] lutego 2019 r. KPP w [...] został poinformowany o kolizji, której sprawcą był skarżący przebywający w momencie zdarzenia poza służbą. W toku czynności służbowych na miejscu zdarzenia został on poddany badaniom na zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu urządzeniem marki [...] z wynikiem: I badanie - 0,17 mg/l, II badanie - 0,17 mg/l, III badanie - 0,13 mg/l, IV badanie - 0,13 mg/l alkoholu w wydychanym powietrzu. W ocenie KPP w [...] postawa policjanta w trakcie zdarzenia stanowi zachowanie, które nie może być tolerowane w Policji i świadczy o tym, że funkcjonariusz nie wywiązywał się z przyjętych na siebie zobowiązań wynikających z roty złożonego ślubowania. Policjant powinien wyróżniać się nieskazitelną postawą moralną oraz nieposzlakowaną opinią.
KPP w [...] rozkazem personalnym nr [...] z [...] lutego 2019 r., wydanym na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy o Policji, zawiesił K. R. w czynnościach służbowych od dnia [...] lutego 2019 r. do dnia [...] maja 2019 r.
Pismem z [...] marca 2019 r. KWP w [...] zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji oraz pouczył o uprawnieniach strony.
Pismem z [...] marca 2019 r. Starosta Powiatu [...], Wójt Gminy [...] oraz Wójt Gminy [...] zwrócili się do KWP w [...] z prośbą o pozostawienie skarżącego "w służbie w Komisariacie Policji w [...]". Wskazali, że wymieniony funkcjonariusz jest wieloletnim pracownikiem Policji (11 lat służby) i w trakcie jej pełnienia na różnych stanowiskach wielokrotnie zasłużył się dla lokalnej społeczności. Jego zaangażowanie w wykonywanie obowiązków służbowych przyczyniało się zawsze do pozytywnego postrzegania Policji jako formacji dbającej o bezpieczeństwo mieszkańców. Dlatego też, w ich ocenie, pozostawienie wymienionego w służbie na zajmowanym stanowisku w najmniejszym stopniu nie przyczyni się do uszczerbku na wizerunku Policji, a wręcz przeciwnie, jego usunięcie byłoby źle odebrane.
W piśmie z [...] marca 2019 r. pracownicy i funkcjonariusze Komendy Powiatowej Policji w [...] wyrazili swoje poparcie dla skarżącego.
Pismem z [...] kwietnia 2019 r. organ I instancji wystąpił do organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów o opinię w przedmiocie zwolnienia K. R. ze służby w Policji. W odpowiedzi Zarząd Wojewódzki Niezależnego Samorządnego Związku Zawodowego Policjantów w [...], pismem z [...] maja 2019 r. poinformował, że podjęto uchwałę, w której negatywnie zaopiniowano decyzję w zakresie zwolnienia skarżącego ze służby Policji w trybie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji.
Pismem z [...] kwietnia 2019 r. pełnomocnik strony zwrócił się o zawieszenie postępowania administracyjnego w sprawie zwolnienia ze służby w Policji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania prowadzonego przez "KMP W[...] w [...], sygn. akt [...]". W uzasadnieniu wskazał, że ustalenia dokonane w tym postępowaniu mają kardynalny wpływ na tok postępowania administracyjnego, a sytuacja uznania braku winy skarżącego za popełnione wykroczenie (umorzenie postępowania karnego lub wydanie wyroku uniewinniającego) - powinna skutkować umorzeniem przedmiotowego postępowania.
W odpowiedzi KWP w [...] pismem z [...] maja 2019 r. poinformował skarżącego, że brak jest podstawy prawnej do zawieszenia postępowania administracyjnego.
K. R. pismem z [...] kwietnia 2019 r. zatytułowanym "Wniosek dowodowy" wniósł o: dołączenie do akt prowadzonego postępowania administracyjnego całości dokumentacji zgromadzonej w toku prowadzonego wobec niego w KPP w [...] postępowania dyscyplinarnego nr [...] oraz o przesłuchanie w charakterze świadka Pana M. B.
Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. na podstawie art. 17 § 1 pkt 2 k.p.k. umorzył śledztwo w sprawie prowadzenia w ruchu lądowym w dniu [...] lutego 2019 r. w [...] samochodu osobowego marki [...], przez K. R., znajdującego się w stanie nietrzeźwości wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego.
K. R. pismem z dnia [...] czerwca 2019 r. zatytułowanym "Wniosek dowodowy" wniósł o: dołączenie do akt prowadzonego postępowania administracyjnego pisma z [...] marca 2019 r. wystosowanego przez Starostę Powiatu [...], Wójta Gminy [...] oraz Wójta Gminy [...].
