I SA/Wr 389/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Kieres, sędzia WSA Tadeusz Haberka, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 06 grudnia 2022 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Ma. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 06 kwietnia 2022 r. nr 0201-IOD1.4102.9.2022 w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki oddala skargę w całości. UZASADNIENIE Przedmiotem skargi M. M. (dalej: strona, skarżący) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: DIAS) z 6 kwietnia 2022 r. znak (...) utrzymujące w mocy własne postanowienie z 17 stycznia 2022 r. znak (...) w sprawie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki. DIAS postanowieniem z 17 stycznia 2022 r. sprostował z urzędu oczywiste omyłki w postanowieniu z 5.11.2021 r., nr 0201-IOD3.4102.21.2021 odmawiającym przeprowadzenia rozprawy w toku postępowania odwoławczego prowadzonego w związku z odwołaniem od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr 0209-SPV.4102.45.2021.28 z 29.07.2021 r. określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. w kwocie 60.454,00 zł w ten sposób, że na stronie 1 w metryce postanowienia podano, że sprawa dotyczy "określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r." zamiast "określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r.". Strona wniosła zażalenie na ww. postanowienie DIAS zarzucając, że zaistniałego błędu nie można uznać za oczywistą omyłkę, a istotną wadę postępowania, bowiem w jej ocenie organ podatkowy II instancji prowadził względem strony postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób prawnych. Zaskarżonym postanowieniem DIAS utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W ocenie DIAS oczywistość omyłki dotyczącej wskazania zakresu prowadzonego postępowania w metryce pisma nie budzi wątpliwości i pozostaje bez wpływu na wynik sprawy oraz uprawnienia strony związane z możliwością wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Organ nie zgodził się ze stroną, że popełniony błąd jest istotną wadą postępowania. Zdaniem organu, oczywista omyłka to błąd polegający na tym, że przez przeoczenie, czy omyłkę pisarską w postanowieniu zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczny z myślą wyrażoną jednoznacznie przez organ podatkowy. Sprostowanie omyłki nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. W trybie art. 215 §1 Ordynacji podatkowej można zatem naprawić jedynie taką omyłkę, która nie wpływa na treść i znaczenie prostowanej decyzji. DIAS wskazał, że w sentencji postanowienia z 5.11.2021 r., nr 0201-IOD3.4102.21.2021 zakres prowadzonego postępowania podatkowego został podany prawidłowo, tj. "w toku postępowania odwoławczego od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. nr 0209- SPV.4102.45.202L28 z 29 lipca 2021 r. określającej Panu M. M., zam. ul. J.D.(...) w K., wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 rok ". Strona została zatem w sposób jasny, czytelny i zrozumiały poinformowana o rozstrzygnięciu sprawy w toku postępowania odwoławczego. Z analizy całokształtu okoliczności towarzyszących niniejszej sprawie wynika ponadto, że Podatnik niewątpliwie miał świadomość zakresu prowadzonego postępowania podatkowego. W dniu 24.02.2021 r. postanowieniem nr 0209-SPV.4102.45.2021 (doręczonym w dniu 26.02.2021 r.) wszczęto wobec Strony postępowanie podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. Na powyższe postanowienie DIAS strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, zarzucając naruszenie: − art. 120 poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 215 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540, ze zm., dalej: o.p.) w związku z przekroczeniem granicy oczywistej omyłki i dokonanie sprostowania wady istotnej , dla wyeliminowania której, tryb ten nie może być zastosowany. − art. 121 o.p. poprzez prowadzenie postępowania podatkowego w sposób nie budzący zaufania do organu podatkowego, pomimo, że każde działanie organów podatkowych musi być zgodne z zasadami ogólnymi postępowania. Strona wniosła o objęcie zakresem orzekania postanowienia organu pierwszej instancji i uchylenie w całości postanowień wydanych w obu instancjach jako naruszających prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi w całości i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r., poz. 2492, ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Stosownie do brzmienia art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a. Sąd rozpoznał skargę w trybie postępowania uproszczonego na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Przedmiotem sporu pomiędzy stronami jest to, czy niewłaściwie wskazany w metryce postanowienia z 5.11.2021 przedmiot postępowania jest podlegającą sprostowaniu oczywistą omyłką (jak uważa organ), czy też stanowi istotną wadę postępowania (jak twierdzi skarżący). W tak nakreślonym sporze rację należy przyznać organowi. Wskazując ramy prawne sprawy należy przywołać art. 215 § 1 o.p. stosownie do którego organ podatkowy może, z urzędu lub na żądanie strony, prostować w drodze postanowienia błędy rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanej przez ten organ decyzji. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawarty w tym przepisie tryb rektyfikacji aktów administracyjnych został przewidziany wyłącznie do usuwania oczywistych, nieistotnych wadliwości, w odróżnieniu od wad istotnych, czy też kwalifikowanych, dla wyeliminowania których tryb ten nie może być stosowany (wyrok NSA z 23 marca 2012 r., II FSK 1830/10). Jak ponadto trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2018 r., I FSK 1653/16, oczywista omyłka to błąd polegający na tym, że przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słów czy omyłkę pisarską w decyzji (postanowieniu) zostało wyrażone coś, co w sposób oczywisty i widoczny jest sprzeczne z myślą wyrażoną niedwuznacznie przez organ. Skoro zatem art. 215 § 1 o.p. odnosi się do takich wad aktu administracyjnego, które charakteryzują się cechą oczywistości, to owa cecha stanowi granicę dopuszczalności sprostowania w trybie określonym w tym przepisie. Sprostowaniu podlega zatem jedynie oczywiste przeoczenie, czy zastosowanie niewłaściwego słowa lub omyłka pisarska o charakterze elementarnym, które nie wpływają na treść i znaczenie prostowanego orzeczenia. Oczywistość omyłki wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, treścią wniosku czy też innymi okolicznościami. Sprostowaniu podlega przy tym oczywista omyłka zawarta zarówno w rozstrzygnięciu (sentencji), jak i w uzasadnieniu decyzji (postanowienia). Sprostowanie omyłki nie może jednak prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. W rozpatrywanej sprawie błąd DIAS polegał na tym, że na 1 stronie pisma organ po słowie "sprawa" napisał "określenie zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2016 r.". Na uwagę zasługuje fakt, że "metryka" nie stanowi koniecznego elementu postanowienia. Natomiast w obligatoryjnych częściach postanowienia organ wskazał w rozstrzygnięciu, że odmawia przeprowadzenia rozprawy w postępowaniu odwoławczym od decyzji w przedmiocie zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2016 r. (wskazując znak i datę utrzymanej zaskarżonej decyzji). Następnie w uzasadnieniu decyzji powoływał się na podatek dochodowy od osób fizycznych. Należy przy tym podkreślić, że przedmiot prowadzonego postępowania odwoławczego – w związku z wniesieniem przez stronę odwołania od decyzji NUS określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2016 r. – był stronie skarżącej znany. W świetle powołanych wyżej faktów w wyniku sprostowania nie doszło do merytorycznej zmiany wydanej decyzji podatkowej, a oczywistość omyłki nie budzi żadnych wątpliwości Sądu. Dlatego w ocenie Sądu prostując ww. omyłkę, a następnie utrzymując zażalone postanowienie o sprostowaniu w mocy, organ nie naruszył wskazanych w zarzutach skargi przepisów prawa procesowego. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w całości.