Ppolska.starec← UrzadnikZaloguj

II GSK 1080/09

Sądy administracyjne2010-12-22
Sygnatura
II GSK 1080/09
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2010-12-22
Rodzaj
Wyrok NSA

Sędziowie

Anna RobotowskaPiotr PietraszStanisław Gronowski

Rozstrzygnięcie

Oddalono skargę kasacyjną

Treść orzeczenia

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia NSA Stanisław Gronowski (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2010 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Ł. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 sierpnia 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 755/09 w sprawie ze skargi Ł. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania kary dyscyplinarnej wobec pośrednika w obrocie nieruchomościami oddala skargę kasacyjną UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 sierpnia 2009 r., akt I SA/Wa 755/09, wydanym w sprawie ze skargi Ł. T. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej pośrednikowi w obrocie nieruchomościami, oddalono skargę. Sąd pierwszej instancji ustalił następujący stan sprawy: Minister Transportu i Budownictwa decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] udzielił Ł. T. , zwanemu dalej "skarżącym", kary dyscyplinarnej nagany z tytułu nienależytego wykonania obowiązków w pośrednictwie obrotu nieruchomościami. Według ustaleń organu, uwzględniającego wyniki postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, w dniu [...] września 2003 r. E. i B. K., zwani "klientami", zawarli ze skarżącym umowę zlecenia pośrednictwa nieruchomościami. W umowie określono zakres czynności pośrednictwa, jako wykonanie czynności zmierzających do zakupu przez nich nieruchomości, a w szczególności wyszukanie właściwego klienta, ustalenia stanu prawnego i ewentualnych obciążeń na rzecz osób trzecich, dostarczenia notariuszowi zebranych przez pośrednika właściwych dokumentów oraz powiadomienia o terminie podpisania umowy przedwstępnej lub ostatecznej. W wyniku realizacji umowy pośrednictwa zleceniodawcom została przedstawiona oferta kupna nieruchomości położonej w G. przy ulicy K. W dniu [...] września 2003 r. doszło do zawarcia przedwstępnej umowy sprzedaży w formie aktu notarialnego. W umowie tej określono termin zawarcia umowy przyrzeczonej do dnia [...] grudnia 2003 r. Po zawarciu umowy przedwstępnej zleceniodawcy zapłacili pośrednikowi wynagrodzenie. W dniu [...] października 2003 r. klienci nabyli omawianą nieruchomość (akt notarialny Rep. A Nr [...]). Po nabyciu okazało się, że poprzedni właściciele zabrali wyposażenie kuchni i meble łazienkowe. Znajdująca się w mieszkaniu instalacja gazowa nie została odebrana przez inspektora gazownictwa. Nie opłacono też ostatniego rachunku za zużycie gazu. Ponadto w październiku tego roku wspólnota mieszkaniowa podjęła uchwałę o remoncie dachu kamienicy, przy czym koszt remontu przypadający na lokal mieszkalny nabyty przez skarżących wynosił ok. 9.000 zł. W mieszkaniu tym była także zameldowana obca osoba. Zdaniem organu za czynności pośrednictwa w obrocie nieruchomościami wykonywanymi w przedsiębiorstwie skarżącego "T." odpowiada jego właściciel, to jest skarżący, bez względu na to, że wszystkie czynności na rzecz klientów wykonywała jego pracownica E. Z. Skarżący nie kontaktował się z klientami, gdyż jego zdaniem "nie było takiej potrzeby". W ocenie organu skarżący naruszył obowiązki wynikające z przepisu art. 181 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). W myśl art. 180 ust. 1 powołanej ustawy, według redakcji obowiązującej w dacie zawarcia wspomnianej umowy, pośrednictwo w obrocie nieruchomościami polega na zawodowym wykonywaniu przez pośrednika w obrocie nieruchomościami czynności zmierzających do zawarcia przez inne osoby umów: 1) nabycia lub zbycia praw do nieruchomości; 2) nabycia lub zbycia własnościowego spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, spółdzielczego prawa do lokalu użytkowego lub prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej; 3) najmu lub dzierżawy nieruchomości albo ich części; 4) innych niż określone w pkt 1-3, mających za przedmiot prawa do nieruchomości lub ich części. Zgodnie zaś z ust. 2 powołanego