Następnie pismem z [...] czerwca 2019 r. zatytułowanym "Wniosek dowodowy" wniósł m.in. o: przesłuchanie w charakterze świadka swojej żony, policjantów z KMP w [...] wykonujących czynności na miejscu zdarzenia, kobiety dokonującej pobrania krwi. Wniósł również o dołączenie kserokopii wskazanych przez siebie dokumentów.
Pismem z [...] czerwca 2019 r. Zastępca Naczelnika Wydziału [...] KMP w [...] poinformował, że czynności wyjaśniające prowadzone przeciwko skarżacemu o wykroczenie z art. 86 § 2 Kw w zb. z art. 87 § 1 Kw zostały zakończone w dniu [...] maja 2019 r. skierowaniem wniosku o ukaranie do Sądu Rejonowego w [...].
Pismem z [...] października 2019 r. poinformowano, że K. R. wyrokiem Sądu Rejonowego w [...][...] Wydział [...] z [...] czerwca 2019 r., sygn. akt [...] został uznany winnym popełnienia wykroczenia z art. 86 § 2 Kw w zb. z art. 87 § 1 Kw i wymierzono mu karę grzywny w wysokości 800 zł oraz orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Wyrok nie jest prawomocny.
W tym stanie rzeczy KWP w [...], działając na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 i art. 45 ust. 1 w związku z art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, wydał w dniu [...] czerwca 2019 r. rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu K. R. ze służby w Policji z dniem [...] lipca 2019 r.
Organ wskazał, że w dniu [...] lutego 2019 roku w miejscowości [...] przy ulicy [...] K. R. prowadząc samochód osobowy marki [...] nr rejestracyjny [...], wykonując manewr cofania najechał na stojący za nim samochód osobowy marki [...] nr rejestracyjny [...], kierowany przez A. S., doprowadzając do jego uszkodzenia. Skarżący wskazał, że poczuwa się do winy. Urządzenie [...] wskazało u skarżącego kolejno wynik: I próba - 0,17 mg/l, II próba - 0,17 mg/l. W obecności wezwanego prokuratora ponownie dokonano badania urządzeniem [...] z wynikami: I próba - 0,13 mg/l, II próba - 0,13 mg/l. W związku z powyższym prokurator podjął decyzję o trzykrotnym pobraniu krwi do badań na zawartość alkoholu. Jednocześnie skarżącemu zostało zatrzymane prawo jazdy. W trakcie prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w [...] śledztwa, z Katedry i Zakładu Medycyny Sądowej Uniwersytetu Medycznego w [...] uzyskano wyniki badań krwi pobranej w dniu zdarzenia od sprawcy kolizji, które potwierdziły obecność alkoholu etylowego u funkcjonariusza na poziomie 0,30 promila w pierwszej próbce krwi i 0,25 promila w drugiej próbce krwi. Organ wskazał, że skarżący utrzymywał, iż spożył napój zawierający alkohol nieświadomie w aucie oczekując po zdarzeniu na patrol Policji. Natomiast w rozmowie z funkcjonariuszem przybyłym na miejsce zdarzenia bezpośrednio po pierwszym badaniu urządzeniem [...], które wskazało wynik pozytywny oświadczył, iż spożywał alkohol w dniu poprzednim ok. godz. 20.00.
Organu I instancji wyjaśnił, że każdy policjant obowiązany jest zachowywać się nienagannie zarówno w służbie, jak i w czasie wolnym. Tymczasem zachowanie skarżącego w ocenie organu koliduje z dobrem formacji, co stanowi przeszkodę w pełnieniu przez niego dalszej służby. Funkcjonariusz złamał elementarne zasady praworządności, a jego postawa pozbawia Policję wiarygodności w oczach opinii publicznej. Policjant, który popełnia wykroczenie będąc po użyciu alkoholu oraz działając na szkodę innego obywatela traci przymiot "nieskazitelności".
W odwołaniu z [...] lipca 2019 r. skarżący wniósł o uchylenie rozkazu personalnego KWP w [...] z [...] czerwca 2019 r., zarzucając naruszenie szeregu przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego. W uzasadnieniu odwołania zarzucił, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie uwzględniono praktycznie żadnego ze składanych przez niego żądań przeprowadzenia dowodów mających istotne znaczenie dla sprawy. Organ nie informował również o nieuwzględnieniu żądań dotyczących przeprowadzenia dowodów i nie wydał w tym zakresie żadnych postanowień, przez co ograniczone zostało mu prawo do czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie oraz do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, materiałów i zgłoszonych żądań
Komendant Główny Policji, wymienionym na wstępie rozkazem personalnym z [...] października 2019 r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. W uzasadnieniu wskazano jako podstawę zwolnienia skarżącego ze służby w Policji art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji. Następnie organ przeprowadził analizę pojęcia "ważny interes służby", wskazując, że nie zostało ono w ustawie bliżej określone. Przedstawiono, że na podstawie tego przepisu dokonuje się zwolnień takich funkcjonariuszy, którzy w ocenie przełożonych nie powinni z przyczyn pozamerytorycznych pełnić dalej służby w Policji, przy czym przesłanka "ważnego interesu służby" winna być w każdej indywidualnej sprawie skonkretyzowana przez wskazanie okoliczności faktycznych, składających się na taką ocenę. Zwrócił też uwagę na uznaniowość decyzji administracyjnych w przedmiocie zwolnienia na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy, zindywidualizowanie przypadków, a także konieczność uwzględnienia interesu społecznego jak i słusznego interesu strony. Organ przyjął, że przyczyny zwolnienia na podstawie wskazanego przepisu odwołują się do okoliczności lub zdarzeń związanych bądź z zachowaniem się policjanta w służbie lub w życiu prywatnym, bądź do okoliczności, na powstanie których nie miał on wprawdzie decydującego wpływu, lecz powstanie których utrudnia mu lub wręcz uniemożliwia jej pełnienie.
