II SA/Wa 1581/12

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski (spr.), Janusz Walawski, Protokolant Referent stażysta Aleksandra Olczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi P. P. na postanowienie Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2012 r., 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego P. P. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. UZASADNIENIE Komendant Główny Policji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 268 a Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu zażalenia P. P. na postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] kwietnia 2012r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż po wszczęciu przez organ I instancji postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń P. P. z uwagi na uzyskaną informację, iż toczy się przeciwko niemu postępowanie karne o czyny z art. 258 § 1 kk i art. 286 § 1 kk, organ ten postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. zawiesił postępowanie administracyjne do czasu uzyskania rozstrzygnięcia sądu karnego. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik strony zarzucił organowi I instancji rażące naruszenie przepisów art. 6, 7 i 9 k.p.a. w zw. z art. 19 ust. 1 a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, a także art. 7 i 42 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez brak podjęcia niezbędnych kroków zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W konsekwencji doprowadziło to, jak stwierdził, do wydania zaskarżonego postanowienia w oparciu o błędne ustalenie, iż prowadzone wobec jego mandanta postępowanie karne uzasadnia zawieszenie postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, skoro w obecnie obowiązującym stanie prawnym postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia pozwolenia może być prowadzone tylko i wyłącznie w przypadku prawomocnego skazania za popełnienie jednego z przestępstw enumeratywnie wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a lub b ustawy o broni i amunicji. Tymczasem jego mocodawca jest osobą niekaraną, a przeciwko niemu postępowanie karne dopiero się toczy. W świetle powyższego pełnomocnik wniósł o uchylenie przedmiotowego postanowienia i umorzenie postępowania. Organ II instancji, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, uznał postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji za zasadne. Wskazał, iż ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. nr 38, poz. 195). została zmieniona m.in. treść przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z jego obecnym brzmieniem, obowiązującym od dnia 10 marca 2011 r., pozwolenie na broń należy cofnąć osobie m.in. skazanej za przestępstwo umyślne. Skoro zatem wobec wnioskodawcy toczy się postępowanie karne o przestępstwa umyślne (a takim są zarzucane jej czyny z. art. 258 § 1 oraz art. 286 § 1 kk), to wynik tego postępowania ma istotne znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej cofnięcia pozwolenia na broń. Innymi słowy, wynik tego postępowania stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., bez rozstrzygnięcia którego nie jest możliwe zastosowanie norm prawa materialnego. W przedmiotowej sprawie zasadnym było zatem zawieszenie z urzędu, na podstawie art. 94 § 1 pkt 4 k.p.a., postępowania w sprawie cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie P. P. zarzucił powyższemu postanowieniu: 1. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik postępowania, a mianowicie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 6, 7 8, 9 i 11 k.p.a. oraz w zw. z art. 7 Konstytucji RP, poprzez utrzymanie w mocy postanowienia [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z [...] kwietnia 2012 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską, ze względu na nieprawidłowe i bezpodstawne uznanie, iż na gruncie niniejszej sprawy istnieje "problem prawny (zagadnienie wstępne), od którego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd zależne jest wydanie decyzji w sprawie administracyjnej" w postaci postępowania karnego prowadzonego przeciwko P. P., podczas gdy wiedzą notoryjną jest, iż "toczące się postępowanie karne nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. względem postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń palną osobie podejrzanej o popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko mieniu" (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 320/10), co powoduje, iż zaskarżona decyzja jest oczywiście wadliwa i pozbawiona podstaw prawnych, w konsekwencji czego winna zostać bezwzględnie uchylona, 2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 19 ust. 1 a w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni palnej i amunicji w zw. z art. 6, 7, 8, 9 i 11 k.p.a. oraz w zw. z art. 42 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez błędne przyjęcie, iż "wolą ustawodawcy jest, by osoby, przeciwko którym toczy się postępowanie karne, bronią dysponować nie mogły", które to ustalenie doprowadziło do odebrania P. P. broni i amunicji oraz dokumentów poświadczających legalność posiadania broni, podczas gdy "Sam fakt, że przeciwko uprawnionemu do posiadania broni toczy się jakiekolwiek postępowanie karne nie uzasadnia automatycznego wniosku, że osoba ta, jako niewiarygodna, stwarza zagrożenie. W sytuacji, kiedy dopiero toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa niewymienionego w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.), a wina uprawnionego do posiadania broni nie została jeszcze potwierdzona wyrokiem skazującym, szczególnie uzasadniona jest ostrożność w wyciąganiu wniosków z samego faktu prowadzenia postępowania karnego (..)