II SA/Wa 1068/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Kube po rozpoznaniu w dniu 15 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. H. na orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie związku schorzenia ze służbą postanawia: odrzucić skargę. UZASADNIENIE U Z AS D N I E N I E Komendant Centralnego Biura Śledczego Policji Skierowaniem z dnia [...] września 2019 r. nr [...] skierował A. H., funkcjonariuszkę Policji, do Rejonowej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...], celem ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. [...] Rejonowa Komisja Lekarska w [...] orzeczeniem z dnia [...] października 2019 r. nr [...] orzekła, że nie istnieje związek stwierdzonego u skarżącej schorzenia (niezdolności do służby) ze szczególnymi warunkami lub właściwościami (Część A punkt 13). W uzasadnieniu stwierdziła, że schorzenie nie pozostaje w związku ze szczególnymi właściwościami służby, za które przysługują świadczenia odszkodowawcze, ponieważ nie jest uwidocznione w załączniku 1 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwościami lub warunkami służby powodującymi ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046) (pkt 14). W części B punkt 4 organ uznał, że czasowa niezdolność do służby z powodu choroby w okresie od [...] kwietnia 2018 r. do [...] września 2019 r. nie pozostaje w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby. Po rozpatrzeniu odwołania strony, Centralna Komisja Lekarska wydała orzeczenie nr [...] z dnia [...] lutego 2020 r., którym na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 345 z późn. zm.), utrzymała w mocy zaskarżone orzeczenie. A. H., pismem z dnia 28 kwietnia 2020 r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej, wskazując, że nie zgadza się z faktem, iż omyłka pisarska popełniona w pierwszym orzeczeniu (z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] uchylonym orzeczeniem Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...]) i zmiana przepisów miały wpływ na prawo do 100% wynagrodzenia w związku z chorobą związaną ze służbą w Policji. Centralna Komisja Lekarska, w odpowiedzi na skargę wniosła o jej odrzucenie, podnosząc, że skarżąca została skierowana na komisję lekarską, celem ustalenia związku schorzeń ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. Organ podniósł, że orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą czy wypadkiem m.in. dla celów emerytalno-rentowych czy odszkodowawczych, nie podlegają kognicji sądów administracyjnych. Powyższe orzeczenia nie mają samodzielnego bytu i są poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych. Orzeczenia te mają charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sąd administracyjny, rozpoznając skargę, w pierwszej kolejności bada, czy wniesiona skarga jest dopuszczalna. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej, która obejmuje orzekanie w sprawach skarg i sprzeciwów na akty, czynności, bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania, określone w art. 3 § 2 i 2a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wniesioną przez A. H. skargę należy uznać za niedopuszczalną. Przedmiotem skargi jest orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej w zakresie ustalenia związku schorzeń skarżącej ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszowi za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że o zdolności psychicznej i fizycznej policjantów do służby w jednostkach Policji orzekają komisje lekarskie podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych. Komisje te działają w oparciu o przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 398). Zgodnie z art. 16 ww. ustawy, komisje te orzekają w dwóch instancjach - rejonowe komisje lekarskie, jako pierwsza instancja, oraz Centralna Komisja Lekarska w drugiej instancji. Oceniają one zdolność fizyczną i psychiczną do pełnienia służby w Policji, orzekają ponadto o stopniu uszczerbku na zdrowiu spowodowanym wypadkiem lub chorobami pozostającymi w związku ze szczególnymi warunkami lub właściwościami służby, związku schorzeń i ułomności ze służbą, inwalidztwie i związku inwalidztwa ze służbą, związku śmierci ze służbą, zdolności do pracy, wskazaniach i przeciwskazaniach dotyczących zatrudnienia funkcjonariusza niezdolnego do służby. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że orzeczenia komisji lekarskich dzielą się na dwie zasadnicze grupy. Pierwsza z nich obejmuje kwestie zaliczenia danej osoby do określonej kategorii zdolności do służby. Orzeczenia w tych sprawach są wiążące dla organu w sprawie powołania danej osoby do służby lub zwolnienia ze służby. Podlegają one zaskarżeniu do sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a. Druga grupa orzeczeń, to orzeczenia ustalające schorzenia danej osoby, ich związek ze służbą i stopień inwalidztwa. Są one poddawane kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji, wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach odszkodowawczych lub emerytalno-rentowych. Orzecznictwo sądów administracyjnym jednoznacznie stoi na stanowisku, że do zakresu kognicji sądów administracyjnych nie należy rozpatrywanie skarg na orzeczenia komisji lekarskich stwierdzających związek choroby lub inwalidztwa ze służbą (uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 27 października 1999 r., sygn. akt III ZP 9/99, Państwo i Prawo 2000/5 s. 114, postanowienie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2000 r. sygn. akt OSA 1/100, ONSA 2001/2/47). Orzeczenia z tej drugiej grupy mają wyłącznie charakter orzeczenia wstępnego, jako jedna z przesłanek ustalenia prawa do określonych świadczeń, ich zakresu i wysokości. W konsekwencji nie podlegają one zaskarżeniu do sądu administracyjnego, gdyż sprawy orzekania o inwalidztwie i związku schorzeń ze służbą nie należą do jego właściwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 30 kwietnia 2010 r. sygn. akt I OSK 93/10, z dnia 29 maja 2008 r. sygn. akt II OSK 667/08, uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt OPS 8/97, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 21 września 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 1116/17, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 19 maja 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 108/17). Będące przedmiotem skargi orzeczenie Centralnej Komisji Lekarskiej z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] wydane zostało na podstawie: - ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 28 listopada 2014 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 345 – z późn. zm.), - rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 23 maja 2019 r. w sprawie wykazu schorzeń i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1046), do którego Załącznik Nr 1 zawiera wykaz chorób powstałych w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby w Policji, Straży Granicznej, Służbie Ochrony Państwa i Państwowej Straży Pożarnej oraz właściwości i warunki służby powodujące ich ujawnienie lub pogorszenie stanu zdrowia. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w celu określenia schorzenia A. H. i jego ewentualnego związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby dla celów ustalenia wysokości wynagrodzenia przysługującego funkcjonariuszce za okres zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby. Oznacza to, że powyższe orzeczenie należy do drugiej grupy orzeczeń, niepodlegających kontroli sądów administracyjnych. Zaskarżone orzeczenie wydane zostało w przedmiocie związku schorzenia ze służbą, a nie ustalenia kategorii zdolności do służby kandydata czy funkcjonariusza, w celu oceny, czy jest on zdolny do pełnienia służby na zajmowanym stanowisku. Zaskarżone orzeczenie nie podlega więc kontroli sądu administracyjnego. Tego rodzaju orzeczenia, jak już wskazano, poddawane są kontroli przez sądy powszechne w ramach odwołań od decyzji wydawanych w innych postępowaniach przez organy właściwe w sprawach emerytalno-rentowych lub odszkodowawczych. Orzeczenie komisji lekarskiej jest w tym wypadku elementem sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych, a sprawy te są sprawami cywilnymi, do których rozpoznania powołane są sądy powszechne. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.