W ocenie organu jakiekolwiek wątpliwości co do posiadania nieposzlakowanej opinii dyskwalifikują policjanta jako osobę zdolną do prawidłowego wykonywania obowiązków służbowych. Organ omówił zasady podjęcia służby w Policji, wymogów stawianych przed funkcjonariuszami, a także wskazał, że samo podejrzenie dopuszczenie się zachowania karalnego, naraża dobre imię służby, którego utrzymanie składa się na treść "ważnego interesu służby".
Zdaniem organu nie ulega wątpliwości, że czyn, o który oskarżono skarżącego, nie licuje z honorem, godnością i dobrym imieniem służby i powyższe dyskredytuje wymienionego jako osobę o nieposzlakowanej opinii (art. 25 ust. 1 ustawy o Policji). Podkreślono, że prowadzenie pojazdu mechanicznego po drodze publicznej w stanie po użyciu alkoholu, w opinii społecznej postrzegane jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddany szczególnej krytyce i napiętnowaniu, popełniony z niskich pobudek.
W ocenie Komendanta nie stanowią przy tym usprawiedliwienia zawarte w odwołaniu twierdzenia co do przyczyn popełnienia danego czynu, polegające na błędnym przekonaniu co do zawartości alkoholu w jego organizmie. Jeżeli bowiem skarżący ostatni alkohol spożywał w dniu [...] lutego 2019 r. około godz. 20:00 (notatka urzędowa z dnia [...] lutego 2019 r.), a następnie po zdarzeniu, a przed przybyciem Policji, jak twierdzi, nieświadomie spożył napój rzekomo zawierający alkohol (wniosek dowodowy), to wykazuje się co najmniej daleko idącą nieodpowiedzialnością, która nie pozwala na przyjęcie, że posiada on przymioty umożliwiające pełnienie służby w formacji mającej chronić społeczeństwo.
Organ omówił następnie bezzasadność podniesionych w odwołaniu zarzutów wskazując, że w zaistniałej sytuacji interes społeczny zdecydowanie przeważa nad interesem strony. Uznał, że w sprawie został zebrany cały materiał niezbędny do podjęcia decyzji merytorycznej, a następnie w granicach swobodnej oceny dowodów dokonał jego kompleksowej oceny. Zgromadzona w sprawie dokumentacja jest bez wątpienia wystarczającym materiałem dla ustalenia okoliczności istotnych dla tego postępowania i pozwalającym na jego merytoryczne zakończenie. Wszelkie inne ustalenia nie zmieniłyby przyjętej oceny o utracie przymiotu nieposzlakowanej opinii policjanta, a tym samym dalsze gromadzenie innej dokumentacji, albo wykonanie innych czynności, w sposób oczywisty, powodowałoby przedłużenie tego postępowania. Podkreślił również, że rozkaz personalny decydujący o zwolnieniu skarżącego ze służby poprzedzony był wystąpieniem organu I instancji o wymaganą opinię organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów. Negatywne odniesienie się organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów do kwestii zwolnienia policjanta ze służby w Policji nie ma mocy wiążącej dla organów administracji rozstrzygających w przedmiocie zwolnienia ze służby.
Komendant wskazał, że w postępowaniu nie była natomiast przedmiotem badania, postawa funkcjonariusza, jaką przejawiał w służbie, jej przebieg, jego osiągnięcia zawodowe czy odbiór jego osoby przez przedstawicieli tej formacji lub społeczeństwa. Organ administracyjny nie kwestionował, że K. R. pełniąc służbę w Policji cieszył się nieposzlakowaną opinią. Był to warunek sine qua non, umożliwiający mu nieprzerwane kontynuowanie stosunku służbowego. Stąd też weryfikacja tych okoliczności byłaby bezprzedmiotowa dla tego postępowania. Organ wskazał, że okoliczność prowadzenia pojazdu po spożyciu alkoholu determinowała do przyjęcia, że funkcjonariusz Policji utracił przymiot nieposzlakowanej opinii. Wszelkie dalsze rozważania na ten temat, uznał za nieistotne dla przedmiotowej sprawy administracyjnej.
