II SA/Sz 1212/19
Sądy administracyjne2020-10-15
Sygnatura
II SA/Sz 1212/19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia
2020-10-15
Rodzaj
Wyrok WSA w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna SokołowskaMarzena IwankiewiczPatrycja Joanna Suwaj
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę
Treść orzeczenia
SENTENCJA
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Klimek po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 października 2020 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.
UZASADNIENIE
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, nałożył na J. S., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] " w N. karę pieniężną w wysokości [...] zł za:
lp. 5.11- przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy; o czas do mniej niż 30 minut, sankcjonowane karą w wysokości 100 złotych, o czas od 30 minut i do mniej niż 1 godzina i 30 minut, karą w wysokości 250 złotych, za każde rozpoczęte 30 minut od 1 godziny i 30 minut, karą w wysokości 350 złotych, międzynarodowym okazjonalnym przewozie osób, w godzinach od 2200 do 600, gdy pojazd obsługuje jeden kierowca: o czas do mniej niż 1 godzina i 30 minut - karą w wysokości 50 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę od 3 godzin - karą w wysokości 100 złotych;
lp. 5.2- przekroczenie dziennego czasu prowadzenia pojazdu powyżej 10 godzin w sytuacji, gdy jego wydłużenie w danym tygodniu było dozwolone o czas do mniej niż 1 godziny, sankcjonowane karą w wysokości 100 złotych;
lp. 5.17 - skrócenie obowiązkowej przerwy w pracy w przypadku, gdy czas pracy wynosi od 6 do 9 godzin, o czas do mniej niż 10 minut, sankcjonowane karą w wysokości 50 złotych, o czas od 10 minut do mniej niż 20 minut, sankcjonowane karą w wysokości 100 złotych, o czas od 20 minut, sankcjonowane karą w wysokości 150 złotych
lp. 5.7 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku dziennego - zarówno w przypadku załogi jednoosobowej, jak i załogi kilkuosobowej: o czas do 1 godziny, sankcjonowane karą w wysokości 150 złotych, o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 350 złotych, za każdą rozpoczętą godzinę powyżej 2 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 550 złotych;
lp. 5.6 - niespełnienie wymogu dzielonego dziennego okresu odpoczynku: skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas do 1 godziny, sankcjonowane karą w wysokości 100 złotych, skrócenie drugiej części odpoczynku dzielonego o czas powyżej 1 godziny do 2 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 200 złotych,
lp. 5.9 - skrócenie wymaganego skróconego okresu odpoczynku tygodniowego, o czas do 2 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 200 złotych, o czas powyżej 4 godzin sankcjonowane karą w wysokości 450 złotych;
lp.5.10 - przekroczenie 6 kolejnych okresów 24-godzinnych od uprzedniego tygodniowego okresu odpoczynku: o czas do mniej niż 3 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 350 złotych, o czas od 3 godzin do mniej niż 12 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 450 złotych, o czas od 12 godzin, sankcjonowane karą w wysokości 550 złotych.
lp. 2.1 - wykonywanie przewozu regularnego lub regularnego specjalnego bez wymaganego zezwolenia, sankcjonowane karą w wysokości 8.000 złotych.
lp. 6.3.16 - nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego - za każdy dzień w odniesieniu do każdego kierowcy, sankcjonowane karą w wysokości 500 złotych.
lp. 6.2.1 - niewłaściwa obsługa lub odłączenie homologowanego i sprawnego technicznie tachografu, skutkujące nierejestrowaniem na wykresówce lub na karcie kierowcy aktywności kierowcy, prędkości pojazdu lub przebytej drogi;
lp. 1.5 - niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 ustawy o transporcie drogowym, w wymaganym terminie - sankcjonowane karą w wysokości 800 złotych, za każdą zmianę;
lp. 6.3.11 - niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 100 złotych - za każdy dzień;
lp. 6.3.17 - naruszenie obowiązku terminowego pobierania danych z karty kierowcy - za każdego kierowcę, sankcjonowane karą w wysokości 500 złotych.
Przedmiotem kontroli było przestrzeganie przez stronę obowiązków lub warunków przewozu drogowego wynikających z aktów prawnych wymienionych w art. 4 pkt 22 ustawy o transporcie drogowym. Kontrolą objęto okres od dnia 01.03.2018 r. do dnia 01.03.2019 r.
Zgodnie z okazanymi dokumentami, przedsiębiorca w okresie 6 miesięcy przed rozpoczęciem kontroli zatrudniał średnio 4 kierowców. Ustalenia kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...]03.2019 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji strona, działając przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania lub przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżący zarzucił naruszenie, art. 7, art. 10, art. 77, art. 107 K.p.a., oraz przepisów art. 92b i 92 c ustawy o transporcie drogowym. Wskazał, że w jego ocenie organizacja pracy była prawidłowa, kierowcy byli szkoleni i zapoznawani z zasadami pracy. Zarzucił nadto, że decyzja opiera się na nieprawidłowych ustaleniach faktycznych. W ocenie strony winnymi naruszeń są kierowcy i nie powinna być odpowiedzialność przenoszona na przedsiębiorcę.
Główny Inspektor Transportu Drogowego w W. decyzją z dnia [...] października 2019 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), art. 4 pkt 22, art. 7a, art. 14, art. 92a, art. 92b, art. 92c ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), lp. 5.11, lp. 5.2, lp. 5.7, lp. 5.17, lp. 5.6, lp. 5.9, lp. 5.10, lp. 2.1.1, lp. 6.2.1, lp. 1.5, lp. 6.3.16, lp. 6.3.11, lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), art. 4, art. 6, art. 7, art. 8, art. 12 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, art. 33, art. 34 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.2.2014, s. 1), art. 5 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 1481) – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył treść przepisów ustawy
o transporcie drogowym stanowiących podstawę rozstrzygnięcia i wyjaśnił, że odnośnie naruszenia z lp. 5.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, która sankcjonuje przekroczenie maksymalnego czasu prowadzenia pojazdu bez przerwy: o czas do mniej niż 30 minut karą pieniężną w wysokości 100 złotych; o czas od 30 minut do mniej niż 1 godziny 30 minut karą pieniężną w wysokości 250 złotych; za każde następne rozpoczęte 30 minut od 1 godziny 30 minut karą pieniężną w wysokości 350 złotych.
