II FZ 1839/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Kalamala po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia "G." sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 228/13 w przedmiocie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi "G." sp. z o.o. z siedzibą N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w O. z dnia 6 marca 2013 r., nr [...] w przedmiocie podatku od gier za czerwiec 2010 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 30 września 2014 r., sygn. akt I SA/Ol 228/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie odrzucił skargę kasacyjną G. sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w N. (zwanej dalej: "spółką"). W uzasadnieniu orzeczenia wyjaśniono, że po prawomocnym zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy (nie uwzględniającym żądania skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych), wezwano pełnomocnika spółki do uiszczenia wpisu sądowego od złożonej przez stronę skargi kasacyjnej, w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia wniesionego środka odwoławczego. Mimo prawidłowego doręczenia wezwania, należny wpis od skargi kasacyjnej nie został opłacony. Mając powyższe na uwadze, Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę kasacyjną spółki w oparciu o art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej: "p.p.s.a."). W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżąca wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, względnie jego uchylenie i przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Strona podniosła zarzut naruszenia art. 6 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 roku (Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "Konwencja", poprzez pozbawienie strony prawa do sprawiedliwego i publicznego rozparzenia sprawy w rozsądnym terminie przez niezawisły i bezstronny sąd. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że z uwagi na bardzo złą sytuację finansową Sąd Rejonowy [...] ogłosił upadłość spółki. Skarżąca podkreśliła, że prowadzi równocześnie około 310 analogicznych spraw, w których zsumowana wartość wpisów przekracza 300.000 zł. Biorąc pod uwagę stan upadłości oraz kwotę, którą spółka powinna była uiścić we wszystkich sprawach, zarzut naruszenia art. 6 Konwencji należy – zdaniem strony - uznać za zasadny. Autor zażalenia zwrócił uwagę, że skargę kasacyjną wniesiono w sprawie, która dotyczy zastosowania przepisów prawa podatkowego, pozostających w sprzeczności z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Na skutek ich wprowadzenia sytuacja finansowa spółki uległa znacznemu pogorszeniu. Zmiany prawa w tym zakresie miały charakter szykan i były podyktowane bieżącymi względami politycznymi. Zdaniem strony, władza publiczna doprowadza z jednej strony spółki zajmujące się hazardem do upadłości, z drugiej zaś odmawia im przyznania prawa pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie obecnie orzekającym w pełni podziela stanowisko Sądu kasacyjnego wyrażone na gruncie - tożsamych do rozpoznawanej - spraw dotyczących odrzucenia skarg kasacyjnych spółki z uwagi na ich nieopłacenie (zob. postanowienia NSA z dnia 5 grudnia 2014 r., sygn. akt II FZ 1743-1749/14 – treść postanowień dostępna na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W powołanych orzeczeniach trafnie wskazywano, że zarówno treść podniesionego przez autora zażalenia zarzutu, jak i jego uzasadnienie, prowadzą do wniosku, że spółka dąży w istocie do podważenia skutków prawnych prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie odmawiającego przyznania prawa pomocy (zob. postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 19 maja 2014 r. i postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2014 r., sygn. akt II FZ 1066/14). Zaskarżone orzeczenie Sądu pierwszej instancji nie narusza art. 6 Konwencji, ponieważ w ramach obowiązujących norm prawa procesowego spółka miała możliwość realizacji przysługującego jej prawa do sądu. Możliwość ponoszenia przez spółkę kosztów postępowania sądowego została oceniona przez sądy administracyjne obu instancji. Analizowane zażalenie nie może prowadzić do podważenia tej oceny, ponieważ rozpoznawana sprawa nie dotyczy zasadności odmowy zwolnienia od kosztów sądowych, czego nie dostrzega spółka formułując takie a nie inne argumenty w zażaleniu, ale zasadności zastosowania przez Sąd pierwszej instancji art. 220 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że w myśl art. 170 p.p.s.a., rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy ma charakter wiążący dla Naczelnego Sądu Administracyjnego. Związanie to oznacza, że Sąd musi uwzględnić stan prawny utworzony tym orzeczeniem. Tym samym uznanie zażalenia za zasadne prowadziłoby do wzruszenia powagi rzeczy osądzonej (res iudicata). W świetle przedstawionych uwag przyjąć należało, że wobec odmowy zwolnienia skarżącej od kosztów sądowych, wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej było uzasadnione, zaś okoliczność nieuiszczenia należnej opłaty (niekwestionowana przez stronę) obligowała Sąd do odrzucenia skargi kasacyjnej w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.