VIII SA/Wa 257/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Wroczyński po rozpoznaniu w dniu 15 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Radomiu wniosku P. P. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi w sprawie ze skargi P. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. UZASADNIENIE Postanowieniem z 3 sierpnia 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę P. P. (dalej: strona, skarżąca) na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. Podstawę rozstrzygnięcia stanowił fakt nieuzupełnienia przez skarżącą, w wyznaczonym terminie, braku formalnego skargi w postaci numeru PESEL. Pismem z 13 sierpnia 2020 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. Do wniosku dołączono pismo, w którym wskazano numer PESEL strony. W uzasadnieniu wniosku wyjaśniono, że skarżąca pochodzi z małej miejscowości. Mąż skarżącej pracuje poza granicami kraju i co 10 dni przyjeżdża do domu, spędzając w nim 4 dni. Z uwagi na podejrzenie, że skarżąca jest zarażona koronawirusem, wypraszana jest z urzędów, sklepów i palcówek pocztowych. Wskazała, że zakupy robi jej sąsiadka lub przywozi mąż z zagranicy. Również wniosek o przywrócenie terminu został przesłany przez sąsiadkę. Skarżąca podała, że załatwienie czegokolwiek w jej przypadku stało się niemożliwe, wobec czego wniosek o przywrócenie terminu uważa za uzasadniony, Pismem z 15 września 2020 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 14 września 2020 r., wezwano skarżącą do uzupełnienia wniosku o przywrócenie terminu poprzez wskazanie daty ustania przyczyny uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej 18 sierpnia 2020 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 46 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 85 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 t. j., dalej: p.p.s.a.), czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd może na wniosek przywrócić termin, jeżeli strona bez własnej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 1 i § 4 p.p.s.a.). We wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie zaś z art. 88 spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. Z powołanych przepisów wynika zatem, że jednym z warunków formalnych merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu jest wniesienie tego wniosku w ciągu siedmiu dni od daty ustania przyczyny uchybienia terminu. Sąd zauważa, że w sprawie niniejszej brak jest wyjaśnienia skarżącej, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, od której należało liczyć termin do wniesienia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w myśl art. 87 § 1 p.p.s.a. Pismem z 15 września 2020 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 14 września 2020 r., wezwano skarżącą do wskazania daty ustania przyczyny uchybienia terminu - w terminie 7 dni, pod rygorem odmowy przywrócenia terminu. Skarżąca nie odpowiedziała na ww. wezwanie. Nie sposób zatem ustalić, czy zachowała termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Stwierdzić jednak trzeba, że w orzecznictwie sądowym wykształcił się pogląd, że w sytuacji gdy nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie, czy termin o którym mowa wyżej został zachowany, to obowiązkiem sądu jest wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. (postanowienia NSA: z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt I OZ 376/08; z 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OZ 661/06 oraz z 15 września 2006 r., sygn. akt II OZ 885/06). Przystępując więc do rozpoznania wniosku Sąd wyjaśnia, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy. Jednym z warunków skuteczności wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jest uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka pozwalająca na przywrócenie terminu do dokonania czynności, wiąże się z obowiązkiem zachowania szczególnej staranności przy dokonywaniu tej czynności. O braku winy w uchybieniu terminu można bowiem mówić dopiero wówczas, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Dlatego też przy ocenie, czy uchybienie terminu było zawinione, należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15, Lex nr 1643289). O braku winy w uchybieniu terminowi można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminowi (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia (por. postanowienie NSA z 21 maja 2020 r., II OZ 325/20 i orzeczenia w nim wskazane, publ. CBOSA). W ocenie Sądu skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Z przedstawionych przez skarżącą twierdzeń i okoliczności wynika, że fakt pracy męża za granicą i związane z tym nieprzyjemności, z którymi boryka się skarżąca, polegające m.in. na odmowie obsłużenia jej w sklepach czy urzędach, są stanem długotrwałym. Wskazana więc przez skarżącą przeszkoda w dochowaniu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi, nie była wynikiem nadzwyczajnego zdarzenia o nagłym charakterze. Przeciwnie, skutki i ich wpływ zaistniałej sytuacji na obowiązki procesowe skarżącej były możliwe do przewidzenia. W ocenie Sądu, świadomość nieprzychylności mieszkańców, w której zamieszkuje skarżąca nakazywała osobie należycie dbającej o własne sprawy i interesy, odpowiednio zorganizować kwestię reakcji na przychodzące pisma (np. poprzez ustanowienie pełnomocnika lub skorzystanie z pomocy sąsiadów, co skarżąca czyniła), ewentualnie podjęcia działań w urzędzie pocztowym, jeżeli skarżąca spotkałaby się z odmową nadania pisma (np. poprzez złożenie skargi na działania poczty). Dokonania takich czynności skarżąca nie wykazała. Przyzwolenie skarżącej na naganne zachowania społeczności lokalnej stanowi więc o zawinionym uchybieniu (zaniechaniu) skarżącej w tym względzie. Mając na uwadze przedstawione okoliczności Sąd, na podstawie art. 86 § 1 w związku z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.