Następnie organ wskazał, że analiza zapisów danych cyfrowych urządzenia rejestrującego, po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia kierowców: A. H., R. L., J. S., K. S., D. S. oraz Z. M. wykazała naruszenia, szczegółowo opisane w uzasadnieniu decyzji, za które kara pieniężna wynosi łącznie [...] zł.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.2 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy, po przeprowadzeniu ponownej analizy danych cyfrowych z karty kierowcy, z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia stwierdził, że kierowca A. H. prowadził pojazd w okresie od godz. 02:28 dnia 19.10.2018 r., do godz. 18:03 dnia 19.10.2018 r. Oznacza to, że kierowca prowadził pojazd przez 10 godzin i 50 minut, w konsekwencji przekraczając maksymalny dzienny czas prowadzenia pojazdu o 50 minut. Kara za powyższe wynosi [...] złotych. Strona w odwołaniu nie odniosła się do niniejszego naruszenia. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych, w ocenie organu odwoławczego, została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.17 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ podał, że analiza zapisów danych cyfrowych urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca D. S. w okresie od godziny 13:14 dnia 15.09.2018r., do godziny 19:37 dnia 15.09.2018r., skrócił czas obowiązkowej przerwy o 7 minut. W tym okresie kierowca nie odebrał żadnej przerwy. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu pracy lub wymaganych przerw. Kara za powyższe wynosi [...] złotych. Strona w odwołaniu nie odniosła się do niniejszego naruszenia. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie organu odwoławczego, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.17 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ podał, że ponowna analiza danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca:
- A. H. o godz. 02:28 dnia 19.10.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 25 minut, tj. od godz. 18:03 dnia 19.10.2018 r., do godz. 02:28 dnia 20.10.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 35 minut. Kara za powyższe wynosi [...] złotych;
- R. L. o godz. 08:04 dnia 11.12.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 8 godzin i 59 minut, tj. od godz. 23:05 dnia 11.12.2018 r. do godz. 08:04 dnia 12.12.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 minutę. Kara za powyższe wynosi [...] złotych.
- J. S. o godz. 12:40 dnia 24.11.2018 r. rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać min. 9-godzinny nieprzerwany odpoczynek. W okresie tym kierowca odebrał odpoczynek trwający jedynie 7 godzin i 47 minut, tj. od godz. 12:51 dnia 24.11.2018r., do godz. 20:38 dnia 24.11.2018 r. Oznacza to, iż kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 1 godzinę i 13 minut. Kara za powyższe wynosi [...] złotych. Strona w odwołaniu nie odniosła się do niniejszego naruszenia. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.17 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ podał, że ponowna analiza zapisów danych cyfrowych z karty kierowcy oraz urządzenia rejestrującego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, że kierowca D. S. w dniu 08.12.2018 r., o godzinie 06:12 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 8 godzin i 51 minut, tj. od godziny 21:21 dnia 08.12.2018r., do godz. 06:12 dnia 09.12.2019 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 9 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] złotych.
Podobnie, kierowca J. S. w dniu 19.09.2018 r., o godzinie 12:05 rozpoczął 24-godzinny okres rozliczeniowy, w ciągu którego kierowca powinien odebrać nieprzerwany odpoczynek dzienny w dwóch częściach, co najmniej 3 godziny i co najmniej 9 godzin. W okresie tym kierowca odebrał drugą część odpoczynku o długości 5 godzin i 44 minuty, tj. od godziny 06:21 dnia 20.09.2018 r., do godz. 12:05 dnia 20.09.2019 r. Oznacza to, że kierowca skrócił dzienny czas odpoczynku o 3 godziny i 16 minut. Przedsiębiorca podczas kontroli nie okazał dokumentu (wykresówki/wydruku/karty dziennej), uzasadniającego odstąpienie od przestrzegania norm czasu prowadzenia, wymaganych przerw lub odpoczynków. Kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] złotych. Strona w odwołaniu nie odniosła się do niniejszego naruszenia. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy podał, że mając na uwadze okazane przez stronę w toku kontroli dokumenty w szczególności:
- zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, wydane przez Starostę G. w dniu 18.02.2019r., z ważnością do 17.02.2020 r. wraz z rozkładem jazdy,
- umowę nr [...] z dnia [...].10.2018 r. zawartą pomiędzy Gminą N., a kontrolowanym przedsiębiorstwem na świadczenie usługi przewozu osób na linii regularnej specjalnej (przewóz uczniów z różnymi formami niepełnosprawności do różnych placówek oświatowych),
- harmonogram pracy M. S. wykonującej przewóz osób na linii regularnej specjalnej w okresie 01.09.2018 r.-31.12.2018 r.,
- oświadczenie przedsiębiorcy z dnia 12.03.2019 r. dotyczące okresu wykonywania przewozów osób na linii regularnej specjalnej przez kontrolowane przedsiębiorstwo stwierdził, że przedsiębiorca J. S. wykonywał przewozy regularne specjalne osób od dnia 01.09.2018 r., nie posiadając zezwolenia na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym wydanym przez właściwy organ.
Organ wskazał nadto, że umowa, którą zawarł przewoźnik z Gminą N. obowiązywała od dnia 01.10.2018 r. Natomiast na rozkładzie jazdy, stanowiącym załącznik do zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób widnieje data jego obowiązywania od dnia 01.09.2018 r. do dnia 30.06.2019 r. Ponadto, z oświadczenia przedsiębiorcy z dnia 12.03.2019 r. wynika jednoznacznie, że przewoźnik ten wykonywał przewozy regularne specjalne osób od dnia 01.09.2018 r., czego potwierdzeniem jest również harmonogram pracy M. S. realizującej przewóz osób na linii regularnej specjalnej w okresie od 01.09.2018 r. do 31.12.2018 r. Wskazał także, że z informacji uzyskanych w dniu 11.03.2019 r. ze Starostwa Powiatowego w G. wynika, że w dniu 18.02.2019 r. przedsiębiorca uzyskał stosowne zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym.
Mając na uwadze powyższe ustalenia ze zgromadzonego materiału dowodowego, w ocenie organu, wynika jednoznacznie, że ww. przewozy były realizowane przez przedsiębiorcę przed datą uzyskania uprawnienia, a co za tym idzie bez wymaganego zezwolenia.
Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących orzekania przez organ I instancji na podstawie niepełnego materiału dowodowego, w szczególności bez aneksu nr [...] z dnia [...].09.2018 r. do umowy nr [...] oraz że przewozy dzieci niepełnosprawnych nie mają charakteru przewozu regularnego specjalnego organ odwoławczy wyjaśnił, że ww. aneks nr [...] z dnia [...].09.2018 r. do umowy nr [...] przedłuża jedynie okres obowiązywania umowy do dnia [...].09.2018 r. Przedłożony dokument pozostaje bez wpływu na kwalifikację prawną naruszenia, bowiem jak wynika z informacji uzyskanych w dniu 11.03.2019 r. ze Starostwa Powiatowego w G., przedsiębiorca w dniu 18.02.2019 r. uzyskał stosowne zezwolenie nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym. Przedsiębiorca wykonywał przewozy regularne specjalne, który to charakter przewozów został potwierdzony przez organ wydający zezwolenie. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości [...] złotych, zdaniem GITD, została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.16 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ podał, że po ponownej analizie materiału dowodowego sprawy, w pełni podziała stanowisko organu kontrolnego. Poza wszelką wątpliwością ustalono, że podczas kontroli w siedzibie podmiotu nie okazano:
- danych cyfrowych lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu M. S. za dni: 1-2, 5-8, 14, 15, 21, 27-28, września 2018 r., 04-06, 15-18, 24, 27-28, 31 października 2018 r., 08, 13-15, 17, 19-20, 23 listopada 2018 r. (łącznie 30 dni), kara za powyższe wynosi [...] złotych;
- danych cyfrowych lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu A. M. za dni: 05-07, 09, 11, 13-14, 16-24, 26.11.2018 r.-07.12.2018 r., 19-22.12.2018 r. (łącznie 32 dni), kara za powyższe wynosi [...] złotych;
- danych cyfrowych lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu K. S. za dni: 02,27 września 2018 r., 01 -15,19-22 października 2018 r., 24-28 listopada 2018 r., 03, 05-13, 16-29 grudnia 2018 r. (łącznie 41 dni), kara za powyższe wynosi [...] złotych;
- danych cyfrowych lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu R. L. za dni: 30 września 2018 r., 19, 28-29 października 2018 r., 09 grudnia 2018 r. (łącznie 5 dni), kara za powyższe wynosi [...] złotych;
- danych cyfrowych z pojazdu o nr rej. [...], za okres 01-11 września 2018 r., 09-28 listopada 2018 r. (łącznie 31 dni), kara za powyższe wynosi [...] złotych.
Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych, w ocenie GITD, została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.2.1 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wskazał, że analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności analiza przedłożonych danych cyfrowych z kart kierowców wykazała, iż w pojazdach o numerach rejestracyjnych: [...] i w okresach czasu (szczegółowo wymienionych w uzasadnieniu decyzji) wykonywane były przewozy drogowe rzeczy bez karty załogowanej w tachografie cyfrowym - wykonywana była jazda przy komunikacie, jazda bez prawidłowej karty kierowcy.
Ponadto, przedsiębiorca nie udokumentował drogi przebytej przez pojazd o nr rej. [...], nie zarejestrowano jej na żadnym nośniku (np. wykresówce) w następujących okresach:
- od godz. 16:20 w dniu 07.12.2018 r. (stan licznika kilometrów końcowy wyniósł 492803 km N.) do godz. 07:40 w dniu 08.12.2018 r. (stan licznika kilometrów początkowy 493010 km, W.), różnica 207 km (karta akt sprawy nr [...]),
-od godz. 20:10 w dniu 08.12.2018 r. (stan licznika kilometrów końcowy - 493357 km, S.) do godz. 05:55 w dniu 10.12.2018 r. (stan licznika kilometrów początkowy - 493605 km, N.), różnica 248 km (karta akt sprawy nr [...]),
od godz. 22:15 w dniu 16.10.2018 r. (stan licznika kilometrów końcowy - 485770 km, N.) do godz. 06:15 w dniu 17.10.2018r. (stan licznika kilometrów początkowy-483879 km, N.), różnica 109 km (karta akt sprawy nr [...]).
Organ podał dalej, że potwierdzeniem różnicy między wskazaniami licznika w ww. pojazdach jest brak kontynuacji zarysu aktywności "droga", między jedną wykresówką, a następną. Odnośnie powyższych przypadków, strona nie okazała dokumentów potwierdzających możliwość zastosowania wyłączenia zawartego w przepisach art. 3 i art. 13 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 oraz przepisów rozporządzenia nr 165/2014 odnoszących się do ww. pojazdu.
Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym GITD wyjaśnił, że ponowna analiza danych cyfrowych z karty kierowcy i z tachografu cyfrowego po uwzględnieniu zdarzeń, lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca M. S. w trakcie realizowania przewozu drogowego (przewóz okazjonalny) w dniu 27.10.2018 r. skróciła czas odpoczynku tygodniowego o 2 godziny 32 minuty w odniesieniu do normy 24-godzinnej. Okres rozliczeniowy (6 okresów 24-godzinnych), w którym nastąpiło naruszenie zawiera się między godziną 06:31 w dniu 22.10.2018 r., a godziną 06:31 w dniu 28.10.2018 r. Wykorzystany przez kierowcę tygodniowy okres odpoczynku zawiera się od godz. 09:32 w dniu 27.10.2018 r., a godz. 06:00 w dniu 28.10.2018 r. i wynosi 21 godzin i 28 minut. Kara za powyższe wynosi [...] złotych. Strona w odwołaniu nie zakwestionowała powyższego naruszenia.
Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 5.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy podał, że ponowna analiza danych cyfrowych z karty kierowcy i z tachografu cyfrowego po uwzględnieniu zdarzeń lub błędów w postaci przerwy napięcia wykazała, iż kierowca M. S. od godz. 17:16 dnia 10.11.2018 r. do godz. 06:00 dnia 12.11.2018 r. odebrała skrócony tygodniowy okres odpoczynku w wymiarze 38 godzin i 44 minuty. W związku z tym, iż poprzedni okres tygodniowego odpoczynku kierowcy zakończył się o godz. 13:11 dnia 03.11.2018 r., a odbieranie następnego odpoczynku tygodniowego kierowca rozpoczął w dniu 10.11.2018 r. o godz. 17:16. Przekroczonych zostało 6 okresów 24-godzinnych o 28 godzin i 5 minut, które upłynęły o godzinie 13:11 dnia 09.11.2018 r. Zatem odbieranie odpoczynku tygodniowego w dniu 10.11.2018 r. rozpoczęło się po upływie 172 godzin i 5 minut. Kara za powyższe wynosi [...] złotych.
Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy zasadne jest utrzymanie kary pieniężnej w wysokości [...] złotych za stwierdzone naruszenia określone w lp. 5.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Odnośnie naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy wskazał, że przedsiębiorca okazał podczas kontroli następujące dokumenty:
- kopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób wydaną przez Starostę G. w dniu [...].12.2003 r., z ważnością do dnia [...].12.2032 r.,
- kopię zezwolenia nr [...] na wykonywanie regularnych specjalnych przewozów osób w krajowym transporcie drogowym, wydane przez Starostę [...] w dniu [...].02.2019 r., z ważnością do [...].02.2020r., do którego zgłoszono 2 pojazdy, min. pojazd o nr rej. [...]
- kopię harmonogramu pracy M. S. wykonującej przewóz osób na linii regularnej specjalnej w okresie od dnia 01.09.2018 r. do dnia 31.12.2018 r.;
- wykaz pojazdów będących w prawnym użytkowaniu przedsiębiorcy, wraz z dowodami rejestracyjnymi pojazdów (9 szt.);
- wykaz pojazdów zgłoszonych do licencji krajowej nr [...] otrzymany ze Starostwa Powiatowego w G. w dniu [...].03.2019 r.;
- oświadczenie przedsiębiorcy dotyczące przerejestrowania pojazdu o nr rej. [...]
Organ odwoławczy podał dalej, że pismem nr [...] z dnia [...].03.2019 r. Starostwo Powiatowe w G. udzieliło informacji, iż w dniu 11.12.2018 r. J. S. wystąpił do organu licencyjnego z wnioskiem o zmianę numeru rejestracyjnego pojazdu o nr [...] z numeru [...] na numer [...] Z oświadczenia przedsiębiorcy i kopii dowodu rejestracyjnego ww. pojazdu wynika, iż przerejestrowanie pojazdu nastąpiło w dniu 03.01.2018 r.
GITD podkreślił, że w okresie kontroli, tj. od 01.03.2018 r. do 01.03.2019 r., przedsiębiorstwo [...] J. S. wykonywało krajowy przewóz drogowy osób pojazdem o nr rej. [...], czego potwierdzeniem jest harmonogram pracy M. S., wykonującej przewóz osób na linii regularnej specjalnej pojazdami zgłoszonymi do zezwolenia na ww. przewozy, między innymi pojazdem o nr rej. [...] Mając na uwadze całość materiału dowodowego organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie omawianego naruszenia. Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.11 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym organ odwoławczy po dokonaniu ponownej analizy danych cyfrowych z kart kierowców podał, że poniżej wymienieni kierowcy niepoprawnie operowali przełącznikiem grup czasowych tachografu. Powyższe naruszenie potwierdził sam przedsiębiorca, który w dniu 18 marca 2019 r., oświadczył, iż w okresie kontroli, tj. 01.09.2018 r. - 31.12.2018 r. zdarzały się przypadki błędnego operowania przełącznikiem grup czasowych (selektorem) przez kierowców wykonujących dla jego firmy przewozy, i tak:
- M. S. od godz. 19:31 w dniu 15.10.2018 r. do godz. 2:00 w dniu 16.10.2018r . tachograf ustawiony był w pozycji "inna praca", a w tym czasie kierowca odbierał odpoczynek dzienny poza godz. 14:00-16:00, kiedy to, zgodnie z harmonogramem pracy, wykonywał przewóz osób na linii regularnej specjalnej;
- od godz. 02:00 do godz. 06:29 w dniu 22.10.2018 r. tachograf ustawiony był w pozycji"inna praca", a w tym czasie kierowca odbierał przerwę;
- oraz od godz. 12:40 w dniu 22.10.2018 r. do godz. 06:12 w dniu 23.10.2018 r., kiedy to tachograf ustawiony w pozycji "okres gotowości", a w tym czasie kierowca odbierał odpoczynek dzienny poza godz. 14:00-16:00 kiedy to, zgodnie z harmonogramem pracy, wykonywał przewóz osób na linii regularnej specjalnej;
- J. S. od godz. 21:12 w dniu 30.09.2018 r. do godz. 7:36 w dniu 01.10.2018 r. kiedy to tachograf ustawiony był w pozycji "inna praca", a w tym czasie kierowca odbierał odpoczynek dzienny;
- A. H. od godz. 17:02 w dniu 07.11.2018 r. do godz. 05:57 w dniu 08.11.2018 r. tachograf ustawiony w pozycji "inna praca", a w tym czasie kierowca odbierał odpoczynek dzienny.
Organ odwoławczy stwierdził, iż w ww. przypadkach kierowcy błędnie operowali selektorem tachografu i przypomniał, że zgodnie z art. 10 ust. 3 rozporządzenia 561/2006 przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszcza się nie tylko sam przedsiębiorca, ale także kierowcy tego przedsiębiorstwa. Przedsiębiorca nie może zwolnić się z obowiązku organizowania i kontroli pracy kierowcy poprzez stwierdzenie, że "nie jemu jest oceniać poziom przygotowania zawodowego kierowcy “ i że to oni powinni znać zasady prawidłowej obsługi tachografów.