Od wymienionego na wstępie rozkazu personalnego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożył K. R., wnosząc o jego uchylenie w całości, a także o ewentualne uchylenie w całości orzeczenia organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów postępowania tj.:
1) art. 7, 77 k.p.a. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych czynności, nie zebranie i brak wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie w postaci braku uwzględnienia zgłaszanych przez obwinionego wniosków dowodowych, które wskazują dokładnie na moment kiedy alkohol znalazł się w jego organizmie oraz, które wskazywały na szereg nieprawidłowości związanych z badaniem poziomu alkoholu w organizmie obwinionego. Skarżący w toczącym się postępowaniu dyscyplinarnym składał szereg wniosków dowodowych wskazując, że swoim działaniem nie wypełnił znamion określonych w art. 86 § 2 kw z zw. z art, 87 § 1 kw. W sposób dokładny wskazywał na moment przypadkowego spożycia prze niego alkoholu oczekując na przybycie patrolu policji. Twierdzenia obwinionego zostały potwierdzone przez poszkodowaną w kolizji, która w zeznaniach wskazała, że w lusterku swojego samochodu widziała jak obwiniony spożywa napój. Skarżący chcąc dowieść swojej niewinności wniósł również o zabezpieczenie zapisu monitoringu, wskazując przy tym konkretnie kamery, które mogły zarejestrować moment kiedy spożywa on powyższy napój. Nadto skarżący w toku postępowania dyscyplinarnego sygnalizował, że przeprowadzone na nim badania poziomu alkoholu były wykonane wadliwie. Wskazywał przede wszystkim na nieprawidłowe przeprowadzenie badania poziomu alkoholu w wydychanym powietrzu, które było przeprowadzane w warunkach, które mogą mieć wpływ na wynik samego badania. Twierdzenia obwinionego o możliwości wypaczenia wyniku poziomu alkoholu w wydychanym powietrzu zostały pozostawione bez odzewu. Zwrócił uwagę również na kardynalne uchybienia pielęgniarki przy przeprowadzeniu u niego badania krwi na obecność alkoholu, które zostało przeprowadzone w sposób niezgodny z procedurami. W przypadku skarżącego pielęgniarka dokonała odkażenia zgięcia łokciowego spirytusem salicylowym, co może mieć bezpośredni wpływ na wynik badania oraz pobrała 3 próbki krwi za pośrednictwem wenflonu podczas, gdy zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 28.12.2018 r. w sprawie badań na zawartość alkoholu w organizmie, powinno to nastąpić za pośrednictwem odrębnych wkłuć. Brak przedsięwzięcia przez organ czynności zmierzających do wyjaśnienia momentu zażycia alkoholu przez obwinionego oraz rzetelności, dokładności i prawidłowości przeprowadzonych badań mimo złożonych w tym zakresie zastrzeżeń, które zostały przez organ pominięte dyskredytuje wyniki przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego. Organ prowadzący postępowanie nie tylko nie dąży do ustalenia prawdy obiektywnej ale narusza również zasadę równej mocy środków dowodowych. Nadto organ nie rozważył również innych wniosków dowodowych obwinionego takich jak przesłuchanie jego żony w charakterze świadka na okoliczność zakupu przez nią napoju o zawartości alkoholu i pozostawienie go w samochodzie. Powyższe okoliczności powinny zostać uwzględnione przez organ, ponieważ są to dowody świadczące o niepopełnieniu przez obwinionego zarzucanego mu czynu ale również w sposób uzasadniony podważają dowody, na których oparto rozstrzygnięcie, czyli wyniki badania poziomu alkoholu w orgazmie obwinionego. Organ w ogóle nie bada tego kiedy obwiniony znalazł się w stanie po spożyciu alkoholu, traci kompletnie z pola widzenia podważane przez obwinionego wyniki badania alkomatem. Stężenie alkoholu stwierdzone w badaniach powyższymi urządzeniami utrzymywało się przez długi czas na podobnym poziomie, co wskazywało na to, że alkohol został spożyty przez obwinionego niedługo przed przeprowadzeniem badania. Brak podjęcia wszelkich niezbędnych okoliczności, połączony z brakiem wszechstronnej analizy materiału dowodowego i naruszeniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego takich jak zasada prawdy obiektywnej oraz zasada równej mocy środków dowodowych doprowadziło do wypaczenia wyniku postępowania dyscyplinarnego, co w sposób negatywny odbiło się jedynie na sytuacji skarżącego.
