III FZ 336/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia T. w B. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 77/22 w przedmiocie wpisu od skargi w sprawie ze skargi T. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z dnia 10 grudnia 2021 r., nr SKO-423090/2021 w przedmiocie ulgi płatniczej postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 12 maja 2022 r., sygn. akt I SA/Bd 77/22 T.w B., zwane dalej "T.", zostało wezwane do uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 500 zł od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bydgoszczy z 23 listopada 2020 r. Jako podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 220 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." oraz § 2 ust. 3 pkt 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.12.2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193), zwanej dalej "rozporządzenie". W zażaleniu na powyższe zarządzenie skarżące T. wniosło o jego zmianę poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym ewentualnie o uchylenie zaskarżonego zarządzenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy. Wskazano, że podstawę prawną zażalenia stanowi art. 227 § 1 p.p.s.a., a w uzasadnieniu powołano się na złą sytuację majątkową T. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu. W punkcie wyjścia odnotować należy, że tożsamy problem prawny był już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który przykładowo w postanowieniu z 10 sierpnia 2021 r., sygn. akt III FZ 491/21 oddalił zażalenie Skarżącego T. Rozważania w nim zawarte Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrujący niniejsze zażalenie w całości podziela. Stosownie do art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji, pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Oznacza to, że w chwili wniesienia pisma wszczynającego postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (m.in. skargi) powstaje obowiązek uiszczenia wpisu sądowego, chyba że z obowiązku tego strona została zwolniona na mocy przepisu prawa (zob. art. 239 § 1 pkt 1 - 3, art. 239 § 2 i art. 240 p.p.s.a.), bądź postanowienia referendarza sądowego lub sądu, przyznającego jej prawo pomocy w tym zakresie (zob. art. 239 § 1 pkt 4 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie żadna z okoliczności zwalniających skarżące T. z obowiązku poniesienia kosztów sądowych nie wystąpiła. Tymczasem treść zażalenia nie pozostawia wątpliwości, że intencją skarżącego T. było właśnie skorzystanie z powyższego uprawnienia. Przypomnieć należy, że sytuacja materialna skarżącego T. dwukrotnie poddana została ocenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, jednak postanowieniem z 7 kwietnia 2022 r. (sygn. akt I SPP/Bd 23/22) referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy a postanowieniem z 11 maja 2022 r. (sygn. akt I SPP/Bd 23/22) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy utrzymał w mocy postanowienie referendarza sądowego. Tym samym sprawa zwolnienia skarżącego T. z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych została prawomocnie przesądzona w oddzielnym postępowaniu wpadkowym. Kwestie związane z tamtym postępowaniem nie mogą być podnoszone jako skuteczny argument w obecnym postępowaniu zażaleniowym, w którym kwestionowana jest legalność zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu od skargi, a nie postanowienia w przedmiocie oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Wezwanie do uiszczenia wpisu stanowi konsekwencję rozstrzygnięć w przedmiocie prawa pomocy. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu (postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 667/14 i z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 379/16). Zgodnie ze wskazanym w zaskarżonym zarządzeniu art. 220 § 1 p.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W sytuacji, gdy opłata taka nie została uiszczona, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo do jej uiszczenia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania. Przewodniczący Wydziału prawidłowo zatem wezwał skarżące T. do uiszczenia w terminie 7 dni wpisu sądowego od wniesionej skargi, pod rygorem odrzucenia tejże skargi. Zarządzenie to określa bowiem prawidłowo kwotę należnego wpisu, precyzuje podstawę prawną żądania, zakreśla termin do uiszczenia opłaty sądowej i wskazuje rygor niezastosowania się do wezwania. W treści zażalenia nie podniesiono argumentów, które podważałyby zasadność wydanego zarządzenia, jako że przytoczony w nim art. 227 § 1 p.p.s.a. stanowi jedynie formalną podstawę zażalenia na zarządzenie w przedmiocie kosztów sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny dostrzega, że w zażaleniu skarżące T. zawarło ponowny wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Jednakże Sąd w składzie orzekającym w niniejszym postępowaniu wpadkowym podziela pogląd wyrażony w uzasadnieniu postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. o sygn. akt II FSK 706/09, zgodnie z którym ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym przez sąd do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia w stosunku do toczącego się postępowania. Ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, bez względu na zmianę jego treści oraz zakresu żądania w stosunku do pierwotnego wniosku, nie wpływa również na bieg terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Powyższe oznacza, że zaskarżone zarządzenie odpowiada prawu i dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.