II FSK 525/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA del. Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca), Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 22 września 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt I SA/Lu 506/07 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 16 kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 16 listopada 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 506/07, oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia 16 kwietnia 2007 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia 3 sierpnia 2006 r., nr [...], odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej z tytułu podatku od nieruchomości za 2005 r., w kwocie 95.104,67 zł wraz z odsetkami za zwłokę, w kwocie 8.270,00 zł. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd, uznając skargę za bezzasadną, przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: M. W. (dalej: skarżący) wystąpił o umorzenie wskazanych wyżej zaległości podatkowych. Prezydent Miasta L. odmawiając umorzenia przedmiotowych zaległości wskazał, że skarżący ma w dalszym ciągu zarejestrowaną działalność gospodarczą, zaś jego żona nie pracuje i według przedłożonego zaświadczenia z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w W. w latach 2004 - 2005 otrzymała z tej instytucji zasiłek celowy w łącznej kwocie 1.700,00 zł oraz pomoc w dożywianiu w szkole czwórki dzieci (w wieku 9, 13, 15 i 16 lat) w łącznej kwocie 1.314,00 zł. Ponadto organ wskazał, iż skarżący z uwagi na posiadany majątek (gospodarstwo rolne o powierzchni 24 ha, zakład stolarski w P., zakład nr [...] w L. przy ulicy [...], nieruchomość przy ulicy [...] i [...] o łącznej powierzchni gruntu 30.077 m2; w tym część z tych nieruchomości jest wynajmowana) jest w stanie uregulować w przyszłości swoje zaległości z tytułu podatku od nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławczego w L. w wyniku rozpoznania odwołania podtrzymało stanowisko organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż sytuacja skarżącego (tymczasowe aresztowanie skarżącego oraz nie prowadzenie w związku z tym działalności gospodarczej), w świetle art. 67a i 67b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, poz, 60 ze zm. - dalej: O.p.), nie uzasadnia przyznania mu ulgi w postaci umorzenia zaległości. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, to jest art. 67a § 1 O.p. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalając skargę uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Sąd wskazał, iż zaskarżona decyzja została podjęta przez organ podatkowy w ramach tak zwanego uznania administracyjnego, co oznacza, że stwierdzenie zaistnienia przesłanek umorzeniowych (ważnego interesu podatnika i interesu publicznego) nie nakłada automatycznie na organ obowiązku orzeczenia umorzenia zaległości podatkowej. Natomiast specyfika decyzji uznaniowych powoduje, że ich sądowa kontrola ograniczona jest tylko i wyłącznie do badania poprawności postępowania dowodowo - wyjaśniającego przeprowadzonego przez organ podatkowy. W tym ujęciu, zdaniem Sądu, organ podatkowy prawidłowo przeprowadził postępowanie mające na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, a także prawidłowo oceniły, iż przestawione przez skarżącego fakty nie świadczą o nadzwyczajnej sytuacji skarżącego i nie mają dla rozpoznawanej sprawy żadnego znaczenia, zwłaszcza, iż podatek od nieruchomości mający charakter majątkowy nie jest uzależniony od osiąganych przez skarżącego wyników finansowych. Ponadto skarżący nie podważył faktu wynajmowania części nieruchomości innym podmiotom. W skardze kasacyjnej z dnia 23 listopada 2007 r. pełnomocnik skarżącego zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając naruszenie art. 67a O.p., poprzez przyjęcie, iż w sprawie umorzenia należności podatkowej nie wystąpiła przesłanka w postaci "ważnego interesu podatnika", która pozwoliłaby skarżącemu na skorzystanie z dobrodziejstwa przepisu umożliwiającego umorzenie należności podatkowej, a nadto art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. - dalej: p.u.s.a), nakazującego Sądowi kontrolę pod względem zgodności z prawem decyzji administracyjnych. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie oraz - zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przypisanych. