II OSK 3414/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Robert Sawuła Sędziowie Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 15 listopada 2022 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy D. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 119/19 w sprawie ze skargi Gminy D. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 czerwca 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 119/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę Gminy D. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego. W skardze kasacyjnej Gmina D. G. zaskarżyła ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie: 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów art. 7, art 77 i art. 107 § 3 k.p.a., a to niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez brak ustalenia kiedy dokładnie miało miejsce zamontowanie instalacji wentylacji w budynku i jaki dokładnie był zakres prac oraz jaki stan prawny wówczas obowiązywał i czy prace polegające na montażu wentylacji były objęte zwolnieniem z art. 29 p.b. czy też nie; 2. art. 141 § 4 i art. 135 p.p.s.a. wyrażające się w zaniechaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia wyroku, tj. niewskazaniu, dlaczego podzielił on stanowisko organu w zakresie uznania że sporne roboty budowlane polegające na wykonaniu instalacji wentylacji i grzewczej, co miało miejsce w 2003 roku wymagały uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę oraz, że nie był to przypadek wymieniony w art. 29 p.b. tj. niewymagający pozwolenia na budowę; 3. art. 113 § 1 p.p.s.a. poprzez zamknięcie sprawy przed jej dostatecznym wyjaśnieniem; 4. art. 29 ust. 2 oraz art. 71 p.b. poprzez brak ich zastosowania i przyjęcie, że wykonanie instalacji wentylacji i grzewczej w 2003 roku wymagały uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę (przebudowę) zgodnie z art. 28. ust. 1 p.b. Skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 107 § 3 k.p.a. Nie ma bowiem racji skarżąca kasacyjnie, że w toku postępowania administracyjnego, organy nadzoru budowlanego nie ustaliły kiedy wykonane został sporne roboty budowlane. Z akt sprawy wynika bowiem, że w czasie kontroli przeprowadzonej w dniu 17 lipca 2014 r. pełnomocnik Gminy – T. B. oświadczył, że sporna instalacja wentylacji mechanicznej została wybudowana w 2003 r. przez ówczesnego użytkownika przedmiotowego lokalu. W toku czynności kontrolnych przedłożony został także (niezatwierdzony) projekt budowlany wentylacji mechanicznej, sporządzony w marcu 2003 r. Ponadto organy ustaliły, że w decyzji PWIS z dnia 25 kwietnia 2003 r. wyrażona została zgoda na obniżenie wysokości i zagłębienie pomieszczenia piwnicznego pod warunkiem m.in. zaprojektowania wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej lub klimatyzacji, co zdaniem organów oznaczało, że inwestor dla spełnienia wymogów sanepidu musiał dokonać zmiany systemu wentylacji w zgodzie z obowiązującymi normami i z zachowaniem procedury administracyjnej. Wszystkie te okoliczności w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego pozwalały organom nadzoru budowlanego przyjąć, że sporne roboty budowlane zostały wykonane w 2003 r. i okoliczność ta nie wymagała prowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, w szczególności, że skarżąca kasacyjnie w toku postępowania administracyjnego, nie przedstawiła jakichkolwiek wiarygodnych dowodów, mogących podważyć ustalenia faktyczne organów nadzoru budowlanego. Niezasadnie też skarżąca kasacyjnie zarzuca, jakoby organy nadzoru budowlanego nie ustaliły zakresu wykonanych robót budowlanych. Okoliczność ta mogła bowiem zostać ustalona m.in. na podstawie projektu budowlanego wentylacji mechanicznej, sporządzonego w marcu 2003 r. Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 i art. 135 p.p.s.a. Art. 141 § 4 p.p.s.a. reguluje wymogi uzasadnienia wyroku. Z treści przepisu, którego naruszenia miałby dopuścić się Sąd I instancji wynika, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. W ramach rozpatrywania zarzutu naruszenia tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest jedynie do kontroli zgodności uzasadnienia zaskarżonego wyroku z wymogami wynikającymi z tej normy prawnej. Dlatego też o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. można mówić w przypadku, gdy uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia jednego z ustawowych warunków. Wbrew stanowisku skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji w uzasadnieniu stwierdził, że sporne roboty budowlane zostały wykonane w 2003 r. przez ówczesnego użytkownika lokalu i wymagały uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b., bowiem nie zostały z tego obowiązku zwolnione na podstawie art. 29 p.b. Natomiast ocena okoliczności sprawy przez Sąd I instancji, w sposób odmienny od argumentacji przedstawionej w skardze, nie świadczy o naruszeniu art. 141 § 4 p.p.s.a. Z powołaniem się na zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można bowiem kwestionować trafności merytorycznej wyroku (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2020 r., sygn. akt I OSK 910/20; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nieskuteczny okazał się również zarzut naruszenia art. 113 § 1 p.p.s.a. Autor skargi kasacyjnej ograniczył się do stwierdzenia, że naruszenia wskazanego przepisu miało dojść poprzez zamknięcie sprawy przed jej dostatecznym wyjaśnieniem. Przez "dostateczne wyjaśnienie sprawy", o którym mowa w art. 113 § 1 p.p.s.a., rozumie się nie konieczność wyjaśnienia przez sąd stanu faktycznego sprawy administracyjnej, lecz stan zdolności w sprawie sądowoadministracyjnej do wydania wyroku, a zatem dokonania przez sąd oceny, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu czy też nie. Przepis ten ma charakter techniczny, a więc może zostać naruszony tylko wtedy, gdyby przewodniczący nie wydał zarządzenia o zamknięciu rozprawy w ogóle, bądź wtedy, gdyby podjął taką czynność procesową w sytuacji, gdy sąd nie uznał jeszcze sprawy za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia (Wyrok NSA z 2 sierpnia 2022 r., II OSK 2551/19, LEX nr 3421164). Skarga kasacyjna nie precyzuje, aby w sprawie miało dojść do tego typu naruszenia przepisów postępowania. W końcu niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 29 ust. 2 oraz art. 71 p.b. Autor skargi kasacyjnej stara się wykazać, że w wyniku wadliwych ustaleń faktycznych dotyczących daty wykonania spornych robót budowlanych, organy nadzoru budowlanego błędnie uznał, że roboty te wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Na uzasadnienie swego stanowiska autor skargi kasacyjnej powołuje się na zmianę stanu prawnego dokonaną ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw. Przywołana nowelizacja przepisów Prawa budowlanego rozszerzyła m.in. zakres robót budowlanych zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Z obowiązku takiego zwolnione zostały roboty budowlane polegające m.in. na przebudowie i remoncie sieci telekomunikacyjnych, elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych i cieplnych prowadzonych po dotychczasowych trasach. Czego nie dostrzega autor skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie doszło do przebudowy obiektu budowlanego polegającej na wykonaniu instalacji wentylacji mechanicznej nawiewno-wywiewnej i grzewczej. Wskazana zmiana nie zwalniała z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę robót budowlanych związanych z wykonaniem instalacji wentylacyjnej. Prawidłowo zatem Sąd I instancji ocenił, że wykonanie tych robót budowlanych wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Oceny tej nie zmienia przywołana w skardze kasacyjnej okoliczność zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania przedmiotowego lokalu oraz brak sprzeciwu właściwego organu, bowiem zgłoszenie inwestora z 2003 r. nie obejmowało robót polegających na wykonaniu instalacji wentylacyjnej. Nie było zatem przedmiotem badania ze strony organu. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.