2) art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej a nie swobodnej oceny dowodów w sprawie. W toku całego postępowania dyscyplinarnego zebrany materiał dowodowy nie został rozpatrzony w sposób wszechstronny. Zarówno organ I jak i II instancji wydając zaskarżone rozstrzygnięcie bez przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego, które wskazywały na brak popełnienia przez niego zarzucanego mu czynu oraz nie odnosząc się do wskazanych nieprawidłowości w zakresie przeprowadzonych badań na poziom alkoholu w organizmie skarżącego, które podważały poczynione dotychczas ustalenia wydał rozstrzygnięcie w sposób dowolny, a nie swobodny przy czym dopuścił się przekroczenia granic uznania administracyjnego. Brak zebrania oraz rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego, a przez to brak dążenia organu do wyjaśnienia prawdy obiektywnej przesądza o przekroczeniu przez organ granicy uznania administracyjnego.
3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez jego błędne zastosowanie i uchylenie w części rozkazu personalnego organu I Instancji i utrzymanie w pozostałym zakresie powyższego rozkazu w mocy w sytuacji, gdy w sprawie istnieją okoliczności, które dowodzą, że obwiniony swoim działaniem nie wypełnił znamion zarzucanych mu czynów, wobec czego postępowanie winno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe. Skarżący przez przypadek wypił napój o zawartości alkoholu po wystąpieniu zdarzenia drogowego, podczas oczekiwania na przybycie patrolu policji. Skarżący swoim zachowaniem w żaden sposób nie naruszył obowiązujących przepisów prawa a tym bardziej jego zachowanie w żaden sposób nie godziło w dobro Policji jako formacji mundurowej.
Skarżący zarzucił organowi również naruszenie przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy w postaci:
1) Art. 41 ust. 2 pkt. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w zw. z § 23 Załącznika do Zarządzenia nr 805 Komendanta Głównego Policji z dnia 31 grudnia 2003 r. "Zasady Etyki Zawodowej Policjanta" poprzez ich błędne zastosowanie i zwolnienie obwinionego ze służby z uwagi na ważny interes służby, w sytuacji gdy sprawie istnieją okoliczności wskazujące na to, że obwiniony swoim zachowaniem nie naruszył interesu służby. Przede wszystkim obwiniony nie był w stanie po spożyciu alkoholu w momencie wystąpienia stłuczki z pokrzywdzoną. Skarżący wskazał, że nigdy nie prowadził samochodu pod wpływem alkoholu, a po wystąpieniu kolizji przez przypadek wypił napój, który zawierał alkohol. Fakt niebywałego zaskoczenia wynikiem badania poziomu alkoholu w wydychanym powietrzu oraz długie utrzymywanie się poziomu alkoholu w organizmie świadczą o tym, że wbrew twierdzeniom organu obwiniony spożył go na niedługo przez przeprowadzonym badaniem, co sprawia, że swoim działaniem nie dopuścił się przewinienia i nie utracił przymiotu nieskazitelności charakteru.
2) Art. 135 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania dyscyplinarnego mimo, że skarżący wykazał, że nie prowadził samochodu po spożyciu alkoholu, przez co nie naraził dobra służby. Skarżący przez przypadek wypił napój zawierający alkohol w trakcie oczekiwania na przybycie patrolu policji po zaistniałej kolizji. Fakt ten potwierdziła w zeznaniach pokrzywdzona w wypadku. Również wyniki badań na obecność alkoholu w wydychanym powietrzu obwinionego w szczególności stężenie alkoholu utrzymujące się długo na takim samym poziomie wskazują, że alkohol znalazł się w organizmie obwinionego niedługo przed przeprowadzeniem badania.
3) Art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, poprzez jego błędne zastosowanie i brak uwzględniania w toku prowadzonego postępowania dyscyplinarnego okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść skarżącego. Organ nie biorąc pod uwagę okoliczności korzystnych dla skarżącego udowadnianych przez niego za pośrednictwem szeregu wniosków dowodowych, swoim działaniem wypaczył wynik postępowania. Brak uwzględniania przez organ wniosków dowodowych stojących w sprzeczności z dotychczas zebranym materiałem dowodowym, w sposób oczywisty pozbawia go prawa do obrony. Organ prowadząc postępowanie powinien w sposób wyczerpujący zebrać i przeprowadzić postępowanie dowodowe, a nie wzięcie pod uwagę okoliczności korzystnych dla skarżącego dyskredytuje wyniki całego postępowania dyscyplinarnego.
Skarżący w uzasadnieniu podniósł, że dla organu ważny jest jedynie społeczny odbiór zdarzenia, który może w sposób negatywny wpływać na dobro służby, a nie interesuje go czy obwiniony popełnił zarzucany mu czyn czy też tego nie zrobił. Podniósł, że nieprawidłowo organ uznał za w pełni wiarygodne wyniki przeprowadzonych u obwinionego badań na obecność alkoholu we krwi. Zarzucił organowi, że nieprawomocny wyrok skazujący obwinionego stanowił wystarczającą przesłankę do uznania go winnym popełnienia przewinienia służbowego. Organ nie bacząc na zasadę domniemania niewinności stwierdził, że zachowanie obwinionego nie licowało z powagą służby i podlegał on wydaleniu ze służby w Policji. Nieistotny okazał się również dotychczasowy przebiegł służby i fakt, że był on wyróżniającym się funkcjonariuszem, który cieszył się powszechnym szacunkiem i zaufaniem.