wyżej artykułu pośrednik wykonuje czynności, o których mowa w ust. 1, osobiście lub przy pomocy innych osób wykonujących czynności pomocnicze i działających pod jego bezpośrednim nadzorem, ponosząc za ich czynności odpowiedzialność zawodową określoną w ustawie. Stosownie do art. 181 ust. 1, według redakcji obowiązującej w dacie zawarcia wspomnianej umowy, pośrednik w obrocie nieruchomościami jest zobowiązany do wykonywania czynności, o których mowa w art. 180 ust. 1 i ust. 1a, zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności oraz zasadami etyki zawodowej. Jest on także zobowiązany do kierowania się zasadą ochrony interesu osób, na których rzecz wykonuje te czynności. Jak wskazał organ, powołując się na ustalenia Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, pracę firmy "T." można określić jako wadliwą, pobieżną i nieprofesjonalną. Gdyby skarżący właściwie nadzorował sprawę klientów prawdopodobnie nie doszłoby do stwierdzonych uchybień. Rola pośrednika nie kończy się bowiem w momencie skojarzenia stron, czy w momencie podpisania umowy przedwstępnej. Pośrednik ma obowiązek czuwać nad całym przebiegiem sprawy, aż do jego finału. Wobec powyższego organ uznał za zasadne zastosowanie wobec skarżącego kary dyscyplinarnej nagany, stosownie do przepisu art. 183 ust. 2 pkt 2 powołanej ustawy. W myśl art. 183 ust. 1 ustawy pośrednik w obrocie nieruchomościami niewypełniający obowiązków, o których mowa w art. 181, podlega odpowiedzialności zawodowej. W świetle zaś ust. 2 pkt 2 powołanego artykułu wobec pośrednika może być orzeczona, z tytułu odpowiedzialności zawodowej, kara dyscyplinarna nagany. W następstwie wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] marca 2009 r., nr [...] utrzymano w mocy decyzję Ministra Transportu i Budownictwa z dnia [...] lutego 2006 r., Nr [...] Organ odwoławczy podtrzymał wcześniejsze stanowisko w kwestii naruszenia przez skarżącego przepisów art. 181 ust. 1 w związku z art. 180 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w stopniu uzasadniającym zastosowanie kary dyscyplinarnej. Brak właściwego nadzoru nad czynnościami wykonanymi przez pracownika biura spowodował błędy i niedociągnięcia w usłudze świadczonej na rzecz klientów. Ich zastrzeżenia do pracy skarżącego zostały potwierdzone w trakcie prowadzonego postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej. W ocenie organu wnioskowana przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej kara dyscyplinarna w postaci nagany, o której mowa w art. 183 ust. 2 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jest odpowiednia do stopnia winy skarżącego, jako pośrednika. Od powyższej decyzji skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. który, jak to wskazano na wstępie, skargę tę oddalił. Zdaniem Sądu pierwszej instancji zawód pośrednika w obrocie nieruchomościami jest tzw. zawodem regulowanym, wymagającym od pośrednika posiadania stosownej licencji. Stawia to osobom wykonującym tę profesję wysokie wymagania w zakresie jakości świadczonych usług, określając przy tym warunki wykonywania tego zawodu, prawa i obowiązki pośrednika, czy zakres jego odpowiedzialności. Jak wskazał Sąd pierwszej instancji szczegółowy tryb postępowania dyscyplinarnego przez Komisją Odpowiedzialności Zawodowej reguluje rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 11 stycznia 2008 r. w sprawie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, pośredników w obrocie nieruchomościami oraz zarządców nieruchomości (Dz. U. Nr 11, poz. 66). Według Sądu w sprawie nie doszło przekroczenia granic "uznania administracyjnego". Nie zgodził się też ze skarżącym, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie określono w sposób czytelny obowiązków pośrednika, skoro kwestie te reguluje § 3 tej umowy, do czego szczegółowo odniósł się organ na str. 2 i 3 zaskarżonej decyzji. Sąd nie podzielił również zarzutu skarżącego w kwestii braku wyjaśnienia przez organ, w jakiej dacie wspólnota mieszkaniowa podjęła uchwałę o remoncie dachu, ponieważ klienci mogli już, jako właściciele, mieć o niej wiedzę, a nawet głosować nad jej podjęciem. Z pisma skarżącego skierowanego do klientów wyraźnie