VI SA/Wa 2017/12

SENTENCJA Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Andrzej Siwek po rozpoznaniu w dniu 27 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku G. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. G. na uchwałę Krajowej Rady Notarialnej dnia [...] sierpnia 2012 r. nr Sp. [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej p o s t a n a w i a: odmówić przyznania skarżącemu G. G. prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. UZASADNIENIE Skarżący G. G. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Krajowej Rady Notarialnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o odbyciu aplikacji notarialnej. Do skargi załączył sporządzony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z przedmiotowej skargi. Z zawartych we wniosku informacji wynika, że skarżący prowadzi gospodarstwo domowe razem z matka, ojcem i bratem. Skarżący wskazał, iż od [...] lutego 2012 r. posiada status osoby bezrobotnej. Utrzymuje się dzięki pomocy rodziny. Załączył kopię decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2012 r. o uznaniu go za osobę bezrobotną. Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie zarządzenia referendarza sądowego z dnia [...] listopada 2012 r. wezwano skarżącego do nadesłania w terminie 14 dni: a/ informacji o wysokości dochodów uzyskiwanych przez osoby pozostające ze skarżącym we wspólnym gospodarstwie domowym, tj. rodziców oraz brata, wraz z dokumentami potwierdzającymi ww. informacje (przykładowo w przypadku umowy o pracę zaświadczenie wystawione przez pracodawcę, wydruk z rachunku bankowego zawierający wysokość wynagrodzenia czy też kopie aktualnej umowy o pracę), b/ wyliczenia obejmującego niezbędne miesięczne wydatki ponoszone przez skarżącego, jego rodziców i brata, c/ wyciągów z posiadanych przez skarżącego, jak również przez jego rodziców i brata rachunków bankowych za okres ostatnich 3 miesięcy obejmujących informację o wszystkich transakcjach dokonanych na rachunkach w objętym wezwaniem terminie (w przypadku, jeżeli takie rachunki osoby te posiadają, jeżeli natomiast nie posiadają żadnych rachunków bankowych, zobowiązać skarżącego do złożenia stosownego oświadczenia). Skarżący żądanych dokumentów nie przedstawił, nie udzielając również żadnych wyjaśnień dotyczących jego sytuacji majątkowej. Zgodnie z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w sprawie niniejszej, mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, czego nie uczynił. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004 s. 319). Biorąc pod uwagę fakt, iż skarżący nie przesłał na wezwanie Sądu żądanych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, w szczególności wskazujących na sytuację finansową osób pozostających w nim we wspólnym gospodarstwie domowym, brak było możliwości ustalenia, czy G. G. wypełnia przesłanki art. 246 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podkreślić bowiem należy, iż jedyną kwestią braną pod uwagę przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest jej stan majątkowy. "Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej jest obowiązkiem sądu, jeśli osoba ta wykazała, że spełnia przesłanki z art. 246 § 1" (H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 631). "Instytucja zwolnienia od kosztów stanowi w istocie pomoc państwa dla osób które, ze względu na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny" (tak na gruncie przepisów k.p.c. J. Gudowski /w:/ T. Ereciński, J. Gudowski, M. Jędrzejewska "Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza. Postępowanie rozpoznawcze", tom 1, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 290 i cytowane tam orzecznictwo Sądu Najwyższego). Skoro zatem jest to pomoc państwa, Sąd musi ustalić, czy ubiegający się o przyznanie prawa pomocy wypełnia ustawowe przesłanki przyznania tejże pomocy państwa, co nie jest możliwe w przypadku niewykazania stanu majątkowego skarżącego. W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.