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, iż skarżący w sposób prawidłowy wykazał i wywiódł, że znajduje się w sytuacji, która z uwagi na ważny interes podatnika uprawnia go do skorzystania z instytucji umorzenia należności podatkowych - skarżący z uwagi na tymczasowe aresztowanie znalazł się w sytuacji nadzwyczajnej, pozbawiającej go możliwości osiągania dochodów pozwalających na regulowanie należności publicznych. Na trudną sytuację finansową wskazuje także fakt korzystania przez żonę skarżącego z zasiłku celowego na dożywianie dzieci w szkole. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. w odpowiedzi na skargę kasacyjną z dnia 29 lutego 2008 r., podtrzymując dotychczasową argumentację, wniosło o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 174 p.p.s.a skargę kasacyjną można oprzeć na zarzucie naruszenia prawa materialnego (pkt 1) lub procesowego (pkt 2) przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Postawienie zarzutu naruszenia przepisów wymaga zawsze przytoczenia numeru artykułu, paragrafu, ustępu oraz uzasadnienia, na czym to naruszenie polegało i jaki wpływ wywarło na treść kwestionowanego wyroku. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym, których brak może zostać usunięte (art. 49 § 1 p.p.s.a.) oraz zawierać konieczne elementy materialnoprawne przewidziane tylko dla skargi kasacyjnej (oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytaczać podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie, zawierać wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany), których brak nie podlega sanacji. W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej nie tylko nie wskazał na rodzaj i formę naruszenia, ale także nie określił, o jaką jednostkę redakcyjną art. 67a O.p. w istocie chodzi, do czego był zobligowany na podstawie wskazanych powyżej przepisów. Wprawdzie z treści zarzutu i korespondującego z nim uzasadnienia można wywnioskować, że sytuacja życiowa skarżącego i jego rodziny uzasadniała zastosowanie instytucji umorzenie zaległości podatkowych w podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za zwłokę, co odpowiada treści § 1 pkt 3 art. 67a O.p., to jednak tak sporządzona skarga kasacyjna nie odpowiada stawianym jej wymogom ustawowym, a w konsekwencji utrudnia merytoryczne jej rozpoznanie. Niezależnie od powyższego, należy zauważyć, iż pełnomocnik skarżącego swoje stanowisko oparł na przeświadczeniu, że skoro w sprawie wystąpiła przesłanka "ważnego interesu podatnika", to organ podatkowy powinien był bezwzględnie udzielić ulgi w postaci umorzenia zaległości podatkowych. Tymczasem istotą postępowania w zakresie ulg jest możliwość swobodnego wyboru przez organ podatkowy rozstrzygnięcia (w granicach tak zwanego uznania administracyjnego), po uprzednim wyjaśnieniu stan faktyczny sprawy w kontekście zaistnienia przesłanek umożliwiających ich zastosowanie. Skutkiem czego dokonywana przez Sąd kontrola pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego ogranicza się do zbadania czy organ podatkowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie regułami. Zatem w sytuacji, gdy organ podatkowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sposób prawidłowy Sąd nie może uchylić podjętego przez ten organ rozstrzygnięcia nawet wówczas, gdy stwierdzi istnienie przesłanek umorzeniowych, o jakich mowa w art. 67a O.p. Innymi słowy zarzut kwestionujący trafność rozstrzygnięcia jedynie z tej przyczyny, nie może odnieść zamierzonego skutku, zwłaszcza w sytuacji braku zakwestionowania ustalonego przez organy podatkowe stanu faktycznego sprawy. Odnosząc się z kolei do zarzutu naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a. należy zauważyć, iż pełnomocnik skarżącego odwołuje się do przepisu zakreślającego ramy funkcjonowania sądów administracyjnych, stąd też może on stanowić podstawę zarzutu kasacyjnego jedynie w wyjątkowych sytuacjach, na przykład, gdy pomimo swojej właściwości i spełnienia wszystkich wymogów formalnych, sąd administracyjny nie rozpoznał w ogóle skargi, bądź rozpoznał ją z uwzględnieniem innych kryteriów niż kryterium legalności. Stąd też uzasadnienie tak postawionego zarzutu powinno wyjaśniać, na czym polega wadliwość dokonanej przez sąd kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, w wyniku której nie doszło w istocie do dokonania wymiaru sprawiedliwości. Pełnomocnik skarżącego nie wykazał jednak, aby doszło do tego rodzaju naruszenia. Oddalenie skargi przez Sąd pierwszej instancji nie oznacza jeszcze, jak twierdzi autor skargi kasacyjnej, iż nie dokonał on jej oceny pod względem zgodności z prawem, co najwyżej mogła być ona błędna, co jednak nie należy utożsamiać z naruszeniem art. 1 § 2 p.u.s.a. Podsumowując, zarzut naruszenia art. 67a O.p. i art. 1 § 2 p.p.s.a. należy uznać za bezzasadny. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.