stwierdzono, że uchwała była podpisana przez Panią M. (sprzedającą nieruchomość lokalową). Twierdzenie to jest spójne z oświadczeniem klientów zawartym w piśmie z dnia [...] maja 2004 r., w którym stwierdzili oni, że o remoncie dachu nie dowiedzieli się przed podpisaniem umowy. Według Sądu pierwszej instancji, powołującego się na postanowienia § 2, 3 i 28 standardów zawodowych pośredników w obrocie nieruchomościami ustalonymi przez Polską Federację Rynku Nieruchomościami, stanowiących załącznik do komunikatu Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2005 r. w sprawie uzgodnienia standardów zawodowych pośredników w obrocie nieruchomościami (Dz. Urz. MI Nr 6, poz. 37), brak jest podstaw do wyłączenia obowiązków pośrednika z czynności dotyczących oceny stanu faktycznego lokalu, a w szczególności stanu technicznego, stanu opłat związanych z używaniem lokalu, wyposażenia mieszkania, ilości zameldowanych w nim osób, aby tę jak najszerszą wiedzę o sprzedawcy i lokalu mieszkalnym przekazać klientom. Ponadto, jak wskazał Sąd, na pośredniku ciąży obowiązek przedstawiania klientom czytelnej informacji o nieruchomości, co powinien on udokumentować (§ 19 standardów zawodowych), aby nie było wątpliwości co do treści i zakresu jego działań. Pośrednik winien też zakomunikować klientom jakie czynności leżą poza jego wiedzą i doświadczeniem (§ 8 standardów zawodowych). Jako osoba znająca problemy związane z nabywaniem mieszkań z rynku wtórnego pośrednik winien też znać oczekiwania klientów, co do nabywanego lokalu i w miarę możliwości służyć im doradztwem, zabezpieczyć ich interesy (np. zasugerować uczestnictwo w negocjacjach ze sprzedającym, czy celowość sporządzenia protokołu zdawczo - odbiorczego lokalu, przewidując, że w przyszłości mogą wyniknąć problemy związane z ustaleniem zakresu przedmiotu umowy, czy z wzajemnymi rozliczeniami stron umowy). W tej sytuacji twierdzenie skarżącego, że ocena stanu faktycznego lokalu leży w gestii nabywców narusza przepis art. 181 ust. 1 powołanej ustawy, zobowiązujący pośrednika do wykonywania obowiązków zgodnie z zasadę działania w zgodzie ze standardami zawodowymi, ze szczególną starannością, w celu ochrony klienta. Natomiast ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji pośrednika nie wynika, o czym klienci byli informowani i jakie czynności w ich interesie pośrednik podejmował. I tak, w protokole Komisji z dnia [...] września 2004 r. skarżący oświadczył, że nie tworzy na piśmie dokumentów, a część spraw pracownicy mają w pamięci. W świetle protokołu Komisji z dnia [...] marca 2005 r. skarżący, mimo wezwania, nie dostarczył pełnej dokumentacji sprawy. Zdaniem Sądu, waga i rozmiar tych naruszeń uzasadniała wymierzenie skarżącemu kary dyscyplinarnej z tytułu odpowiedzialności zawodowej w postaci nagany. Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił obrazę przepisów: • prawa materialnego w szczególności przepisów art. 180 ust. 1- 6 oraz 181 ust. 1-3 ustawy o gospodarce nieruchomości w brzmieniu obowiązującym w dniu 13 września 2003 r. oraz art. 3 k.c. poprzez zastosowanie przepisów art. 180 ust. 1-4 oraz art. 181 ust. 1-6 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu aktualnym w dacie orzekania przez Sąd pierwszej instancji oraz zastosowanie postanowień standardów zawodowych ujętych w załączniku do komunikatu Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2005 r. (Dz. Urz. MI Nr 6 poz. 37) w miejsce przywołanych wcześniej przepisów obowiązujących w dacie zawarcia i wykonania umowy pośrednictwa, • obrazę przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 180 ust. 3 powołanej ustawy oraz art. 65 k.c. poprzez błędną ocenę treści umowy pośrednictwa łączącej strony, a w konsekwencji niepoprawne ustalenie zakresu obowiązków ciążących na obwinionym, skutkiem czego jest dokonanie nieprawidłowej oceny treści zaskarżonej decyzji Ministra Infrastruktury oraz bezpodstawne uznanie za prawidłową konkluzji, co do winy skarżącego w uchybieniu zasadom wykonywania zawodu pośrednika w obrocie nieruchomościami i w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, • obrazę przepisów prawa procesowego, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, tj. postanowień przepisów art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) poprzez niezawarcie w treści uzasadnienie zaskarżonego wyroku stanowiska Sądu odnośnie wszystkich postawionych w skardze zarzutów, w szczególności w kontekście wykładni postanowień umowy łączącej skarżącego oraz jego klientów, jak też i szeregu zachowań skarżącego uznanych przez Ministra Infrastruktury za przejaw naruszenia reguł prawidłowego wykonywania zawodu pośrednika w obrocie nieruchomościami. