II OZ 863/09

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski, , , po rozpoznaniu w dniu 13 października 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia [...] na zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1034/09 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1034/09, wezwano stowarzyszenie [...] do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...] w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji nakładającej obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych. W zarządzeniu wskazano, że wysokość wpisu określono na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), a także pouczono stowarzyszenie [...], iż nieuiszczenie kwoty w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, skutkować będzie odrzuceniem skargi. W zażaleniu z 3 września 2009 r., stowarzyszenie [...] podniosło, iż zarządzenie Przewodniczącej Wydziału IV Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 sierpnia 2009 r. jest niezgodne z art. 6 oraz 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), ponieważ nie zawierało pouczenia o możliwości zgłoszenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Z akt sprawy wynika, iż skarżące stowarzyszenie wraz z wezwaniem do uiszczenia wpisu od skargi nie zostało pouczone o możliwości ubiegania się o przyznanie prawa pomocy. Sąd administracyjny powinien udzielać stronom występującym w sprawie bez adwokata lub radcy prawnego potrzebnych wskazówek, co do czynności procesowych oraz pouczać o skutkach prawnych tych czynności i skutkach zaniedbań, stosownie do przepisu art. 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Przepis ten ma charakter zasady ogólnej. Przede wszystkim chodzi w nim o wyrównanie szans strony działającej bez adwokata (radcy prawnego). Wskazówki i pouczenia mają dotyczyć tego, jakie czynności procesowe powinny zostać w sprawie podjęte; w jaki sposób i w jakim terminie powinny zostać usunięte stwierdzone przez sąd wadliwości w tych czynnościach; jakie są następstwa nieusunięcia tych braków w terminie oraz jakie skutki prawne pociągnie za sobą podjęcie tych czynności. Zgodnie z poglądami doktryny, nie ma obowiązku udzielania pouczeń co do wszelkich możliwych zachowań (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2006, art. 6, teza 3; podobnie wyrok Sądu Najwyższego z 13 lipca 2000 r. II UKN 639/99, OSNAPiUS 2002, nr 3, poz. 78). W niniejszej sprawie z kierowanych przez skarżącego do sądu pism nie wynikało jednoznacznie, iż strona jest nieporadna, lub że znajduje się w złej sytuacji materialnej. Skarżące stowarzyszenie nie wykazało żadnej inicjatywy, która mogłaby prowadzić do zmaterializowania się obowiązku o pouczeniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Po otrzymaniu wezwania do uiszczenia opłaty strona mogła poinformować Sąd, iż nie jest w stanie tego wpisu uiścić. Wówczas Sąd pierwszej instancji pouczyłby o możliwości i sposobie ubiegania się o przyznanie prawa pomocy (tak w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 609/06). Brak jakiejkolwiek aktywności po stronie stowarzyszenia uniemożliwił Sądowi realizację określonej w art. 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasady informowania. Ze względu na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.