III OZ 588/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca: Sędzia NSA Tamara Dziełakowska po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 sierpnia 2022 r., sygn. akt IV SAB/Wr 70/20 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 grudnia 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 70/20 odrzucające skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2020 r., sygn. akt IV SAB/Wr 70/20 odrzucającego skargę R. S. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Kłodzku w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE R. S. w dniu 28 lutego 2020 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Wrocławiu skargę na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Kłodzku w przedmiocie sprostowania omyłki pisarskiej. Postanowieniem z dnia 30 kwietnia 2020 r. skarga została odrzucona przez Sąd, który stwierdził, że jej przedmiot nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Na powyższe postanowienie w dniu 1 czerwca 2020 r. skarżący wniósł pismo zatytułowane "zażalenie" (k. 33-34), które co do zasady stanowiło skargę kasacyjną od postanowienia Sądu I instancji z 30 kwietnia 2020 r. (wynika z postanowienia NSA z dnia 25 marca 2022 r., sygn. akt III OPP 78/21). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z 10 grudnia 2020 r. odrzucił przedmiotową skargę kasacyjną z przyczyn formalnych, mianowicie skarżący mimo prawidłowego pouczenia o formie i sposobie składania skargi kasacyjnej wniósł skargę samodzielnie bez pomocy jednego z podmiotów wymienionych w art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – dalej "P.p.s.a." (Dz. U. z 2002 nr. 153 poz. 1270). W dniu 29 marca 2021 r. skarżący wniósł mailowo do WSA we Wrocławiu zażalenie na rozstrzygnięcie z dnia 10 grudnia 2020 r. dotyczące odrzucenia skargi kasacyjnej. Sąd I instancji 19 sierpnia 2022 r. odrzucił w/w zażalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu postanowienia z 10 grudnia 2020 r., iż zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej powinno być sporządzone przez profesjonalny podmiot. Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł w imieniu skarżącego jego pełnomocnik wyznaczony w następstwie przyznania skarżącemu postanowieniem z 19 sierpnia 2021 r. prawa pomocy. W zażaleniu zarzucił przedwczesne odrzucenie skargi kasacyjnej na podstawie art. 178 P.p.s.a niepoprzedzone wezwaniem wnoszącego do uzupełnienia braków formalnych oraz nieudzielenie stronie działającej bez adwokata lub radcy prawnego pouczenia dotyczącego wymogów formalnych przy składaniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym. Oznacza to, że jej skuteczność jest uzależniona od dopełnienia przez stronę wymogów określonych w ustawie. Zgodnie z art. 176 P.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać: 1) oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części; 2) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie; 3) wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany (§ 1). Poza wymaganiami, o których mowa w § 1, skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony (wymienione w art. 46 i art. 47 P.p.s.a.) oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (§ 2). Ponadto art. 175 P.p.s.a statuuje wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata, radcę prawnego lub inne podmioty enumeratywnie wymienione w przepisie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym przymus adwokacko-radcowski ma stosunkowo wąski charakter i ogranicza się do jedynie niektórych środków odwoławczych m.in. skargi kasacyjnej lub zażalenia na postanowienie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej (art. 194 § 1 pkt 4 P.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, zgodnie z którym zarówno skarga konstytucyjna wniesiona 1 czerwca 2020 r., jak i zażalenie na jej odrzucenie z 29 marca 2021 r. złożone przez skarżącego nie wypełniają wymogu przymusu adwokacko-radcowskiego i zasadnie zostały odrzucone przez Sąd I instancji. Skarżący podnosi w zażaleniu z 29 sierpnia 2022 r., że Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w przypadku stwierdzenia braków formalnych powinien w trybie art. 49 § 1 P.p.s.a. wezwać stronę do uzupełniania braków w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, jednakże w tym miejscu należy przypomnieć że wymóg sporządzenia określonych pism przez wymienione w art. 175 P.p.s.a. osoby ma charakter materialny, a nie formalny, i nie może zostać następczo usunięty. Braki tego typu należą do nieusuwalnych i czynią taką skargę lub zażalenie niedopuszczalnym (postanowienie z 27 sierpnia 2010 r., sygn. akt II ONP 1/10). W przypadku, gdyby skarżący w skardze kasacyjnej zawnioskował o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika, to miałby możliwość zaskarżenia postanowienia z 30 kwietnia 2020 r. o odrzuceniu skargi na bezczynność Prokuratora Rejonowego w Kłodzku. Skarżący jednak tego nie uczynił. Trzeba również zdementować twierdzenia pełnomocnika skarżącego jakoby skarżący nie został prawidłowo pouczony o sposobie i formie składania skargi kasacyjnej. W doręczeniu odpisu postanowienia z dnia 30 kwietnia 2020 r., które skarżący odebrał 22 maja 2020 r., WSA we Wrocławiu pouczył w pkt. 2, iż "skarga kasacyjna, pod rygorem odrzucenia, powinna być sporządzona pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym (...)." To samo dotyczy pouczenia o wymogach zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, które zostało przedstawione w piśmie z 3 marca 2021 r. odebranym przez skarżącego 20 marca 2021 r., zgodnie z którym w pkt. 5 wskazano, że "Zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę (...). Za niezasadny należy zatem uznać zarzut pełnomocnika skarżącego nieudzielenia stronie wyczerpujących informacji. Z tych względów i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.