I OSK 1410/08

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, , , po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. N. i J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 149/08 odrzucające skargę w sprawie ze skargi M. N. i J. K. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpoznania zażalenia postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2008 r., sygn. akt I SAB/Wa 149/08 odrzucił skargę M. N. i J. K. na bezczynność Ministra Skarbu Państwa w przedmiocie rozpoznania zażalenia na niezałatwienie przez Wojewodę Dolnośląskiego sprawy dotyczącej rekompensaty za pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę administracji publicznej w sprawach skarg na bezczynność w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 tej ustawy tzn. takich, które mogą zakończyć się decyzją administracyjną, postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty, postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie albo innym aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, które dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji podniósł, że skarga dotyczy bezczynności Ministra Skarbu Państwa w rozpatrzeniu zażalenia na niezałatwienie przez Wojewodę Dolnośląskiego sprawy dotyczącej rekompensaty za pozostawienie nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu tego typu zażalenie nie podlega rozstrzygnięciu w formach przewidzianych w art. 3 § 2 pkt 1-4 P.p.s.a., a tym samym do bezczynności w rozpatrywaniu tego typu zażalenia nie ma zastosowania sądowa kontrola administracji publicznej. Z tych względów na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a. Sąd odrzucił skargę jako niedopuszczalną. Na powyższe postanowienie skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli M. N. i J. K., zaskarżając je w całości. Skarżący zarzucili naruszenie "przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 174 § 1 P.p.s.a.". W treści skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że argumentacja Sądu jest nieuzasadniona i narusza art. 174 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i 8 P.p.s.a., gdyż sprawy rekompensat za pozostawione mienie za granicą Polski rozstrzygane są decyzją administracyjną, co wynika wprost z art. 5 ust. 3, art. 8 i in. ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. W ocenie skarżących Sąd celowo pominął art. 5 i in. powołanej ustawy. W konkluzji skargi kasacyjnej skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 174 P.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Istotną cechą postępowania wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej jest związanie Sądu drugiej instancji granicami tej skargi, które obejmuje związanie zarówno wnioskami skargi kasacyjnej, jak i jej podstawami. Nawet nieważność postępowania może być wzięta pod uwagę dopiero po stwierdzeniu przez Sąd, że skarga kasacyjna jest dopuszczalna. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom uniemożliwia bowiem sądowi ocenę jej zasadności. W rozpoznawanej sprawie skarżący podnieśli zarzut "naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 174 § 1 P.p.s.a.". Zarzut ten jest niezasadny, bowiem powołany artykuł nie dzieli się na paragrafy, lecz punkty. Naczelny Sąd Administracyjny związany granicami skargi kasacyjnej nie może domniemywać woli czy też intencji składającego skargę kasacyjną. Nie może zatem podjąć własnej inicjatywy w celu ustalenia innych naruszeń prawa niż wskazane w omawianym środku zaskarżenia. Nie jest też zobowiązany ani też uprawniony do zastępowania stron i ich profesjonalnych pełnomocników oraz jakiegokolwiek uzupełniania, modyfikowania lub konkretyzowania podstaw kasacyjnych. Rola NSA w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się wyłącznie do skontrolowania i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Podkreślenia wymaga, że ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji nie mogą być kwestionowane zarzutem naruszenia prawa materialnego, co oznacza, że oparcie skargi kasacyjnej na zarzucie naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, jest niezbędne, gdy strona zamierza kwestionować ustalony stan faktyczny przyjęty przy orzekaniu przez sąd pierwszej instancji. Przeciwnie brak zarzutu naruszenia przepisów postępowania oznacza, że strona nie kwestionuje dokonanych i przyjętych w sprawie przez Sąd ustaleń faktycznych. W niniejszej sprawie pomimo tego wymogu strona skarżąca nie sformułowała wprost zarzutu odnoszącego się do stanu faktycznego sprawy i nie podniosła zarzutu naruszenia przepisów postępowania. Wprawdzie w treści skargi kasacyjnej skarżący podnieśli, że postanowienie Sądu narusza art. 174 pkt 1 w zw. z art. 3 § 2 pkt 2 i pkt 8 P.p.s.a. jednak nie wykazali na czym to naruszenie polegało i – jeśli skarżącym chodziło o naruszenie przepisów postępowania – to jaki wywarło lub mogło wywrzeć wpływ na wynik sprawy. Niespełnienie tych wymogów uniemożliwia dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Z podobnych przyczyn chybiony jest także podniesiony jedynie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzut błędnej wykładni art. 174 pkt 1 P.p.s.a. przez "celowe pominięcie zastosowania art. 5 i in. ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP)" Przepisy powołanej ustawy nie stanowiły podstawy prawnej zaskarżonego postanowienia, a zatem Sąd Wojewódzki nie mógł naruszyć tej normy prawnej. Ponadto przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości formułowania zarzutu kasacyjnego przez niezastosowanie czy pominięcie określonej normy prawnej. Podstawa kasacyjna może dotyczyć przepisu, który został w sprawie zastosowany, a jego naruszenie przez Sąd pierwszej instancji może polegać wyłącznie na błędnej wykładni albo niewłaściwym zastosowaniu. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.