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej akcentuje się powołanie przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 181 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który wszedł w życie dopiero w dniu 22 września 2004 r., a zatem w rok po zdarzeniach, które stanowiły podstawę wymierzenia kary przez Ministra Infrastruktury. Ponadto, zdaniem skarżącego, w treści skargi podniesiono szereg zarzutów przeciwko decyzji Ministra Infrastruktury, do których Sąd nie odniósł się w wyczerpujący sposób. Nie wyjaśniono, z jakich przyczyn nie uwzględniono zarzutu niejasności uzasadnienia decyzji zapadłej po ponownym rozpoznaniu sprawy. W uzasadnieniu w żadnym zakresie nie poruszono kwestii braku nadzoru nad pracownikiem, co również było przedmiotem rozważań Ministra Infrastruktury. W toku postępowania, jak wskazuje skarga kasacyjna, zdecydowana większość ustaleń faktycznych była bezsporna. Przedmiotem wątpliwości była natomiast prawidłowa wykładnia postanowień umowy, w szczególności w kontekście treści przepisów art. 180-181 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem skarżącego Sąd pierwszej instancji w błędny sposób dokonał oceny zakresu obowiązków pośrednika. Z mocy przepisów art. 180 ust. 3 omawianej ustawy zakres obowiązków pośrednika pozostaje uregulowany w treści umowy. Ustawa w postanowieniach ust. 4 powołanego wcześniej artykułu reguluje wyłącznie przedmiot działania pośrednika, nie określając konkretnych jego obowiązków. Umowa łącząca strony wskazywała, iż obowiązkiem pośrednika było przede wszystkim wyszukanie lokalu (tj. adekwatnej do potrzeb klientów nieruchomości), ustalenie stanu prawnego - w tym i obciążeń, przekazanie dokumentów oraz powiadomienia o terminie umowy notarialnej. Wbrew stanowisku Sądu w umowie nie nałożono na pośrednika obowiązków dalej idących. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd pierwszej instancji. Ponadto, w świetle art. 176 p.p.s.a., istotnym wymogiem skargi kasacyjnej jest jej uzasadnienie. Z uwagi na zakres związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej niepodważenie w skardze kasacyjnej istotnych dla wyniku sprawy ustaleń faktycznych i prawnych dokonanych przez Sąd pierwszej instancji, czyni je miarodajnymi na etapie rozpoznawania skargi kasacyjnej. W sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony. Stąd, wobec postawienia w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania, jako pierwszy należało poddać ocenie zarzut naruszenia przepisów postępowania. Przechodząc do rozpatrzenia zasadności zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. podnieść należy, iż w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., II FPS 8/09 (ONSAiWSA 2010/3/39, ZNSA 2010/2/122) powołany wyżej przepis może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), jeżeli uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast ocena prawna ustaleń faktycznych z punktu widzenia ich zgodności z właściwymi przepisami postępowania administracyjnego dokonywana już jest w ramach wyjaśniania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Wychodząc z powyższych przesłanek NSA nie dopatrzył się zasadności zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku przedstawia bowiem wszystkie elementy, o których mowa w tym przepisie, to jest: stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowisko stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji prawa materialnego, a w szczególności przepisów art. 180 ust. 1-6 oraz 181 ust. 1-3 ustawy o gospodarce nieruchomości, w brzmieniu obowiązującym w dniu 13 września 2003 r., oraz art. 3 k.c. poprzez zastosowanie przepisów art. 180 ust. 1-4 oraz art. 181 ust. 