W ocenie skarżącego postępowanie dyscyplinarne w sprawie było prowadzone z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Organ po zapoznaniu się z wynikami badań poziomu alkoholu we krwi obwinionego w zasadzie zaprzestał rzetelnego zbierania i analizy materiału dowodowego. Świadczy to o naruszeniu nie tylko zasady prawdy obiektywnej ale również zasady bezstronności organu w prowadzonym postępowaniu. Obwiniony wykazał, że nie prowadził samochodu w stanie po spożyciu alkoholu, a alkohol mógł znaleźć się w jego organizmie poprzez nieświadome wypicie napoju "[...]" w oczekiwaniu na przyjazd patrolu policji. Nadto obwiniony zakwestionował sposób i okoliczności badania go pod kątem zawartości alkoholu w organizmie. Wbrew twierdzeniom organu zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był kompletny, ponieważ nie zostały rozstrzygnięte wątpliwości, co do momentu wprowadzenia się obwinionego w stan po spożyciu alkoholu oraz prawidłowości przeprowadzenia u niego badań na obecność alkoholu we krwi.
W obszernym uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł przede wszystkim argumentację dotyczącą nieprawidłowości przy ustaleniu stanu faktycznego sprawy, tj. czy prawidłowo organy obu instancji przyjęły wyniki przeprowadzonych badań na obecność alkoholu we krwi oraz w wydychanym powietrzu, czy też te badania zostały prawidłowo przeprowadzone, a także czy organy obu instancji wobec wątpliwości podnoszonych przez skarżącego, w sposób uprawniony przyjęły wyniki tych badań i poprzestały na ich podstawie na ustaleniu stanu faktycznego. Skarżący wyjaśnił na czym polegały naruszenia prawidłowego toku postępowania administracyjnego i jakim zasadom postępowania organ uchybił.
W ocenie skarżącego nawet teoretyczne popełnienie zarzucanego czynu przez obwinionego nie będzie w każdym przypadku pozbawiać go cechy nieskazitelności charakteru. Wskazał, że ocena czy określony czyn powoduje utratę nieskazitelności charakteru musi zostać odniesiona do wysokiego miernika wymagań stawianych funkcjonariuszowi policji, lecz musi być również realistyczna w tym znaczeniu, że nie może przyjmować za wzorzec nieosiągalnego ideału pozbawionego jakichkolwiek słabości i wad. Skarżący wskazał również, że prowadząc postępowanie dyscyplinarne organ powinien również wziąć pod uwagę wiele lat nienagannej służby i bardzo pozytywne opinie o obwinionym. Zaufanie jakim cieszył się obwiniony wśród społeczeństwa poparcie lokalnych władz oraz przebieg służby opiewający w wyróżnienia i nagrody powinien mieć znaczenie przy decydowaniu czy obwiniony utracił nieskazitelność charakteru, a także powinny stanowić okoliczność łagodzącą w procesie wymiaru kary.
W odpowiedzi na skargę, Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie Policji, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jt. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym.
Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")
W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony rozkaz personalny z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2019 r., poz. 161 ze zm.) enumeratywnie wymienione zostały przesłanki zwolnienia policjanta ze służby. Przesłanki te podzielić można obligatoryjne i fakultatywne. Podstawą rozstrzygnięcia w kontrolowanym postępowaniu stał się art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjanta można zwolnić ze służby w przypadkach gdy wymaga tego ważny interes służby. Dodatkowy wymóg do jego zastosowania przewiduje art. 43 ust. 3 powołanej ustawy, według którego zwolnienie policjanta ze służby może nastąpić po zasięgnięciu opinii organizacji zakładowej związku zawodowego policjantów.
Pojęcie "ważnego interesu służby", jako przesłanki zwolnienia ze służby w Policji, jest określeniem nieostrym i niezdefiniowanym w ustawie o Policji. Jak przyjęto jednak w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, użycie tej klauzuli generalnej zobowiązuje organ do jej doprecyzowania. Organ obowiązany jest nie tylko używać uznanych reguł i metod wykładni prawa, lecz uwzględniać wszelkiego rodzaju okoliczności faktyczne i normatywne, które są prawnie doniosłe.
