II SAB/Rz 78/20
Sądy administracyjne2020-11-18
Sygnatura
II SAB/Rz 78/20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia
2020-11-18
Rodzaj
Wyrok WSA w Rzeszowie
Sędziowie
Joanna ZdrzałkaMaciej KobakMagdalena Józefczyk
Rozstrzygnięcie
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Maciej Kobak WSA Joanna Zdrzałka /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2020 r. sprawy ze skargi P. D. na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w sprawie udzielenia informacji publicznej I. stwierdza, że Prezes Sądu Rejonowego dopuścił się bezczynności w zakresie punktu 3, 4, 5, 6 wniosku skarżącego z dnia [...] sierpnia 2020 r.; II. zobowiązuje Prezesa Sądu Rejonowego do rozpatrzenia wniosku skarżącego w zakresie punktu 3 wniosku; III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Prezesa Sądu Rejonowego na rzecz skarżącego P. D. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
UZASADNIENIE
II SAB/Rz 78/20
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi P. D. jest bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w sprawie udzielenia informacji publicznej.
Jak wynika z akt sprawy P. D., działając na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1429 ze zm. – zwana dalej "ustawą"), wnioskiem z (...) sierpnia 2020 r. zwrócił się do Prezesa Sądu Rejonowego o udzielenie informacji publicznej dotyczącej sędziego A.B. poprzez przesłanie skanów po anonimizacji następujących dokumentów: 1. życiorysu, 2. kopii dyplomu ukończenia uczelni, 3. informacji o przebiegu drogi zawodowej, 4. kopii mianowania na asesora, 5. kopii mianowania na sędziego Sądu Rejonowego, 6. kopii oświadczenia lustracyjnego, 7. kopii oświadczenia majątkowego. Skarżący zawnioskował o przesłanie ww. informacji drogą elektroniczną na wskazany adres email.
W odpowiedzi Prezes Sądu Rejonowego – pismo z dnia (...) września 2020 r. nr (...) - odnosząc się do poszczególnych punktów wniosku poinformował, że życiorys jest dokumentem prywatnym (nie ma charakteru dokumentu urzędowego) i nie podlega udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Dyplom ukończenia uczelni nie ma charakteru dokumentu urzędowego, który podlegałby udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Informacja o przebiegu drogi zawodowej - stanowi informację przetworzoną. Odnośnie pkt 4 i 5 wniosku przesłano wnioskodawcy kopię mianowania na asesora i kopię mianowania na Sędziego Sądu Rejonowego. Odnośnie kopii oświadczenia lustracyjnego organ poinformował, że nie jest w posiadaniu wnioskowanego dokumentu. Natomiast w zakresie udostępnienia kopii oświadczenia majątkowego wyjaśniono, że jest ona dostępna na stronie internetowej Sądu Apelacyjnego w [...] i wskazano link do strony.
Pismem z dnia (...) września 2020 r. (data wpływu do organu – (...) września 2020 r.) P.D. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na bezczynność Prezesa Sądu Rejonowego w zakresie rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Wyjaśnił, że Prezes SA w ustawowym terminie nie odpowiedział na wniosek, dlatego domaga się uznania bezczynności organu, zobowiązania Prezesa do udostępnienia tej informacji we wnioskowanym zakresie, wydania decyzji administracyjnej w terminie 7 dni i przesłania jej na podany adres e-mail.