1-6 ustawy o gospodarce nieruchomościami skarga kasacyjna w tym zakresie, wbrew przepisowi art. 176 p.p.s.a., nie zawiera uzasadnienia faktycznego, pozwalającego w tych granicach poddać kontroli rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji. W szczególności, poza art. 181 ust. 6 powołanej ustawy, skarga kasacyjna nie precyzuje bliżej, który z konkretnie wskazanych wyżej przepisów został naruszony z przekroczeniem zasady lex retro non agit. Nie precyzuje się, czy naruszenie prawa materialnego polegało na błędnej wykładni, czy też na niewłaściwym zastosowaniu. Nie jest zaś rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego czynienie w omawianym zakresie poszukiwań, gdyż jest to powinność osoby sporządzającej skargę kasacyjną, gdyż sąd drugiej instancji, o czym była mowa, rozstrzyga w granicach skargi kasacyjnej, a ta zaś powinna zawierać uzasadnienie wskazanych podstaw kasacyjnych, aby pod tym kątem poddać kontroli zaskarżony wyrok Sądu pierwszej instancji. Przechodząc do zarzutu naruszenia w zaskarżonym wyroku art. 181 ust. 6 powołanej ustawy, to aczkolwiek prawdą jest że regulacja ta weszła w życie już po zawarciu umowy pośrednictwa, jednakże skarga kasacyjna nie wskazuje, która z jednostek redakcyjnych tego przepisu została naruszona przez Sąd pierwszej instancji, wbrew zasadzie lex retro non agit, i na czym to naruszenie polegało. Ponadto, co wymaga podkreślenia, przepis ten nie był podstawą prawną dla wydania zaskarżonej decyzji. Dlatego błędne powołanie przez Sąd pierwszej instancji art. 181 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. Również skarga kasacyjna, wbrew przepisowi art. 176 p.p.s.a., nie uzasadniła na czym polegało zarzucone Sądowi pierwszej instancji, przy kontroli zaskarżonej decyzji, naruszenie postanowień standardów zawodowych ujętych w załączniku do komunikatu Ministra Infrastruktury z dnia 28 kwietnia 2005 r. (Dz. Urz. MI Nr 6 poz. 37). I tak, w swoim uzasadnieniu skarga kasacyjna nie tylko nie podważyła, ale nawet nie odniosła się do żadnego z konkretnie wskazanych przez Sąd pierwszej instancji standardów zawodowych, jako niedopełnionych przez skarżącego. Wobec powyższego to stanowisko Sądu pierwszej instancji, jako skutecznie nie podważone, jest miarodajne na potrzeby rozstrzygnięcia sprawy. Wprawdzie standardy zawodowe, o których wyżej mowa, nie są źródłem prawa, w rozumieniu art. 87 ust. 2 Konstytucji RP, jednakże mają normatywne znaczenie. W świetle bowiem art. 181 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomości wspomniane standardy są miarą staranności pośrednika, i to już od daty wejścia w życie tej ustawy, to jest od dnia 1 stycznia 1998 r. Skarga kasacyjna akcentuje należyte wywiązanie się skarżącego z omawianej umowy pośrednictwa czego, jak to już wskazano, nie zaakceptował Sąd pierwszej instancji, podzielając negatywne dla skarżącego stanowisko organu. W powyższym stanowisku Sądu pierwszej instancji, nie dopatrującego się naruszenia prawa w ustaleniach organu, co do naruszenia przez skarżącego umowy pośrednictwa łączącej go z klientami i nie dochowania wymaganej staranności, trudno byłoby dopatrzyć się błędu. I tak, niewątpliwie przejawem nienależytego wykonania przez skarżącego umowy pośrednictwa było doprowadzenie do zawarcia przez klientów umowy kupna lokalu, na którym ciążyły nieuiszczone należności z tytułu eksploatacji obiektu, a także z zameldowaną osobą trzecią, w sytuacji, gdy umowa pośrednictwa nieruchomościami nakładała na skarżącego, m.in. obowiązek ustalenia stanu prawnego lokalu i istnienia ewentualnych obciążeń na rzecz osób trzecich. Naruszeniem umowy było także zaniechanie ustalenia, i tym samym nie poinformowanie klientów, co do planowanych kosztów remontu dachu budynku, w części obciążających klientów. Kwota rzędu 9.000 zł jest na tyle istotna, że mogła rzutować na możliwość sfinalizowania wspomnianej transakcji, a przynajmniej za cenę ustaloną w umowie. Skoro skarga kasacyjna nie jest oparta na usprawiedliwionych podstawach, zaś ewentualne mankamenty uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie miały wpływu na wynik sprawy, skarga kasacyjna podlega oddaleniu, stosownie do art. 184 p.p.s.a.