I SA/Wa 594/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.) Sędziowie WSA Iwona Kosińska WSA Łukasz Trochym Protokolant referent stażysta Wiktoria Sosnowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2020 r. sprawy ze skargi J.S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 18/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 15.000 (piętnaście tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta [...] na rzecz J.S. sumę pieniężną w kwocie 5.000 (pięć tysięcy) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz J.S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE J. S. (Skarżący), reprezentowany przez adwokata P. C., pismem z [...] lutego 2020 r. (data wpływu do Sądu 20 marca 2020 r.) wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Prezydentowi W. (Prezydent) w związku z niewykonaniem przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 18/13. Skarżący wyjaśnił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 18/13, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania dotyczącego nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka [...], parceli [...] "K. nr [...]". Jednocześnie Sąd uznał, że Prezydent dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Prawomocny wyrok wraz z aktami administracyjnymi sprawy został zwrócony do organu 19 czerwca 2013 r. Zatem rozstrzygnięcie w sprawie winno nastąpić najpóźniej do 19 sierpnia 2013 r. Wskazał także, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokami z 18 października 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 736/16, z 8 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1566/17 oraz wyrokiem z 31 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2026/18 ukarał już trzykrotnie Prezydenta grzywnami w łącznej wysokości [...] (dwadzieścia dziewięć tysięcy) złotych za niewykonanie ww. wyroku. Wyjaśnił również, że pismem z [...] lutego 2020 r. (data wpływu do organu 17 lutego 2020 r.) wezwał organ do wykonania ww. wyroku. Wobec powyższego wniósł o wymierzenie Prezydentowi grzywny, stwierdzenie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej. Jednocześnie wniósł o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił, że postanowieniem z [...] marca 2020 r. nr [...] Prezydent zawiesił z urzędu postępowania administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Organ zaznaczył również, że z uwagi na wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz U. z 2020 r. poz. 256), powoływana dalej jako "K.p.a." obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego pozwalającego na dokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy, a także z uwagi na bardzo dużą ilości wpływających spraw z zakresu odszkodowań, nie było możliwości zakończenia postępowania w terminie określonym w art. 35 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 3 kwietnia 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 18/13, zobowiązał Prezydenta do rozpoznania wniosku, w terminie dwóch miesięcy, od daty doręczenia organowi odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu 19 czerwca 2013 r., zatem wyznaczony przez Sąd termin rozpoznania wniosku upłynął 19 sierpnia 2013 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez Skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już trzykrotnie grzywny tj. wyrokiem z [...] października 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 736/16 w wysokości [...] ([...]) złotych, wyrokiem z [...] grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1566/17 w wysokości [...] ([...]) złotych oraz wyrokiem z 31 stycznia 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 2026/18 w wysokości [...] ([...]) złotych. Pomimo powyższych wyroków wymierzających grzywnę Prezydent nadal nie załatwił wniosku Skarżącego. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 3 kwietnia 2013 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że konieczne jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości [...] ([...]) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Przy ustalaniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już trzykrotnie Prezydentowi grzywnę w łącznej wysokości [...] ([...]) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa, bowiem od otrzymania w dniu 19 czerwca 2013 r. odpisu wyroku z 3 kwietnia 2013 r. sygn. akt I SAB/Wa 18/13 wraz z aktami administracyjnymi sprawy upłynęło już ponad 7 lat. Z tego też względu Sąd uznał, że wniosek o przyznanie od organu na rzecz Skarżącego sumy pieniężnej jest zasadny. Przy czym Sąd stoi na stanowisku, że przyznanie Skarżącemu kwoty [...] ([...]) złotych uzasadniają szczególne okoliczności sprawy, tj. rażący charakter zwłoki w jej rozpoznaniu, co uzasadnia przyznanie stronie zadośćuczynienia z tego powodu. Podkreślić należy, że w niewykonanym wyroku Sąd wyznaczył Prezydentowi termin dwóch miesięcy na załatwienie sprawy, który upłynął [...] sierpnia 2013 r. Tymczasem, organ od ponad siedmiu lat od daty wydania tego orzeczenia oraz pomimo wydania wyroków wymierzających grzywny, nadal nie rozpoznał wniosku. Zauważyć też należy, że dopiero zmotywowany wniesieniem niniejszej skargi (która do organu wpłynęła 21 lutego 2020 r.), odnalazł wnioski poprzedniczki prawnej skarżącego o zwrot nieruchomości i postanowieniem z 4 marca 2020 r. zawiesił z urzędu postępowania administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość do czasu zakończenia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił wniosek Skarżącego o przyznanie na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. sumy pieniężnej, przyznając w pkt 3 sentencji wyroku na rzecz Skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych. O kosztach postępowania (punkt 4 sentencji wyroku) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego kwotę 200 złotych tytułem uiszczonego wpisu i 480 złotych tytułem wynagrodzenia pełnomocnika.