II FPP 17/19

SENTENCJA Dnia 20 grudnia 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska - Nowacka, Sędzia NSA Jerzy Płusa (sprawozdawca), Sędzia WSA (del.) Marek Olejnik, po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi M. S. na przewlekłość postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w sprawie o sygn. akt I SA/Lu 622/16 ze skargi M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 10 października 2019 r. sygn. akt I SA/Lu 662/16 w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 grudnia 2018 r. postanawia: odrzucić skargę na przewlekłość postępowania. UZASADNIENIE Pismem z dnia 3 listopada 2019 r. sygn. akt: I SA/Lu 662/16 M. S. (dalej jako "Skarżący") wniósł skargę "o stwierdzenie, iż nastąpiło naruszenie prawa i postępowania WSA w sprawie o danej sygn. akt trwa dłużej niż to konieczne" i zażądał stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt: I SA/Lu 662/16 oraz przyznania mu od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 listopada 2019 r., powyższe pismo Skarżącego z dnia 3 listopada 2019 r. przedstawiono Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jako skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga na przewlekłość postępowania ma na celu realizację wyrażonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej prawa do sądu. Skorzystanie z tego środka prawnego jest jednak uzależnione od spełnienia określonych wymogów formalnych. Zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (Dz. U. z 2018 r. poz. 75 z późn. zm.) - powoływanej dalej jako "Ustawa", skargę uregulowaną w tym przepisie wnosi się w toku postępowania w sprawie. Oznacza to, że skarga na przewlekłość postępowania jest dopuszczalna jedynie w toku postępowania w sprawie, której dotyczy, bowiem zasadniczym celem skargi na przewlekłość postępowania jest usunięcie stanu przewlekłości i spowodowanie rozpoznania toczącej się sprawy. Przepisy Ustawy są środkiem egzekwowania konstytucyjnego prawa każdego do rozpoznania jego sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, prawa do osądzenia tej sprawy, którą wniesie pod sąd. Nie mogą one służyć jednak jako swoisty środek odwoławczy, którym strona będzie mogła zainicjować, bądź też wszcząć postępowanie w sprawie. Skarga na przewlekłość postępowania stanowi doraźną interwencję przeciwdziałającą niezasadnie przedłużającemu się postępowaniu sądowemu. Jest zatem środkiem prawnym egzekwującym rozpoznanie sprawy przez sąd, a jej funkcją jest przede wszystkim wymuszenie nadania sprawie sprawnego biegu (por. postanowienie NSA z dnia 21 lipca 2011 r., I OPP 50/11). Skarga na przewlekłość postępowania ma zapewnić szybką reakcję na trwającą zwłokę w czynnościach sądu, a więc spełni swoją rolę jedynie wtedy, gdy zostanie wniesiona w toku postępowania. Dodatkowo, zgodnie z art. 6 ust. 2 wyżej powołanej Ustawy, skarga powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie. Skarżący powinien zatem w uzasadnieniu skargi szczegółowo wskazać, w czym dopatruje się nieuzasadnionej zwłoki w rozpoznaniu jego sprawy. Jego obowiązkiem jest precyzyjnie wskazać na konkretne działania bądź zaniechania sądu rozpoznającego sprawę, które w konsekwencji doprowadziły do tej zwłoki (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 czerwca 2008 r., sygn. akt II OPP 19/08). Skargę zaś niespełniającą tego wymagania Sąd odrzuca bez wzywania do uzupełnienia braków (art. 9 ust. 1 tej Ustawy). W rozpoznawanej sprawie należy stwierdzić, że skarga Skarżącego na przewlekłość postępowania co prawda spełnia wymagania pisma procesowego, ale nie przytoczono w niej okoliczności uzasadniających żądanie (art. 6 ust. 2 pkt 2 Ustawy). Brak w tym piśmie konkretnych przykładów czynności procesowych, których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie podjął lub dokonał wadliwie, a które w ocenie Skarżącego mogłyby świadczyć o nieuzasadnionej zwłoce w postępowaniu sądowym. Skarżący zwrócił jedynie uwagę na "zajmowanie się przez Władze Sądowe budowaniem sprzeczności i niczym innym". Ogólnikowe sformułowanie kwestionujące kompetencję Sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z pewnością nie mogą być uznane za przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie o jakich mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 Ustawy. Jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący skargę na przewlekłość postępowania ma w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez Sąd pierwszej instancji z uwzględnieniem charakteru sprawy, stopnia faktycznej i prawnej jej zawiłości oraz znaczenia dla strony wnoszącej skargę rozstrzygniętych w niej zagadnień oraz zachowania się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania (art. 2 ust. 2 Ustawy), to skarga ta powinna wyraźnie wskazywać, w którym miejscu postępowania doszło do uchybienia przez sąd orzekający terminowości bądź prawidłowości podjętych czynności sądowych. Brak sprecyzowania okoliczności uzasadniających żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania uniemożliwia ocenę czynności Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wymienionych w art. 2 ust. 2 Ustawy. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 8 ust. 2 i art. 9 ust. 1 powołanej Ustawy, odrzucił skargę na przewlekłość postępowania.