W ocenie Sądu "ważny interes służby" może stać w sprzeczności z "ważnym interesem strony", a w przypadku kolizji, w państwie prawa, prymat ochrony winien przysługiwać w tym wypadku ważnemu interesowi służby. Nie do pogodzenia jest sytuacja, w której osoby, co do których organy policji mają wątpliwości o ich przydatności do służby, dalej ją pełnią. Dlatego też omawiany art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawy o Policji dopuszcza rozwiązanie stosunku służbowego z policjantem, który w ocenie przełożonych nie powinien pełnić służby z przyczyn pozamerytorycznych, a jednocześnie nie może być zwolniony go ze służby na innej fakultatywnej lub obligatoryjnej podstawie określonej w ustawie o Policji (por. wyrok NSA z 4 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 40/18). Słusznie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na opinię, jaką cieszy się policja w społeczeństwie. Jest bowiem dla niej bardzo istotna, a zaufanie, jakim obdarzają ją wówczas obywatele, pozwala sprawniej realizować postawione przed nią zadania. Ponadto pojęcie "ważnego interesu służby" można też łączyć z koniecznością realizacji przez struktury policyjne zadań, które ustawodawca powierzył tej formacji. Obejmuje zatem on przyczyny zarówno obiektywne (wynikające z obiektywnej sytuacji) jak i subiektywne. Może mieć charakter mieszany, nieobjęty zakresami ustawodawczymi innych przepisów regulujących odrębne przesłanki zwolnienia ze służby (por. wyrok NSA z 3 września 1993 r. sygn. akt II SA 1645/93 i z 3 kwietnia 2000 r. sygn. akt II SA 2629/99).
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy o Policji, służbę w Policji może pełnić obywatel polski o nieposzlakowanej opinii, niekarany, korzystający z pełni praw publicznych, mający co najmniej średnie wykształcenie oraz zdolność fizyczną i psychiczną do służby w formacjach uzbrojonych, podległych szczególnej dyscyplinie służbowej, której gotów jest się podporządkować, a także dający rękojmię zachowania tajemnicy, stosownie do wymogów określonych w przepisach o ochronie informacji niejawnych. Ze służbą publiczną w formacjach mundurowych łączą się nie tylko liczne przywileje, ale też zwiększone obowiązki, a nawet pewne ograniczenia wolności osobistych. Podstawą weryfikacji przydatności policjanta do służby może być zatem nie tylko merytoryczna ocena jego pracy, ale także zbiór okoliczności i zachowań w trakcie, jak i poza służbą.
We wskazanym na wstępie rozważań przepisie art. 41 ust. 2 pkt 5 ustawodawca rozmyślnie użył słów "można zwolnić ze służby", decydując się na pozostawienie organom policji uznaniowości w tego typu sprawach. Rozstrzygnięcia takie podlegają oczywiście kontroli sądu, jednakże, Sąd bada, czy nie noszą one cech dowolności, to jest, czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu okoliczności istotnych dla sprawy. Weryfikacji podlega również okoliczność czy nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego, nie ingerując przy tym w słuszność dokonanego przez organ wyboru i tym samym celowość zaskarżonego rozstrzygnięcia. Istotnym elementem decyzji jest również jej uzasadnienie, bowiem tylko sporządzenie go w sposób staranny, zgodny z wymogami określonymi w k.p.a., może przesądzać o prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi, organy Policji prawidłowo uznały, że zwolnienie skarżącego ze służby w Policji z uwagi na ważny interes służby, jest uzasadnione.
W tym miejscu należy wskazać, że okolicznością, która legła u podstaw zaskarżonej decyzji, nie jest popełnienie przestępstwa przez skarżącego, ale oskarżenie go o popełnienie określonego wykroczenia, polegającego na prowadzeniu pojazdu w stanie po spożyciu alkoholu. Trafnie organ wskazał, że taki rodzaj zachowania, jest w opinii społecznej postrzegany jest jako czyn o wysokim stopniu społecznej szkodliwości, poddawany notorycznie szczególnej krytyce i napiętnowaniu, a także wyjątkowo negatywnie odbierany. Nie bez znaczenia w niniejszej sprawie jest również fakt, iż K. R. został wyrokiem Sądu Rejonowego w [...][...] Wydział [...] z [...] czerwca 2019 r., sygn. akt [...] uznany winnym popełnienia wykroczenia z art. 86 § 2 Kw w zb. z art. 87 § 1 Kw. Wyrokiem tym wymierzono mu karę grzywny w wysokości 800 zł oraz orzeczono środek karny w postaci zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 6 miesięcy. Komendant Główny Policji, wbrew temu co twierdzi skarżący, nie ma kompetencji do badania zasadności czy prawidłowości zarzutów w przedstawionym akcie oskarżenia, czy tym bardziej w Wyroku Sądu Rejonowego.
Wobec powyższego za niezasadny należało uznać zarzut podniesiony w skardze, co do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego na podstawie nienależycie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, w takim zakresie, w jakim powołane ewentualne dowody "na korzyść" skarżącego mogłyby mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia kontrolowanego postępowania administracyjnego.
