II GSK 2310/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia del. WSA Krzysztof Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 grudnia 2020 r. sygn. akt III SA/Kr 904/20 w sprawie ze skargi M.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 8 grudnia 2020 r., sygn. akt III SA/Kr 904/20, oddalił skargę M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...], nr [...] w przedmiocie unieważnienia egzaminu państwowego prawa jazdy w części praktycznej. M. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Ponadto wniósł o dopuszczenie dowodu z całości akt sprawy karnej prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. sygn. akt [...]. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy - art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w związku z art. 11 p.p.s.a., poprzez błędne uznanie, że sąd administracyjny, a pośrednio również organ administracji publicznej, jest związany okolicznościami ubocznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku karnego; 2. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy - art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 78 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.; dalej: k.p.a.), poprzez błędne uznanie, że sąd administracyjny, a pośrednio również organ administracji publicznej, jest związany okolicznościami ubocznymi i zawartymi w uzasadnieniu wyroku karnego, co stanowiło naruszenie naczelnych zasad postępowania administracyjnego skutkujące arbitralnym pozbawieniem możliwości ochrony przez skarżącego swojego słusznego interesu poprzez odmówienie przez organ administracyjny oraz sąd administracyjny przesłuchania kluczowego dla sprawy świadka; 3. naruszenie naczelnej zasady wywodzącej się z ustawy zasadniczej - art. 2 Konstytucji RP oraz art. 45 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i prawa do rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie zauważyć należy, że skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, albowiem w myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił Sąd pierwszej instancji, określenia, jaką postać miało to naruszenie, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Trzeba dodać, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli przeprowadzanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest natomiast właściwy do zastępowania stron postępowania i jakiegokolwiek uzupełniania czy korygowania za nie podstaw kasacyjnych. Nie może też domniemywać intencji skarżącego i samodzielnie wywodzić dodatkowych zarzutów kasacyjnych z samego uzasadnienia rozpatrywanego środka zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej w podstawach skargi kasacyjnej powołał się na art. 174 pkt 2 p.p.s.a. a ponadto zarzucił naruszenie naczelnej zasady wywodzącej się z art. 2 i art. 45 Konstytucji RP – zasady sprawiedliwości społecznej i prawa do rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd - nie wskazując, do której podstawy kasacyjnej zalicza ten zarzut. Przechodząc do merytorycznej oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej należy stwierdzić, że nie mają one usprawiedliwionych podstaw. Wbrew stanowisku autora skargi kasacyjnej, prawidłowo Sąd pierwszej instancji uznał za niezasadne zarzuty skargi dotyczące niewyjaśnienia przez organ drugiej instancji istotnych w sprawie okoliczności i nieprzeprowadzenia przez ten organ dowodów w postaci zeznań skarżącego i świadków oraz innych dowodów na okoliczność, że skarżący uzyskał orzeczenie psychologiczne w sposób zgodny z prawem, a przez to zaakceptowanie przez Sąd pierwszej instancji naruszenia przez organ administracji art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 78 k.p.a. Zauważyć bowiem należy, że jak wynika z prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w B. z [...], sygn. akt [...], psycholog uprawniony do badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu – M. N. została uznana za winną i prawomocnie skazana za czyn polegający na tym, że w okresie od 9 listopada 2010 r. do 6 września 2014 r. w B. i J., działając w podobny sposób, w krótkich odstępach czasu popełniła co najmniej dwa czyny karalne polegające na tym, że pełniąc funkcję osoby publicznej uprawnionej do wystawiania dokumentów poświadczających okoliczności mające znaczenie prawne w postaci orzeczeń psychologicznych w oparciu o przepisy art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym, przepis art. 82 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami oraz przepisy art. 39k i 39m ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, przyjęła korzyści majątkowe w postaci