II GZ 813/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Janusz Zajda po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia "B." Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 19 września 2014 r.; sygn. akt VI SA/Wa 1032/14 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "B." Spółki z o.o. w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2014 r.; nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 19 września 2014 r., sygn. akt VI SA/Wa 1032/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odmówił "B." Spółce z o.o. przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi wniesionej przez tę Spółkę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z [...] stycznia 2014 r., którą nałożono na nią karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Sąd I instancji podał, że wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu wniosku skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową spowodowaną stratą za rok obrotowy 2012 w kwocie 206.720,83 zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała, że wysokość kapitału zakładowego wynosi 5 000 zł., zaś wartość środków trwałych stanowi 0 zł. Sąd stwierdził, że z dokumentów nadesłanych przez skarżącą do tej sprawy wynika, że działalność gospodarczą w sektorze usług ochrony mienia dla firm oraz dla osób fizycznych skarżąca rozpoczęła w marcu 2012 r., zatrudniała 265 osób, osiągnęła przychód netto ze sprzedaży usług w wysokości 287.682,75 zł a odnotowana strata finansowa była związana z zakupem 273 sztuk kas fiskalnych, niezbędnych w prowadzonej działalności. W sprawozdaniu z działalności za rok 2012 wskazano, że na przestrzeni poszczególnych miesięcy systematycznie rosła sprzedaż usług ochrony na rzecz osób fizycznych. Potwierdzeniem poprawiającej się kondycji finansowej skarżącej jest przedłożony rachunek zysków i strat za rok 2013, z którego wynika, że osiągnęła ona przychód netto ze sprzedaży w wysokości 647.900,97 zł, przy czym koszty działalności operacyjnej zamknęły się w kwocie 941.372,86 zł. Natomiast rachunek zysków i strat skarżącej Spółki sporządzony na dzień 31 marca 2014 r. wskazuje, że osiągnęła ona w pierwszym kwartale bieżącego roku przychód netto ze sprzedaży w wysokości 158.356 zł. Z przedstawionego wyciągu z rachunku bankowego za okres od 31 stycznia 2014 r. do kwietnia 2014 r., wynika, że saldo końcowe opiewało na kwotę 282,57 zł. Sąd I instancji wskazując na przesłanki przyznania prawa pomocy osobie prawnej w zakresie częściowym, określone w art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270; dalej: ppsa) uznał, że skarżąca nie wykazała, iż nie ma dostatecznych środków na poniesienie kosztów postępowania. Podkreślił, że skarżąca Spółka odnotowała znaczny wzrost przychodów netto ze sprzedaży swoich usług w stosunku do roku 2012, co świadczy o zwiększeniu skali prowadzonej działalności gospodarczej. Potwierdzeniem powyższego jest także podniesienie poziomu wydatków na wynagrodzenia, zużycie materiałów i energii. W ocenie Sądu I instancji deklarowana przez skarżącą Spółkę strata nie oznacza automatycznie utraty płynności finansowej. O możliwościach płatniczych skarżącej świadczą także regularnie pokrywane wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, zarówno o charakterze cywilnoprawnym, jak i publicznoprawnym. Dodatkowo Sąd zauważył, że analiza transakcji dokonywanych na rachunku bankowym skarżącej wskazuje, że jedynych i regularnych wpłat na ten rachunek dokonuje Prezes Zarządu skarżącej (kwoty rzędu kilkunastu tysięcy złotych). Spółka z o.o. "B." zaskarżyła zażaleniem postanowienie Sądu I instancji w całości, zarzucając mu naruszenie art. 246 § 2 pkt 2 ppsa polegające na stwierdzeniu, że Spółka nie wykazała, iż nie posiada dostatecznych środków finansowych, pozwalających na stwierdzenie zaistnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym wpis sądowy od skargi. Podnosząc ten zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ppsa prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, a więc stosownie do treści art. 245 § 3 ppsa, obejmującego zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części, albo tylko od wydatków i opłat sądowych lub obejmującego ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, uwarunkowane jest wykazaniem przez wnioskodawcę, że jego sytuacja majątkowa i zdolności płatnicze nie są wystarczające dla poniesienia pełnych kosztów postępowania przed sądem. W przypadku osoby prawnej oznaczać to będzie wykazanie sytuacji, w której pomimo bycia zobowiązaną na mocy generalnej zasady ponoszenia przez strony postępowania kosztów swojego w nim uczestnictwa (art. 199 ppsa), nie ma ona realnej możliwości wygospodarowania środków finansowych niezbędnych na pokrycie pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Ocenę, jakiej dokonał Sąd I instancji w związku z rozpoznaniem wniosku skarżącej o zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej - wpisu od skargi należy podzielić. Mając na uwadze okoliczności dotyczące osiągniętego przychodu, danych wynikających z bilansu i sprawozdania skarżącej wskazującego na wzrost sprzedaży świadczonych usług, stwierdzić należy, że wnioskodawczyni nie może zostać uznana za podmiot nieposiadający lub niemogący wygospodarować odpowiednich środków na poniesienie kosztów swojego uczestnictwa w postępowaniu sądowym. Tym samym Sąd I instancji po zbadaniu przedstawionych przez skarżącą dokumentów prawidłowo stwierdził, że nie wystąpiła przesłanka określona w art. 246 § 2 pkt 2 ppsa, warunkująca udzielenie skarżącej Spółce prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Niezasadne jest stanowisko skarżącej zawarte w uzasadnieniu zażalenia, dotyczące oparcia się przez Sąd I instancji przy rozpoznawaniu wniosku o domniemane, "na wyrost" prognozowane dochody Spółki. Jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji swoją ocenę zdolności do poniesienia kosztów sądowych skarżącej oparł o informacje zawarte we wniosku i dokumentach do niego dołączonych, zatem ocena ta obejmowała wyłącznie analizę rzeczywistego stanu majątkowego i finansowego Spółki, przedstawionego przez samą skarżącą. Dokonanej oceny nie zmienia również wykazana przez wnioskującą Spółkę strata z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, bowiem powstaje ona wskutek nadwyżki kosztów uzyskania nad przychodem, a to skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (brakiem obowiązku zapłaty podatku dochodowego) i nie stanowi automatycznie o braku środków finansowych. Powstanie straty nie oznacza jeszcze utraty płynności finansowej. Innymi słowy, wykazanie jedynie straty w bilansie nie przesądza automatycznie o zaistnieniu przesłanek przyznania prawa pomocy. Odnosząc się do argumentu skarżącej, że wpłaty dokonywane na jej konto: "są niczym innym, jak próbą ratowania Spółki", która: "aby w pełni funkcjonować musi otrzymywać pomoc finansową z zewnątrz", należy stwierdzić, że nie zasługuje on na uwzględnienie, gdyż wpis sądowy w rozpoznawanej sprawie stanowi niewielką część kwoty, która jest comiesięcznie wpłacana na konto Spółki. Strona występująca na drogę postępowania sądowego winna mieć świadomość obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania i wnosząc o zwolnienie z tego obowiązku, uprawdopodobnić w sposób wiarygodny i rzetelny, że zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku, bowiem jedynym kryterium oceny wniosku o przyznanie prawa pomocy jest kryterium finansowe. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.