I OZ 486/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 25 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 618/22 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi A. T. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 2 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 25 lipca 2022 r., sygn. akt II SA/Gl 618/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu wniosku A. T., odmówił wstrzymania wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 2 marca 2022 r. w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżąca w skardze zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Uzasadniając ww. wniosek wskazała, że wykonanie postanowienia spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącej znacznej szkody i trudne do odwrócenia skutki ze względu na wysokie prawdopodobieństwo uchylenia tego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia przytoczył m.in. treść art. 61 § 1 i 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej powoływanej jako "P.p.s.a." i uznał, że w sprawie nie zostało wykazane, aby zachodziły okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Sąd podkreślił, że w uzasadnieniu wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej skarżąca wskazała na możliwość zaistnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania postanowienia, tj. na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w wyniku wykonania tego postanowienia. Nie wyjaśniła jednak, w jaki sposób wykonanie zaskarżonego postanowienia mogłoby doprowadzić do zaistnienia takich skutków, ani na czym miałyby one polegać. Nadto wskazała na prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonego postanowienia, co nie może rzutować na udzielenie ochrony tymczasowej. Kwestia ta dotyka bowiem merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Oparcie rozstrzygnięcia w przedmiocie wstrzymania wykonania postanowienia na twierdzeniach w powyższym zakresie, zdaniem Sądu, stanowiłoby de facto odniesienie się merytoryczne do zasadności zarzutów skargi i zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia, a więc rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, niedopuszczalne na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie, a w konsekwencji wstrzymanie wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 2 marca 2022 r. w części jej dotyczącej. W przypadku braku możliwości orzeczenia w tym zakresie wniosła o uchylenie ww. postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i przekazanie sprawy do rozpoznania przez Sąd I instancji. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że w treści uzasadnienia skargi przedstawiono szereg podstaw prawnych i faktycznych uzasadniających konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym postanowieniem Wojta Gminy Bestwina. Skarga jest oparta na licznych, udowodnionych i opisanych naruszeniach prawa procesowego i materialnego. W ocenie skarżącej integralną część niniejszego zażalenia stanowi treść skargi, która znajduje się w aktach sprawy. Z tego względu skarżąca nie zgodziła się z twierdzeniem Wojewodzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, że wstrzymanie wykonania zaskarżaonego postanowienia byłoby de facto odniesieniem się merytorycznym do zasadności zarzutów skargi i zgodności z prawem zaskarzonego postanowienia, a więc rozslrzygnięcie co do istoty sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 powołanego przepisu, jednak wyłącznie wtedy, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zauważyć przy tym trzeba, że postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczy wyjątku od zasady wykonalności ostatecznych decyzji administracyjnych. Aby wniosek mógł być rozpatrzony pozytywnie, strona musi więc wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji, która – co należy podkreślić – jest wyjątkiem od zasady wynikającej z art. 61 § 1 P.p.s.a. Użyte przez ustawodawcę w art. 61 § 3 P.p.s.a. nieostre pojęcia "znaczna szkoda" lub "trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie zgromadzonym materiale dowodowym, który powinien w szczególności zaprezentować wnioskodawca. Samo powołanie się na ustawowe przesłanki bez wskazania, na czym one polegają w realiach konkretnej sprawy, w żaden sposób nie uzasadnia żądania wniosku. Rozstrzygając wniosek o wstrzymanie, Sąd nie bada legalności zaskarżonego aktu, bowiem prowadziłoby to do tzw. przedsądu. Bada jedynie, czy wykonanie zaskarżonego aktu może prowadzić w okolicznościach danej sprawy, wskazanych przede wszystkim przez skarżącego we wniosku, do zagrożenia w postaci znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Dlatego też – jak przyjęto w orzecznictwie – wniosek taki powinien zawierać odrębne uzasadnienie. Podkreślić przy tym należy, że o znacznej szkodzie można mówić, jeśli rozmiary szkody wywołanej wykonaniem zaskarżonego aktu administracyjnego są większe niż zwykłe skutki wywołane wykonaniem aktu tego rodzaju. Każdy bowiem akt prawny wywołuje określone skutki prawne, nie wszystkie jednak podlegają ochronie tymczasowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2021 r. sygn. akt I OZ 486/21 i I OZ 488/21 oraz z dnia 28 marca 2022 r. sygn. akt I OZ 78/22). W rozpoznawanej sprawie skarżąca wraz ze skargą wniosła o wstrzymanie wykonania postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z 22 marca 2022 r. w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, jednak wniosek w tym przedmiocie nie zawierał jakiegokolwiek uzasadnienia i ograniczał się do stwierdzenia, że wykonanie zaskarżonego aktu, w części dotyczącej skarżącej, spowoduje trudne do odwrócenia skutki, w szczególności z powodu prawdopodobieństwa uchylenia ww. postanowienia. Także w zażaleniu nie wskazano, ani nie udokumentowano konkretnych okoliczności, które mogłyby spowodować możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Brak uzasadnienia wniosku poprzez odwołanie się do okoliczności faktycznych danej sprawy i sytuacji skarżącej uniemożliwiał ocenę zasadności ubiegania się o udzielenie stronie skarżącej ochrony tymczasowej. W tej sytuacji zasadnie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do argumentów powoływanych w zażaleniu Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, na co zwracano również uwagę we wcześniejszych rozważaniach, że rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania Sąd nie dokonuje oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji (postanowienia), ponieważ przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. nie są tożsame z tymi, które decydują o zasadności skargi. Dlatego właściwie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przy rozpatrywaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia nie wziął pod uwagę merytorycznych zarzutów skargi zmierzających do wykazania, że postanowienia organów zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.