W uzasadnieniu skarżący podał, że każdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej powinien być załatwiony bądź przez udostępnienie informacji (czynność materialnotechniczna), a w przypadku gdy istnieją ku temu podstawy prawne przez odmowę udostępnienia, która przybiera formę decyzji administracyjnej. Brak któregokolwiek ze wskazanych działań musi prowadzić do przyjęcia, że podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej dopuszcza się bezczynności w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej. Skoro organ nie wydał decyzji i nie udzielił informacji, co do których posiada ustawowy obowiązek ich udostępnienia, zatem pozostaje w bezczynności. Oceny tej nie zmienia przekonanie organu, że żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej oraz, że nie ciążył na nim obowiązek udzielenia informacji. Na poparcie stanowiska Skarżący powołał się na orzeczenia sądów administracyjnych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Sądu Rejonowego poinformował, że nieznaczna bezczynność organu wynikała z zawiłości wnioskowanej informacji publicznej, tj. konieczności skompletowania dokumentów i przeanalizowania wyroków WSA. Wskazano jednocześnie, że dnia (...) września udzielono Skarżącemu odpowiedzi na wniosek z (...) sierpnia 2020 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;
Zakres kognicji sądów administracyjnych, które sprawują kontrolę działalności administracji pod względem legalności, określają przepisy art. 3 § 2, 2a i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325) - zwanej dalej P.p.s.a.
Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. obejmuje również bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Bezczynność oznacza stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a.
Sąd orzekał w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 P.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania.
Skarżący zarzuca Prezesowi Sądu Rejonowego bezczynność powstałą na tle stosowania ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1429) – dalej: "u.d.i.p."
W okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że prezes sądu jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Tryb udostępniania informacji regulują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiąc, że udostępnianie na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba, że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany tego nie umożliwiają. Wówczas podmiot ten powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości przekazania informacji i wskazuje w jakiej formie informacja może być udostępniona. W takim przypadku, jeżeli w ciągu 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 1 i 2).
Sposobami załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w myśl ww. ustawy są zatem: albo udzielenie informacji, albo poinformowanie o braku możliwości udostępnienia informacji (art. 14 ust. 2) albo też wydanie decyzji odmownej (art. 16 ust. 1).
Nie ulega wątpliwości Sądu, że zakres żądania skarżącego wyznaczony został treścią jego wniosku z dnia (...) sierpnia 2020 r., obejmującego 7 punktów dotyczących osoby sędziego A.B.. Bezsporne jest też, że wniosek ten został nadany drogą elektroniczną, a wnioskodawca zastrzegł taki sam sposób udzielenia informacji.
Z akt sprawy wynika też, że w ustawowym 14 – dniowym terminie, który upływał 4 września 2020 r. Prezes Sądu Rejonowego nie rozpoznał wniosku, dopiero po skierowaniu skargi na bezczynność za jego pośrednictwem Prezesa Sądu (data wpływu (...).09.2020 r.), Prezes w piśmie z tej samej daty – (...) września 2020 r. udzielił informacji w zakresie punktu 4 i 5 wniosku, w zakresie pkt 6 - kopii oświadczenia lustracyjnego poinformował, że nie jest w posiadaniu wnioskowanego dokumentu, a w zakresie kopii oświadczenia majątkowego - odesłał do strony internetowej Sądu Apelacyjnego w [...], gdzie oświadczenie to zostało publikowane.
Zestawienie ww. dat wskazuje, ze Prezes Sądu Rejonowego pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, a w stosunku do punktów 4-6 wniosku bezczynność ta ustała z dniem skierowania do skarżącego pisma z (...).09.2020 r.
Jeśli natomiast chodzi o pkt 3 wniosku, Sąd nie podziela stanowiska podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji, że informacje o przebiegu drogi zawodowej sędziego A.B. stanowią informacje przetworzoną.