Przedsiębiorca powinien zapewnić prawidłową kontrolę pracy kierowcy, tak aby wyeliminować powstające naruszenia.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.17 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, na podstawie materiału dowodowego w postaci danych cyfrowych z kart kierowców, po dokonaniu ponownej ich analizy z uwzględnieniem błędów lub zdarzeń w postaci braku napięcia, organ odwoławczy stwierdził, że strona nie dochowała wyznaczonego przepisami prawa, maksymalnego okresu na wczytywanie danych z karty kierowcy:
- J. S. (przedsiębiorca); przedsiębiorca okazał plik potwierdzający pobranie danych cyfrowych w dniu 28.11.2018 r., a następnie 11.02.2019 r. pomiędzy odczytami minęło 37 dni zarejestrowanej automatycznie przez tachograf działalności; kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] złotych;
- R. L., przedsiębiorca okazał plik potwierdzający pobranie danych cyfrowych kontrolowanego kierowcy w dniu 13.02.2019 r., mając na uwadze kontrolowany okres czasu pracy kierowcy, pomiędzy datą pobrania danych, tj. 13.02.2019 r., a pierwszym dniem kontrolowanego okresu czasu pracy, tj. dniem 01.09.2018 r. minęło 78 dni zarejestrowanej automatycznie przez tachograf działalności; kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] złotych;
- A. H., przedsiębiorca okazał plik potwierdzający pobranie danych cyfrowych kontrolowanego kierowcy w dniu 13.02.2019 r.; mając na uwadze kontrolowany okres czasu pracy kierowcy, pomiędzy datą pobrania danych, tj. 13.02.2019 r., a pierwszym dniem kontrolowanego okresu czasu pracy, tj. dniem 01.09.2018 r. minęło 88 dni zarejestrowanej automatycznie przez tachograf działalności; kara pieniężna za to naruszenie wynosi [...] złotych. Strona w odwołaniu nie zakwestionowała powyżej opisanego naruszenia.
Biorąc pod uwagę powyższe, kara pieniężna za wyżej opisany stan faktyczny w łącznej wysokości [...] złotych została nałożona słusznie i zgodnie z przepisami prawa.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, tj. naruszenia art. 7, art. 10, art. 77, art. 107 K.p.a. oraz przepisów art. 92b i 92c ustawy o transporcie drogowym, organ odwoławczy wskazał, że art. 92 c ustawy o transporcie drogowym nie ma zastosowania do błędnych zachowań kierowcy. Organ odwoławczy w pełni podzielił ustalenia poczynione przez organ I instancji, wskazując, iż naruszenia stwierdzone podczas kontroli faktycznie miały miejsce. Zatem kara nałożona przez organ jest w pełni uzasadniona.
Organ odwoławczy podkreślił, że w odwołaniu strona nie wskazała na żadne okoliczności, które w jej ocenie uzasadniałyby zastosowanie art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że z ugruntowanej linii orzeczniczej sądów administracyjnych wynika, że okoliczności uzasadniające zastosowanie w sprawie art. 92b i art. 92c ustawy o transporcie drogowym powinien wykazać sam przedsiębiorca.
W ocenie organu odwoławczego, w tej sprawie brak jest podstaw do zastosowania art. 92c ust 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, iż nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Organ podkreślił, że stosownie do art. 10 rozporządzenia 561/2006, przedsiębiorstwo transportowe organizuje pracę kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (UE) nr (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Zatem w powyższym zakresie strona ma władcze uprawnienia wobec kierowcy, może mu polecić wykonanie czynności, udzielić mu wiążących instrukcji i wskazówek. Wynikający z art. 10 rozporządzenia 561/2006 stosunek podporządkowania pozwala na bezpośredni wpływ na działania kierowcy, a przedsiębiorca posiada możliwość zapobieżenia nieprawidłowościom w pracy kierowcy. Z tych względów nie może w rozpatrywanej sprawie znaleźć zastosowania przepis art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym. Organ odwoławczy nadto dodał, że aby doszło do zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, to przesłanka braku wpływu na powstałe naruszenie musi być następstwem zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.
Organ odwoławczy wyjaśnił, odnosząc się do treści odwołania, że przedsiębiorca winien nadzorować kierowców tak, aby będąc przeszkoleni postępowali zgodnie z literą prawa w zakresie rejestracji czasu pracy, przerw i odpoczynków.
Zdaniem organu, strona błędnie wnioskuje, że naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców winny być oparte o przepisy ustawy o czasie pracy kierowców, bowiem w Polsce obowiązują regulacje prawne zapisane w rozporządzeniu 561/2006, które to normy poniekąd znajdują odzwierciedlenie w ustawie o czasie pracy kierowców.
Odnośnie naruszenia z lp. 6.3.16 strona GITD wskazał, że okazane zostały wszystkie dane w jakich posiadaniu był skarżący, a w przypadku ustalenia luk organ winien go wezwać o uzupełnienie i dlatego organ kontrolny wezwał stronę pismem z dnia 01.03.2019 r. do okazania brakujących dokumentów.
W ocenie organu odwoławczego, nieprawidłowe operowanie selektorem winno być w ocenie strony rozpoznane w oparciu o wyłączenia stosowania rozporządzenia 561/2006.
Organ podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę nie znalazł w materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy dowodów potwierdzających występowanie okoliczności, które zwalniałyby kierowcę z używania karty kierowy i rejestracji aktywności.
Odnośnie zarzutu liczenia dni zarejestrowanej działalności organ odwoławczy podał, że przy liczeniu terminów na sczytywanie danych z karty kierowcy oraz z pojazdu uwzględniono jedynie dni zarejestrowanej działalności, zatem zarzut strony należy uznać za chybiony. Ponadto, przy obliczaniu dni potrzebnych do sczytania danych z karty kierowcy organ wziął pod uwagę rozporządzenie 581/2010 i za podstawę przyjął dni zarejestrowanej działalności zgodnie z wyrokiem NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II GSK 2396/14.
Końcowo GITD wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji nie naruszył przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto wypełnił on obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 K.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.
Wyżej opisaną decyzję organu odwoławczego J. S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, wnosząc o jej uchylenie oraz o zwrot opłaty sądowej.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:
-art. 91 ust. 3 Konstytucji RP;
-art. 7 K.p.a. poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mających na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;
- art. 8 K.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
- art. 9 K.p.a. poprzez naruszenie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego poprzez nie wydanie postanowienia o odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania kierowców;
- art. 75 K.p.a. poprzez niedopuszczenie dowodów w postaci wyjaśnień strony, uzasadniających odstępstwa od norm socjalnych;
- art. 77 K.p.a. poprzez naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego;
- art. 107 K.p.a. poprzez niezrozumiałe i niepoparte dowodami uzasadnienie faktyczne decyzji;
- art. 92b ustawy o transporcie drogowym poprzez niezastosowanie w sprawie;
- art. 92c ustawy o transporcie drogowym poprzez niezastosowanie w sprawie oraz
- art. 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 581/2010 w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców.