Już pierwsza z przytoczonych okoliczności skutkuje tym, że funkcjonariusz przestał legitymować się przymiotem "nieposzlakowanej opinii". Utracił zatem atrybut konieczny do pozostania w służbie i to sprawiło, że organy Policji mogły uznać, iż w interesie służby, polegającym na wykonywaniu zadań Policji wyłącznie przez osoby w pełni realizujące wymagania stawiane przed tą formacją, leży wydalenie skarżącego z szeregów służby. Okoliczność prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania została wskazana przez organ jako fakt, który nie może pozostać niezauważony. Bez względu na jego wynik, już teraz negatywny wydźwięk społeczny tej sprawy podważa interes służby i godzi w dobre imię formacji. Dlatego też uzasadniona jest decyzja organu o zwolnieniu skarżącego ze służby w Policji. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1738/07). Istotne znaczenie ma bowiem w tym przypadku samo postawienie skarżącego w stan oskarżenia, a nie faktycznie skazanie go prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne. Wtedy bowiem zastosowanie w sprawie miałby inny przepis ustawy o Policji (art. 41 ust. 1 pkt 4), niż wskazany jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia. Inaczej wyglądałoby również samo postępowanie i inne byłoby też rozstrzygnięcie. W przypadku wydania decyzji na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji, organ byłby związany treścią przepisu. Jego obowiązkiem byłoby jedynie sprawdzenie czy zostały spełnione przesłanki wydania decyzji, a jeśli tak to musiałby wydać decyzję o określonej treści. Tymczasem wydając decyzję uznaniową, zdaniem Sądu, organ działał w granicach przysługującego mu luzu decyzyjnego, prowadząc postępowanie z udziałem strony skarżącej, informując go o przysługujących mu prawach i obowiązkach w postępowaniu, w tym informując, na podstawie art. 43 ust. 3 ustawy o Policji, organizację związkową o wszczęciu postępowania w przedmiocie zwolnienia ze służby z jednoczesną prośbą o wydanie opinii w tym zakresie.
Prawidłowo organy Policji przyjęły w sprawie nie ma znaczenia zasadniczego to, iż policjant uprzednio prawidłowo wywiązywał się ze swych obowiązków służbowych, nie było na niego skarg i nie toczyło się wobec niego wcześnie postępowanie dyscyplinarne. Taka okoliczność nie może mieć w sprawie decydującego znaczenia zwłaszcza, że takie zachowania i sytuacje powinny być standardem, a nie cechą wyróżniającą tylko niektórych policjantów. Organ dysponował aktami osobowymi skarżącego, a dokumenty tam zgromadzone stanowiły materiał dowodowy w sprawie. Prowadzenie wszelkich innych dowodów, w świetle poczynionych ustaleń, było zbędne.
Wskazane przez skarżącego okoliczności dotyczące nieprawidłowego pobrania krwi, a także nieprawidłowości związanych z działaniem czy obsługą przez patrol policji urządzeń służących do pomiaru ilości alkoholu w wydychanym powietrzu, czy fakt umyślnego bądź nie spożycia napoju alkoholowego, nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Ponownie należy wskazać, że Komendant Główny Policji nie ma uprawnień do czynienia tego rodzaju ustaleń w toku postępowania administracyjnego dotyczącego zwolnienia skarżącego ze służby w Policji. Tego rodzaju argumentacja może mieć znaczenie w postępowaniu przed sądem powszechnym, który bada faktyczne okoliczności popełnienia przez skarżącego wykroczenia, a nie w postępowaniu przed Komendantem Głównym Policji, który bada, czy skarżący utracił przymiot "nieposzlakowanej opinii" umożliwiający mu dalsza pracę w Policji.
Sąd stwierdza, że wydając obie sporne decyzje administracyjne, organy Policji nie dopuściły się również naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności art. 8 i 9 k.p.a., art. 75 i 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., w stopniu mogącym mieć jakikolwiek istotny wpływ na końcowy wynik sprawy. W ich działaniu Sąd nie dopatrzył się nieprawidłowości, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Zdaniem Sądu, wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja jest wyczerpująca, podjęte rozstrzygnięcie mieści się w granicach uznania administracyjnego, nie nosi cech dowolności.
Niewątpliwie, organy Policji rozstrzygające w niniejszej sprawie obowiązane były do działania na podstawie i w granicach przepisów prawa. Podejmując sporne rozstrzygnięcia prawidłowo zastosowały zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, a przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia wynikała z obowiązującego prawa materialnego. Zdaniem Sądu, nie można organom odmówić respektowania wyrażonej w art. 7 k.p.a. zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego, który był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Z kolei z uzasadnienia zaskarżonego rozkazu personalnego wynika, że organ rozważył, stosownie do przepisu art. 7 k.p.a., słuszny interes strony oraz interes społeczny, zasadnie dając prymat temu drugiemu, zaś samo uzasadnienie zaskarżonego rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł, jak w sentencji wyroku.