Pojęcie "informacji przetworzonej" nie zostało zdefiniowane w ustawie. W orzecznictwie oraz literaturze wskazuje się, że należy pod nim rozumieć sumę wielu informacji prostych będących wynikiem zazwyczaj czasochłonnego procesu podjęcia czynności analitycznych (często przy zaabsorbowaniu środków osobowych i rzeczowych) w celu przekształcenia tychże informacji prostych (pierwotnych) w informację żądaną przez wnioskującego (pochodną). Za informację przetworzoną uznaje się również wyodrębnienie (wyselekcjonowanie po analizie posiadanych zbiorów) informacji prostych ze zbiorów informacji znajdujących się w posiadaniu zobowiązanego i przygotowanie ich do udostępnienia, jeżeli wymagają podjęcia działań twórczych i analitycznych, opracowania zestawień, list lub wykazów czy odpowiedniego zredagowania, których efektem końcowym jest jakościowo nowa informacja (dotychczas samoistnie nieistniejąca), a nawet sporządzenie wielu kserokopii dokumentów wymagających podjęcia działań organizacyjnych oraz zaangażowania środków i osób (por. M. Jabłoński, Udostępnianie przetworzonej informacji publicznej, Wrocław 2015 r., s. 114, 126, 133 i n.; wyroki NSA: z dnia 8.02.2011 r. I OSK 1938/10; z dnia 9.08.2011 r. I OSK 792/11; z dnia 12.06.2014 r. I OSK 2721/13; z dnia 5.04.2013 r. I OSK 89/13, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Nowe zestawienie informacji prostych nie stanowi jednak informacji przetworzonej wtedy, gdy jego wytworzenie nie wymusza analizowania posiadanego zasobu dokumentów i ogranicza się do wyboru tylko niektórych dokumentów z tego zasobu według określonych kryteriów (por. wyrok NSA z dnia 12.06.2014 r. I OSK 2721/13, z dnia 9.08.2011 r. I OSK 977/11, z dnia 23.01.2015 r. I OSK 315/14 oraz z dnia 5.03.2015 r. I OSK 865/14).
W ocenie Sądu taki właśnie charakter ma ta informacja – tj. zestawienie kilku prostych informacji - np. o datach rozpoczęcia i zakończenia aplikacji, asesury, ew. delegacjach do orzekania w innym sądzie czy pełnieniu określonych funkcji w sądzie czy w wydziale.
Z tych przyczyn Sąd uznał, że Prezes Sądu Rejonowego pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu tej części wniosku.
Sąd podziela natomiast stanowisko Prezesa Sądu Rejonowego, że życiorys jest dokumentem prywatnym i podobnie jak dyplom ukończenia uczelni nie podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Okoliczności zawarte w tych dokumentach były weryfikowane na etapie kariery zawodowej sędziego przez powołane do tego konstytucyjne organy, a ponadto zgodnie z ustawą o ustroju sądów powszechnych asesorem i sędzia może zostać wyłącznie absolwent wyższej uczelni.
W tym zakresie prawidłowa była też forma załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej – tj. stosowne pismo Prezesa Sądu. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się bowiem konsekwentnie, że w sytuacji, gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji, które nie są informacjami publicznymi, organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz zawiadamia jedynie wnoszącego, że jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej i nie mieści się w u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z dnia 27.09.2002 r., II SAB 180/02 i II SAB 289/02, z dnia 5.02.2008 r., I OSK 807/07, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 12.02.2009 r., II SA/Bk 839/08, wszystkie dostępne na stronie ).
Wydanie w takiej sytuacji decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji żądanej przez stronę, która nie posiada cechy informacji publicznej, podlegałoby stwierdzeniu nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. jako decyzji wydanej bez podstawy prawnej.
Art. 16 ust. 1 u.d.i.p., przewidujący obowiązek wydania decyzji, ma bowiem zastosowanie tylko wówczas, gdy spełniony jest warunek przedmiotowy - sprawa ma charakter informacji publicznej i podmiotowy - istnieje podmiot zobowiązany.
Sąd uznał jednocześnie, na mocy art. 149 § 1a P.p.s.a., że zaistniała bezczynność nie miała charakteru rażąco naruszającej prawo. Miał przy tym na uwadze stosunkowo nieduże przekroczenie terminu załatwienia sprawy, od 4 do 21 września 2020 r., a także brak uporczywości w pozostawaniu w bezczynności, a tego rodzaju okoliczności – tj. uporczywość oraz długotrwały brak podejmowania jakichkolwiek działań wiąże się powszechnie z bezczynnością rażąco naruszającą prawo.
Z wszystkich tych przyczyn Sąd orzekł jak w pkt I –III sentencji wyroku na podstawie art. 149 § 1 i § 1 a P.p.s.a.
O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 P.p.s.a. w z zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. i art. 210 § 2 P.p.s.a.