Skarżący, kwestionując prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych podniósł, że organ kontrolny nie uprawdopodobnił i nie udowodnił, że jakiekolwiek polecenia czy zadania powierzane kierowcom noszą znamiona zachęcających do naruszania norm socjalnych.
Zdaniem Skarżącego, z zebranego materiału dowodowego wynika niezbicie, że dochował on wszystkich ciążących na nim obowiązków, starannie i w sposób ciągły nadzorował pracę kierowców, prawidłowość realizacji powierzonych zadań przewozowych oraz prawidłowo, z poszanowaniem obowiązujących przepisów, planowała zadania przewozowe. W przytoczonym kontekście niezrozumiały jest fakt przeniesienia całej odpowiedzialności z tytułu stwierdzonych naruszeń na przewoźnika oraz niezastosowanie formuły prawnej, określonej w art. 92b oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Podkreślił, że spośród wszystkich stwierdzonych przez organ naruszeń, rzeczywiste incydenty dotyczące norm socjalnych stanowią zaledwie 6,3 % kwoty decyzji administracyjnej.
Skarżący wyjaśnił, że w celu sprawowania nadzoru w przedsiębiorstwie wprowadzono rozwiązania mające na celu bieżącą analizę przypadków naruszeń popełnianych przez kierowców, prowadzenie indywidualnych rozmów dyscyplinujących, szkoleń i stosowania kar porządkowych. Z kierowcami prowadzone są rozmowy, podczas których omawiane są szczegółowo powody naruszania norm, możliwe scenariusze zapobiegania podobnym sytuacjom w przyszłości. Kierowcy obligowani są do sporządzania wydruków, a w przypadkach ich niesporządzenia, sporządzane są wydruki z oprogramowania analizującego aktywność, na których kierowcy nanoszą stosowne opisy i uzasadniają okoliczności, w jakich doszło do naruszenia normy. Organ był zapoznawany z zasadami funkcjonowania procedur wewnątrzorganizacyjnych.
W związku z powyższym zachowanie organu budzi poważne wątpliwości w zakresie właściwego przygotowania do kontroli, profesjonalizmu, a przede wszystkim zawodowego doświadczenia i zawodowej rozwagi, której wymaga się od osób prowadzących kontrole w zakresie norm socjalnych. Pobieżny sposób analizy naruszeń dowodzi, że organ kontrolny nie zna powodów, jakie prowadzą do naruszania przez kierowców norm socjalnych, uznając, że za każdym takim przypadkiem stoi polecenie przedsiębiorcy. W konsekwencji doszło do zupełnie nieupoważnionej swobodnej oceny ze strony organu kontrolnego, a ocena nie była oparta na zgromadzonym materiale dowodowym.
Podkreślił, że organ kwestionuje fakt, że naruszenia miały charakter incydentalny. Uzasadnienie decyzji wskazuje na brak znajomości specyfiki rynku przewozów drogowych, co przekłada się na swobodnie artykułowane wnioski i konkluzje, nie znajdujące uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym.
Zarzucił ponadto, że Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając decyzję, nie przeprowadził w sprawie postępowania, nie wzywał go do uzupełnienia materiału dowodowego, nie informował o podejmowaniu jakichkolwiek działań mających na celu wnikliwą analizę materiału dowodowego.
W ocenie Skarżącego, analiza aktywności kierowców wskazuje, że dysponowali oni czasem do wypoczynku znacznie większym, niż wymagany przepisami, a naruszenia powstały w wyniku niezamierzonych błędów lub niemożliwych do przewidzenia okoliczności i podyktowanie były zapewnieniem bezpieczeństwa ładunku i osób.
Brak wydruków stanowi jedynie znikomą część obrazu, na który składa się całokształt działań podejmowanych przez przedsiębiorcę, prowadzących do prawidłowej organizacji pracy.
W odniesieniu do naruszeń polegających na niepoprawnym operowaniu przełącznikiem tachografu umożliwiającym zmianę rodzaju aktywności kierowcy Skarżący wniósł o zastosowanie odpowiedzialności wobec faktycznych osób odpowiedzialnych za dopuszczenie do ww. naruszenia, czyli kierowców. Zgodnie bowiem z treścią art. 15 rozporządzenia 3821/85, obecnie art. 34 rozporządzenia 165/2014, do obowiązków kierowcy, a nie przedsiębiorcy, należy między innymi: obsługa przełączników umożliwiająca osobną i wyraźną rejestrację aktywności. W związku z powyższym, zdaniem Skarżącego, stroną postępowania w przypadku błędów rejestrowania aktywności są kierowcy. To wobec nich powinna zostać zastosowana sankcja w postaci kary grzywny. Kierowcy doskonale znają zasady prawidłowej obsługi tachografów. W tym celu ukończyli wymagane szkolenie i otrzymali ustawowe kwalifikacje.
Skarżący podniósł, że przejazdy niewymagające użycia karty kierowcy i przestrzegania norm socjalnych mają miejsce w przedsiębiorstwie i jest to działanie zgodne z przepisami unijnymi, a organ nie przeprowadził postępowania w zakresie zidentyfikowania tych okresów, dla których dokumentowanie aktywności nie było obowiązkowe.
Zarzucił, że organ nie zastosował prawidłowej metody obliczeń okresów odpoczynku kierowców, a powinien był uwzględnić przy obliczeniach dni ustawowo wolnych od pracy, dni świąteczne oraz niedziele.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), dalej "P.p.s.a." wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).
Zgodnie z art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.), dalej zwana "u.t.d.", podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12000 złotych za każde naruszenie.
W myśl ust 5 ww. przepisu, suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas kontroli w podmiocie wykonującym przewóz drogowy, nie może przekroczyć:
15 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej do 10 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
20 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 10 do 50 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
25 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej powyżej 50 do 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
30 000 złotych - dla podmiotu zatrudniającego kierowców w średniej liczbie arytmetycznej większej niż 250 w okresie 6 miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli;
40 000 złotych - dla podmiotu wykonującego inne czynności związane z przewozem drogowym.
Stosownie do ust. 7 art. 92a wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ww. ustawy, stanowiącej akt komplementarny w stosunku do powołanych w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego przepisów prawa unijnego.
