III FZ 385/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Paweł Borszowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia A.M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1577/19 w przedmiocie odrzucenia zażalenia w sprawie ze skargi A. M. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 1 lipca 2019 r., nr 2201-IEE-2.711.1.10.2019.BT w przedmiocie egzekucji świadczeń pieniężnych postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 8 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Gd 1577/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie A. M., zwanego dalej "Skarżącym", na zarządzenie tego Sądu z 20 stycznia 2020 r. o pozostawieniu pisma Skarżącego z 8 listopada 2019 r. bez rozpoznania. Przedstawiając stan faktyczny sprawy Sąd pierwszej instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 20 stycznia 2020 r. (k. 35) pozostawiono bez rozpoznania pismo Skarżącego z dnia 8 listopada 2019 r. Na powyższe rozstrzygnięcie pismem z dnia 13 lutego 2020 r. (k. 41) Skarżący złożył zażalenie. Następnie zarządzeniem z dnia 20 lutego 2020 r. (k. 44) Skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w wysokości 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem zażalenia. Przedmiotowe zarządzenie zostało zaskarżone zażaleniem z dnia 16 marca 2020 r. (k. 48). Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2020 r., sygn. akt II FZ 300/20 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Zarządzeniem z dnia 17 lutego 2021 r. (k. 70) Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 20 lutego 2020 r. do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem zażalenia. W odpowiedzi Skarżący zwrócił się o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem starszego referendarza sądowego z dnia 14 maja 2021 r., sygn. akt I SPP/Gd 68/21 pozostawiono bez rozpoznania wniosek Skarżącego o przyznanie prawa pomocy. Sprzeciw Skarżącego na powyższe zarządzenie został odrzucony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt I SPP/Gd 68/21, a zażalenie na to postanowienie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt III FZ 629/21. W konsekwencji powyższego zarządzeniem z dnia 30 grudnia 2021 r. (k. 75) Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia z dnia 20 lutego 2020 r. do uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł z pouczeniem, że nieuczynienie zadość wezwaniu w terminie 7 dni od doręczenia odpisu zarządzenia skutkować będzie odrzuceniem zażalenia. Odpis zarządzenia został doręczony Skarżącemu w dniu 20 stycznia 2022 r. (k. 77). W odpowiedzi na zarządzenie Skarżący złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy (zarejestrowany pod sygn. akt I SPP/Gd 18/22). Sąd pierwszej instancji odrzucając wniesione przez Skarżącego zażalenie stwierdził, że w pomimo doręczenia Skarżącemu zarządzenia wzywającego do uiszczenia należnego wpisu, wpis taki nie został wpłacony a Skarżącemu nie przyznano prawa pomocy (zarządzenie starszego referendarza sądowego w tym przedmiocie stało się prawomocne wobec prawomocnego odrzucenia sprzeciwu złożonego przez stronę). Na powyższe postanowienie Skarżący wniósł zażalenie twierdząc, że zaskarżone postanowienie "rażąco narusza interes obywatelski i społeczny, powoduje utratę zaufania do władzy publicznej". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 230 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), zwana dalej "p.p.s.a.", od pism wszczynających postępowanie przed sądami administracyjnymi w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. Do pism takich należy zażalenie. Sąd, stosownie do art. 220 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 220 § 3 p.p.s.a. nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Z kolei zażalenie, od którego pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis podlega odrzuceniu przez sąd. Uwzględniając przedstawiony powyższy przebieg czynności w sprawie uznać należało, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo odrzucił zażalenie Skarżącego. Prawomocność postanowienia w sprawie odmowy zwolnienia od kosztów sądowych oznacza, że strona ma obowiązek uiszczenia wymaganego wpisu (por. postanowienia NSA z: 10 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 667/14, 10 czerwca 2016 r., sygn. akt I GZ 379/16). Od obowiązku tego nie zwalnia strony ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, choć strona ma prawo do złożenia takiego wniosku w wypadku zmiany okoliczności sprawy na podstawie art. 165 p.p.s.a. Ponowne złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, nawet dokonane w terminie określonym w ponownym wezwaniu do uiszczenia wpisu wystosowanym do strony po wydaniu prawomocnego postanowienia odmawiającego zwolnienia od kosztów, nie uchyla skutków tego prawomocnego rozstrzygnięcia (por. postanowienia NSA z: 10 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 115/10, 8 stycznia 2014 r., sygn. akt II GZ 761/13). Nie przerywa też biegu terminu do uiszczenia wpisu wskazanego przez sąd w wezwaniu do dokonania tej czynności oraz nie chroni strony przed skutkami niezastosowania się do treści wezwania we wskazanym przez sąd terminie. Dopiero bowiem wydanie przez Sąd prawomocnego postanowienia innej treści w przedmiocie udzielania stronie prawa pomocy skutkuje utratą mocy pierwszego postanowienia. Odmienne postępowanie w sprawie mogłoby prowadzić do uniemożliwienia prowadzenia postępowania wskutek rozpoznawania kolejnych wniosków strony o przyznanie prawa pomocy i skutkować nieuzasadnionym wydłużeniem postępowania, a nawet trudnością w jego zakończeniu orzeczeniem rozstrzygającym sprawę co do meritum (zob. postanowienie NSA z 17 stycznia 2017 r., sygn. akt II FZ 969/16). W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił zażalenie Skarżącego, który − mimo prawidłowego wezwania − nie uiścił od niego wpisu. Niezasadne pozostają przy tym argumenty zażalenia co do braku pouczenia o skutkach nieuiszczenia wpisu w terminie. Raz jeszcze należy podkreślić, że Skarżący został prawidłowo wezwany do uiszczenia wpisu od zażalenia. Jednak w zakreślonym terminie nie uczynił zadość powyższemu obowiązkowi, będąc jednocześnie poinformowanym jakie skutki wynikają z jego niedopełnienia. W rezultacie prawidłowo Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił zażalenie Skarżącego. W związku z powyższym zaskarżone postanowienie należało uznać za odpowiadające prawu. Stosownie do treści art. 184 w zw. z 197 § 1 i 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.