pieniędzy w nieustalonej kwocie nie mniejszej niż [...] zł, w zamian za naruszenie przepisów prawa poprzez poświadczenie nieprawdy w wystawianych przez siebie orzeczeniach psychologicznych, w ten sposób, że wydała powyższe orzeczenia odnośnie do szeregu osób, na których nakreślił jej podpis J. N., nie prowadząc wymaganych badań kierowców lub kandydatów na kierowców i stwierdzając brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami oraz do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w tym w orzeczeniu psychologicznym nr [...] datowanym na [...] wystawionym dla M. G. przyjmując za to korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie nie mniejszej niż 20 zł. Wyrok ten, jak to trafnie podkreślił Sąd pierwszej instancji, jest wiążący. Nie można w tej sytuacji wykazywać innymi dowodami, że okoliczności stwierdzone wspomnianym wyrokiem skazującym nie miały miejsca, albo że nie polegały na prawdzie, bądź przedstawiały się inaczej. W sprawie nie ma znaczenia fakt, że wyrok ten dotyczy psychologa uprawnionego do badań psychologicznych w zakresie psychologii transportu a nie samego skarżącego, skoro dokument, którym legitymował się skarżący i który pozwolił mu na przystąpienie do egzaminu państwowego w części praktycznej na prawo jazdy kat. "C+E", poświadczał nieprawdę co do okoliczności istotnych w przypadku ubiegania się o uzyskanie uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi. Zgodnie z art. 11 p.p.s.a., ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Pod pojęciem "ustalenia prawomocnego wyroku" określonym w art. 11 p.p.s.a., rozumieć należy ustalenia wynikające z sentencji wyroku karnego, dotyczące osoby sprawcy, strony podmiotowej i przedmiotowej przestępstwa, miejsca i czasu jego popełnienia. Związanie ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa nie odnosi tego związania tylko do wyroku skazującego podmiot, będący stroną danego postępowania administracyjnego, a następnie sądowoadministracyjnego. Niedopuszczalne jest ograniczanie prejudycjalności wyroków karnych wyłącznie do wyroków skazujących podmiot występujący jako strona postępowania przed organami, a następnie przed sądem. Ponadto, wzgląd na respektowanie zasady rozszerzonej prejudycjalności wyroku karnego sprzeciwia się możliwości podważania dokonanych w nim ustaleń w postępowaniu administracyjnym z powołaniem się np. na okoliczność, że strona postępowania administracyjnego nie uczestniczyła w postępowaniu karnym i nie mogła wpływać na jego przebieg oraz poczynione w nim ustalenia. Tym samym w rozpoznawanej sprawie nie było możliwości prowadzenia postępowania dowodowego zmierzającego do obalenia ustaleń Sądu Rejonowego w B., poczynionych w sprawie sygn. akt [...]. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 i art. 78 k.p.a., "(...) poprzez błędne uznanie, że sąd administracyjny, a pośrednio również organ administracji publicznej, jest związany okolicznościami ubocznymi i zawartymi w uzasadnieniu wyroku karnego, co stanowiło naruszenie naczelnych zasad postępowania administracyjnego skutkujące arbitralnym pozbawieniem możliwości ochrony przez skarżącego swojego słusznego interesu poprzez odmówienie przez organ administracyjny oraz sąd administracyjny przesłuchania kluczowego dla sprawy świadka". Związanie sądu administracyjnego ustaleniami wyroku karnego wynikające z art. 11 p.p.s.a. należy rozumieć w ten sposób, że przepis ten zakazuje sądowi podważania ustaleń organu administracji publicznej zgodnych z ustaleniami prawomocnego wyroku skazującego oraz nakazuje akceptację ustaleń organu administracyjnego zgodnych z ustaleniami karnego wyroku skazującego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nietrafny jest także zarzut naruszenia art. 2 i art. 45 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady sprawiedliwości społecznej i prawa do rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły Sąd. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika, że według skarżącego jego sprawa jest przykładem, że zagwarantowane prawa obywatela, które wynikają z ustawy zasadniczej mają charakter wyłącznie iluzoryczny, zaś skarżący jest wyłącznie osobą poszkodowaną nieudolnym działaniem wymiaru sprawiedliwości. Omawiany zarzut i jego uzasadnienie zostały sformułowany w sposób na tyle ogólny, że nie sposób ustalić na czym konkretnie polegało naruszenie wymienionych przepisów ustawy zasadniczej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, który wydał zaskarżony wyrok. Tym samym zarzut ten nie poddaje się merytorycznej ocenie. Z podanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.