II FPP 6/12

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Krzysztof Winiarski (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia NSA Anna Dumas, Sędzia WSA (del.) Lidia Ciechomska-Florek, po rozpoznaniu w dniu 31 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi M.L. o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie o sygn. akt II FSK 1620/11 ze skargi kasacyjnej M.L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 31 marca 2011 r., sygn. akt I SA/OI 887/10 w sprawie ze skargi M.L. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 29 listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych, odsetek oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowych postanawia oddalić skargę. UZASADNIENIE W skardze z dnia 28 września 2012 r. (data prezentaty) M.L. (dalej jako: ,,Strona’’ lub ,,Skarżący’’) wniósł o stwierdzenie przewlekłości postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie II FSK 1620/11. W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 31 marca 2011 r. sygn. akt I SA/OI 887/10 na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowych, odsetek oraz rozłożenia na raty zaległości podatkowych (sygn. akt NSA II FSK 1620/11). Skarżący podkreślił, że od powyższego momentu przez 18 miesięcy nie zostały podjęte żadne czynności w związku z czym wnioskuje o przyznanie od Skarbu Państwa zadość uczynienia w wysokości 40 000 zł. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r., o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. Nr 179, poz. 1843, dalej jako: ,,ustawa’’), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie w tej sprawie trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia tych okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Skarga o stwierdzenie, że w postępowaniu przed sądem administracyjnym nastąpiła przewlekłość postępowania może być uwzględniona, jeżeli są podstawy do przyjęcia, że na skutek działania lub bezczynności sądu naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 1 ust. 1 ustawy). Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że o nieuzasadnionej zwłoce można mówić wówczas, gdy postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne do jej wyjaśnienia, uwzględniając ocenę terminowości i prawidłowości czynności sądowych, ale także charakter sprawy, zachowanie strony, a w szczególności strony, która zarzuca przewlekłość postępowania. Ocena ta nie może być oderwana od obowiązku sądu rozpoznawania wszystkich spraw wniesionych do sądu bez nieuzasadnionej zwłoki, przy zachowaniu zasady rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oraz uwzględnieniu przepisów nakazujących rozpoznawanie niektórych rodzajów spraw w ustawowo określonych terminach. Szybkość orzekania nie może bowiem stanowić przeszkody we właściwym funkcjonowaniu wymiaru sprawiedliwości. Ocena, czy wystąpiła przewlekłość postępowania jest dokonywana na podstawie obiektywnych i ustawowych kryteriów w odniesieniu do realiów faktycznych i prawnych danej sprawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że stosownie do § 49 ust. 1 uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2010 r. w sprawie regulaminu wewnętrznego urzędowania Naczelnego Sądu Administracyjnego (M. P. Nr 86, poz. 1007) sprawy wniesione do sądu rozpoznaje się według kolejności wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Zasada rozpoznawania spraw według kolejności ich wpływu oznacza, że sprawa wniesiona później nie może być rozpoznana przed rozpoznaniem spraw, które zostały wniesione do sądu wcześniej. Istnieją jednak podstawy do szybszego rozpoznawania spraw wynikające, bądź to wprost z przepisów ustawy, które określają terminy rozpoznawania spraw przez sąd, bądź to z przepisów regulujących tryb postępowania umożliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością. Takie możliwości stwarza zarządzenie rozpoznania sprawy poza kolejnością, jeżeli strona przedstawi powody uzasadniające rozpoznanie sprawy poza kolejnością (§ 49 ust. 2powołanej uchwały). W niniejszej sprawie Skarżący nie złożył takiego wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jak wynika z akt sprawy, skarga kasacyjna M.L. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie 23 maja 2011 r., (data prezentaty). Wraz z aktami sprawy skarga ta została przekazana Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu po uprzednich niezbędnych czynnościach przeprowadzonych przez WSA w Olsztynie, w dniu 22 czerwca 2011 r. (data prezentaty). Z uzasadnienia skargi na przewlekłość postępowania można wywnioskować, że Skarżący za datę miarodajną do stwierdzenia przewlekłości uważa datę 22 czerwca 2011 r., kiedy to Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu przesłał akta sprawy do NSA celem rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Olsztynie sygn. akt I SA/OI 887/10. Sprawa została zarejestrowana w repertorium Wydziału II Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 22 czerwca 2011 r. i od tego dnia minęło 16 miesięcy- a nie jak wskazuje Skarżący w skardze -18 miesięcy. W tym miejscu wskazać należy, że w chwili obecnej średni okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy w II Wydziale Izby Finansowej Naczelnego Sądu Administracyjnego wynosi 18 miesięcy. Natomiast Skarżący dotychczas oczekuje na rozpoznanie sprawy przez NSA 16 miesięcy i ten czas może być poddany ocenie przy rozpatrywaniu skargi na przewlekłość postępowania. Natomiast przy odniesieniu tego okresu do powyższego średniego czasu oczekiwania na rozpoznanie sprawy w II Wydziale Izby Finansowej NSA, który to wynika z liczby wpływających spraw i stosowania – zgodnie z wyżej powoływanymi wymogami prawa – zasady rozpoznawania spraw zgodnie z kolejnością ich wpływu (przy uwzględnieniu ustawowo przewidzianych wyjątków), należy ocenić, że przedmiotowy wniosek o stwierdzenie przewlekłości postępowania jest niezasadny. Jednocześnie jak już wskazano powyżej Skarżący nie skorzystał z możliwości złożenia wniosku o rozpoznanie niniejszej sprawy poza kolejnością, tym samym Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł sprawy Skarżącego jako wyjątku rozpatrywać. Stąd też, oceniając przesłanki stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż czynności Sądu zmierzające do wydania w sprawie rozstrzygnięcia były terminowe i prawidłowe, a okresu oczekiwania na wyznaczenie rozprawy, w związku z brakiem wniosku Strony o rozpoznanie sprawy poza kolejnością, nie można uznać za nieuzasadnioną zwłokę. Ze wskazanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki, orzekł jak w sentencji postanowienia.