." (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2007 r., sygn. akt. VI SA/Wa 707/07), przy czym nieuwzględnienie w treści zaskarżonej decyzji postulatów zawartych w powyższym judykacie świadczy o fragmentarycznej i jednostronnej analizie sytuacji prawnej, która to postawa organu administracji jest oczywiście sprzeczna z regułami postępowania administracyjnego, gdyż nosi znamiona nieuzasadnionej i nieproporcjonalnej represji wobec posiadacza broni. W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie postanowienia Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2012 r. ([...]) i uchylenie postanowienia z dnia [...] kwietnia 2012 r. [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli jest postanowienie zawieszające postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską, które organ wywodzi z treści art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W myśl powołanego artykułu postępowanie administracyjne zawiesza się, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w postępowaniu dotyczącym cofnięcia pozwolenia na broń, toczące się wobec strony postępowanie karne za przestępstwo umyślne stanowi kwestię prejudycjalną, według ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji w wersji, jaką nadała brzmienie przepisowi art. 15 ust. 1 pkt 6, nowelizacja ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. z 2011 r. Nr 38, poz. 195). Na konstrukcję zagadnienia wstępnego składają się cztery istotne elementy: - zagadnienie to wyłania się w toku postępowania administracyjnego, - jego rozstrzygnięcie należy do innego organu lub sądu, - wymaga ono "uprzedniego" rozstrzygnięcia tzn. musi poprzedzać rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji oraz - istnieje zależność między uprzednim rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Ostatni z wymienionych elementów, który formułuje wymóg istnienia zależności, nie ma na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego, określonego charakteru. W ocenie Sądu, przepis art. 97 k.p.a., wymaga zależności bezpośredniej, ponieważ przemawia za tym istota instytucji zawieszenia postępowania, jako instytucji tamującej bieg postępowania i opóźniającej rozstrzygnięcie sprawy (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 1999 r., sygn. akt IV SA 7444/97 niepubl.). Kodeks postępowania administracyjnego nie określa wyraźnie podstaw prawnych zależności. Judykatura przyjmuje, że przesądza o niej treść przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę prawną decyzji administracyjnej (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1991 r., sygn. akt SA/Wr 936/91, ONSA 1991, nr 3-4, poz.90 oraz z dnia 22 grudnia 1993 r., sygn. akt SA/Wr 1160/93, ONSA 1995 nr 1, poz. 21). W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym nie może być wyjaśnienie okoliczności faktycznych (vide. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II - komentarz do art. 97 k.p.a.). Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Organ administracji jest obowiązany zatem do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie wymienionego przepisu tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. W ocenie Sądu, nie można zaakceptować wyprowadzonego przez organ poglądu, iż w postępowaniu administracyjnym dotyczącym cofnięcia pozwolenia na broń, toczące się wobec strony postępowanie karne o przestępstwo z art. 258 § 1 kk i art. 286 § 1 kk stanowi kwestię prejudycjalną, dającą podstawę do zawieszenia takiego postępowania. Przyczyny cofnięcia pozwolenia na broń zostały określone w art. 15 ust. 1 ustawy. Przepis ten, zawiera wyczerpujący i zamknięty wykaz przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń palną, które wiążą organy administracji publicznej. W ocenie Sądu, jest to świadomy i racjonalny zabieg ustawodawcy. Za takim poglądem przemawia zwłaszcza analiza prawnoporównawcza treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy - w brzmieniu sprzed, i po nowelizacji ustawy o broni i amunicji. O ile przed 10 marca 2011 r. pozwolenia na broń obligatoryjnie nie wydawało się, a wydane cofało się osobom, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogły użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności zaś skazanym prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie tych przestępstw, o tyle po nowelizacji tego przepisu zakres odmownych przesłanek przedmiotowych został jednoznacznie doprecyzowany i podmiotowo zawężony, poprzez nadanie art. 15 ust. 1 pkt 6 brzmienia: "stanowiącym zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: a) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe, b) skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za nieumyślne przestępstwo: - przeciwko życiu i zdrowiu, - przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia." Z zacytowanego powyżej przepisu wynika, że ustawodawca po nowelizacji ustawy "zrezygnował" z obowiązującej wcześniej zasady, że pozwolenia na broń nie wydaje się również osobom "wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw" wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy. Zdaniem Sądu oznacza to, że organy administracji nie mogą zmieniać woli ustawodawcy w zakresie cofania pozwolenia na broń, poza wyraźnymi przypadkami przewidzianymi w ustawie lub stosowania takich instytucji prawnych, które pozwalałyby na obejście ustanowionych przepisów prawnych. Teza zaprezentowana przez organ II instancji, że do czasu rozstrzygnięcia sprawy karnej, organ administracji publicznej ma obowiązek zawiesić postępowanie administracyjne w sprawie o cofnięcie pozwolenia na broń palną myśliwską, gdyż brak rozstrzygnięcia sprawy karnej uniemożliwia zastosowanie przepisów prawa materialnego, nie ma umocowania w jakimkolwiek przepisie, zwłaszcza w przepisach materialnoprawnych ustawy o broni i amunicji. Dlatego też nie ma podstaw, w ocenie Sądu, do zastosowania instytucji zawieszenia postępowania z przyczyn wskazanych przez organy Policji. Zdaniem Sądu, brak ostatecznego rozstrzygnięcia sądu karnego nie uniemożliwia rozpoznania sprawy administracyjnej, tym samym organy Policji dokonały naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Z tych względów Sąd uznał skargę za zasadną i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O wykonalności wyroku orzeczono na podstawie art. 152, zaś o kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 powołanej ustawy.