Taryfikacyjny charakter kar sprawia, że ich zastosowanie wymaga ustalenia każdego przypadku naruszenia prawa. Zgodnie z generalnymi zasadami ustalenie to następuje na podstawie dokumentów, pochodzących przede wszystkim z urządzeń specjalnie dedykowanych do rejestracji czasu prowadzenia pojazdów oraz czasu pracy kierowców. Taki formalizm uzasadniony jest po pierwsze względami bezpieczeństwa, którym dedykowane są regulacje ochronne, po drugie obiektywizacją, którą zapewniają specjalistyczne urządzenia oraz oprogramowanie.
Podkreślenia wymaga, że fundamentalną zasadą w transporcie jest jego bezpieczeństwo i przede wszystkim tej zasadzie mają służyć przepisy dotyczące kontroli przestrzegania przez kierowcę i przedsiębiorstwo przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdów i okresów odpoczynku. Digitalizacja urządzeń rejestrujących wykorzystywanych w transporcie drogowym znacznie ogranicza możliwość stosowania niewłaściwych praktyk przez nieuczciwych przedsiębiorców i kierowców, mających na celu wprowadzenie w błąd służby kontrolne, co do faktycznego czasu pracy danego kierowcy. Systematyczne sczytywanie danych z tachografów i kart kierowców oraz właściwe ich przechowywanie to podstawowy obowiązek każdego podmiotu wykonującego przewozy drogowe, będącego właścicielem lub użytkownikiem pojazdu samochodowego objętego obowiązkiem instalacji i użytkowania tachografu cyfrowego.
Jak wynika z akt niniejszej sprawy organy zgromadziły wszystkie dowody, które istniały i zostały przez stronę przedstawione, w szczególności zapisy z kart kierowców oraz z urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, w tym: wykresówki oraz dokumenty potwierdzające fakt nieprowadzenia pojazdu. Dokonano chronologicznej selekcji zapisów urządzeń rejestrujących samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku, dotyczące kierowców zatrudnionych w przedsiębiorstwie strony i pojazdów. Ustalone zostały trasy przejazdów, a także sprawdzona została kompletność zapisów urządzenia rejestrującego.
Podkreślić należy, że stan faktyczny został zrekonstruowany na podstawie danych pochodzących z urządzeń lub ewidencji albo dokumentów specjalnie wytwarzanych w celu dokumentowania ww. czynności.
Zaznaczenia przy tym wymaga, że wykładnia przepisu art. 12 rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i związanych z nim okoliczności wyłączających możliwość nałożenia kary administracyjnej z tytułu naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku (art. 92b u.t.d.) oraz wyłączającymi możliwość prowadzenia postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d. (art. 92c u.t.d.), jest przedmiotem licznych orzeczeń sądów administracyjnych. Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą okolicznościami, o których mowa w przywołanych przepisach mogą być wyłącznie sytuacje ponadprzeciętne, odbiegające od standardowych stanów faktycznych. Odpowiedzialność podmiotu prowadzącego działalność transportową jest bowiem w normujących tę sferę przepisach ujęta w sposób rygorystyczny, mający na uwadze dążenie do zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego (por. wyroki NSA z 20 lipca 2016 r., sygn. akt II GSK 399/15 i z dnia 16 czerwca 2016 r., sygn. akt II GSK 133/15; CBOSA).
W orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowana jest wykładnia ścieśniająca, którą niniejszy skład w pełni podziela, zgodnie z którą celem przepisu art. 12 rozporządzenia (WE) 561/2006 jest umożliwienie kierowcom prawidłowej reakcji w sytuacjach niespodziewanego braku możliwości spełnienia wymogów rozporządzenia w trakcie podróży, to jest w sytuacjach nadzwyczajnych trudności, niezależnych od woli kierowcy oraz ewidentnie nieuniknionych i nie dających się przewidzieć nawet przy dochowaniu najwyższej staranności. Odstępstwo ma również na celu zapewnienie bezpieczeństwa osób, pojazdu i ładunku oraz uwzględnienie w każdej sytuacji wymogu bezpieczeństwa drogowego.
Utrwalony został też pogląd, że ciężar wykazania okoliczności wynikających z art. 92b ust. 1 i 92c ust. 1 u.t.d. spoczywa na przewoźniku. Dlatego to prowadzący przedsiębiorstwo transportowe winien udowodnić, że dołożył należytej staranności organizując pracę i nie miał wpływu na naruszenia prawa przez kierowców. Dla uwolnienia się od odpowiedzialności administracyjnej nie wystarczy wykazanie braku winy, lecz wymagane jest pozytywne udowodnienie podjęcia wszystkich niezbędnych środków w celu zapobieżenia powstania naruszenia prawa. Przedsiębiorca chcąc uwolnić się od odpowiedzialności powinien wykazać, że przedsięwziął wszystkie niezbędne środki zapobiegające powstaniu naruszenia prawa i jego przyczyny.
Mając na uwadze wskazaną wyżej charakterystykę odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz drogowy oraz wypracowane w judykaturze rozumienie przesłanek egzoneracyjnych wskazać należy, że w kontrolowanym przedsiębiorstwie opisane szczegółowo w uzasadnieniu decyzji przypadki naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego, w tym: przekroczenia czasu pracy kierowców, skrócenie dziennego czasu odpoczynku i obowiązkowej przerwy w pracy, wykonywanie przewozu regularnego lub regulowanego specjalnego bez wymaganego zezwolenia, nieudostępnienie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówek oraz pobranych i przechowywanych danych z karty kierowcy i tachografu cyfrowego, a także niepoprawne operowanie przełącznikiem tachografu świadczy o nienależytym wykonywaniu obowiązków przez kierowców, a zatem i niewłaściwej organizacji i nadzorze nad ich pracą.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących działania tachografów, które zdaniem Skarżącego nie rejestrują rzeczywistych wymiarów czasowych, ponieważ potrafią wprowadzić kierowców w błąd, wskazać należy, że za ww. urządzenia odpowiada wyłącznie Skarżący i nieprawidłowości z tego wynikłe, które nie zostały spowodowane jakimiś nadzwyczajnymi okolicznościami (jak np. uszkodzenie urządzenia w wyniku wypadku drogowego, czy uszkodzenia przez osobę trzecią) nie stanowią okoliczności egzoneracyjnej.
Z akt sprawy wynika, że w protokole kontroli nie został odnotowany fakt nieprawidłowego działania tachografów. Podobnie, kierowcy nie wnieśli do protokołu kontroli żadnych zastrzeżeń w tej kwestii. Szczególny tryb dokumentowania czasu pracy kierowców związany ze stosowaniem urządzeń rejestrujących ten czas pracy powoduje również, że niedopuszczalne jest obchodzenie tych rygorów innymi środkami dowodowymi.
Natomiast w kwestii właściwego nadzoru nad przestrzeganiem przez kierowców przepisów prawa w zakresie dotyczącym niniejszej sprawy, podkreślić należy, że uznanie okoliczności egzoneracyjnych odnosi się jedynie do wyjątkowych sytuacji i to takich, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć. Sprawą przedsiębiorcy jest bowiem zawarcie takich umów i takich rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem. Akceptacja poglądu przeciwnego prowadziłaby do trudnych do, zaaprobowania skutków tj. przerzucenia odpowiedzialności za prowadzenie działalności gospodarczej, w jej najbardziej ryzykownym wymiarze z przedsiębiorcy na jego kierowców.
Odnośnie zarzutu dotyczącego nieprawidłowej oceny przez organ błędów kierowców, polegających na rejestracji zamiast przerwy aktywności innej pracy lub dyspozycji, wskazać trzeba, że analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że zarówno ujawnienie ww. naruszeń, jak i ich kwalifikacja przez organy obu instancji były prawidłowe. Oceny tej nie zmieniają przedłożone przez skarżącego oświadczenia wskazujące na pomyłki kierowców i błędną rejestrację aktywności.
Podkreślenia wymaga, że w aktualnym stanie prawnym uwolnienie się przez przedsiębiorcę transportowego od odpowiedzialności za skutki działań na gruncie tego przepisu jest jeszcze trudniejsze, niż było przed nowelizacją ustawy o transporcie drogowym, dokonaną z dniem 1 stycznia 2012 r. Aktualnie bowiem warunkiem zwolnienia się z odpowiedzialności administracyjnej jest nie tylko brak możliwości przewidzenia zdarzeń i okoliczności, powodujących naruszenie, ale ponadto występujący jednocześnie brak wpływu na powstanie naruszenia. W konsekwencji więc wyłączenie odpowiedzialności przedsiębiorcy w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest działaniem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które nie ma on wpływu, nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Przyjęcie zatem za prawidłową takiej wykładni art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d., która uznaje, że dotyczy on okoliczności wyjątkowych i nadzwyczajnych oraz niezależnych od przedsiębiorcy, prowadzi do wniosku, że przedsiębiorca wykonujący przewóz drogowy nie jest zwolniony z odpowiedzialności, gdy wyłączna wina za powstanie naruszenia spoczywa na kierowcy.
To zatem na przedsiębiorcy ciąży obowiązek ustalenia, czy kierowcy, którymi się on posługuje przy wykonywaniu przewozu dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub świadomych działań tych osób, skutkiem których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. Wpływ przedsiębiorcy na pracę, realizujących przewóz w jego imieniu i na jego rzecz, kierowców polega bowiem nie tylko na prowadzonych szkoleniach, czy odbieraniu od nich oświadczeń o zobowiązaniu do przestrzegania przepisów itp., lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.
Przesłanki egzoneracyjne z art. 92c ust.1 pkt 1 u.t.d. odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a więc takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł i nie był w stanie przewidzieć. Nie można więc skutecznie powoływać się na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to działający w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy kierowca, działający w ramach powierzonych mu zadań dopuszcza się działań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary.
Z tych względów niezasadne są zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenie przepisów zawierających klauzule egzoneracyjne. W sprawie nie było również żadnych naruszeń przepisów postępowania, strona miała zapewnione wszystkie gwarancje procesowe. Przepisy prawa materialnego zostały prawidłowo zastosowane, a kary obliczone właściwie.
Dokonanie powyższych ustaleń przez organy orzekające w sprawie nie naruszało wynikającego z art. 7 K.p.a. obowiązku przestrzegania przez organy zasady praworządności i dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Organy nie naruszyły też wynikającego w szczególności z art. 77 § 1 K.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Główny Inspektor Transportu Drogowego w swojej decyzji wyczerpująco wskazał, jakie fakty mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy uznał za udowodnione, na jakich dowodach to oparł, wyjaśnił też podstawę prawną decyzji. Tym samym nie naruszył więc art. 107 § 3 K.p.a.
Podkreślić przy tym trzeba, że zasada prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania przez organ materiału dowodowego, nie oznaczają nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez niego materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla strony skarżącej, czy też wydania rozstrzygnięcia zgodnego z jej żądaniem. Wyrazem należytej oceny dowodowej jest natomiast uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w pełni oddające rzeczywisty stan rzeczy i zawierające przekonywującą argumentację, w której organ prawidłowo umotywował wydane rozstrzygnięcie, przedstawił stan faktyczny i prawny sprawy oraz wyjaśnił na podstawie jakich dowodów zdecydował o nałożeniu na skarżącego kary pieniężnej na podstawie zmodyfikowanej kwalifikacji prawnej pierwszego z opisanych naruszeń.
W rozpatrywanej sprawie GITD odniósł się również do zarzutów podniesionych przez Skarżącego w odwołaniu. Skarga zaś, poza zaprezentowaną w jej treści polemiką z prawidłowymi ustaleniami dokonanymi przez organy administracji publicznej, nie zawiera żadnych przekonywujących argumentów, uzasadniających zaprezentowane w niej stanowisko. Należy przy tym podkreślić, że ani niezgodny z oczekiwaniami strony skarżącej wynik przeprowadzonego postępowania administracyjnego, ani też subiektywne jej przekonanie o wadliwości zaskarżonej decyzji (co więcej nie poparte żadnymi logicznymi argumentami lub dowodami), nie mogą same w sobie stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
W wyniku dokonanej kontroli, sąd doszedł zatem do wniosku, że w zaistniałym stanie faktycznym nie nastąpiło naruszenie powołanych w skardze przepisów prawa, a zatem wszystkie podniesione w skardze zarzuty, okazały się niezasadne.
Skoro podniesione zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest w sprawie okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, skargę należało oddalić na podstawie art. 151 P.p.s.a.