II OSK 2249/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. S. i E. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 24 maja 2011 r., sygn. akt IV SA/Po 393/11 o odrzuceniu skargi M. S. i E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o warunkach zabudowy postanawia: oddalić skargę kasacyjną UZASADNIENIE Dnia 17 marca 2011 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżących M. S. i E. S. - adw. K. K. przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 14 lutego 2011 r. nr SKO-4213/200/10. Powyższa skarga została przekazana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Kaliszu według właściwości. Przesyłkę zawierającą skargę, zaadresowaną do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu, nadano u operatora publicznego (Poczta Polska) dnia 22 marca 2011 r. Pismem z dnia 12 kwietnia 2011 r., nadanym 18 kwietnia 2011 r. organ złożył odpowiedź na skargę wnosząc o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie. Postanowieniem z dnia 24 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu skargę M. S. i E. S. odrzucił. Jak wskazał Sąd, w niniejszej sprawie skarga M. S. i E. S. nadana została przez pełnomocnika za pośrednictwem poczty bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w dniu 17 marca 2011 r. Sąd wskazał, w ślad za postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2010 r. sygn. akt II FSK 1453/10 (Lex nr 663264), iż "Wobec wynikającego z art. 54 § 1 p.p.s.a. wymogu wnoszenia skargi za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, wniesienie skargi bezpośrednio do sądu jest bezskuteczne i nie powoduje zachowania terminu wynikającego z art. 53 § 1 p.p.s.a". Zgodnie z ugruntowanym w tej mierze orzecznictwem sądowym, niniejszej sprawie za dzień wniesienia skargi przyjąć należało datę nadania przez Sąd przesyłki zawierającej skargę do organu, którego działanie zaskarżono. Zatem wniesienie skargi - jej nadanie do właściwego organu - zgodnie z trybem wskazanym w art. 54 § 1 p.p.s.a., nastąpiło pismem z dnia 22 marca 2011 r. Tymczasem zaskarżona decyzja została prawidłowo doręczona skarżącym w dniu 18 lutego 2011 r., co oznacza, iż termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 21 marca 2011 r. (tj. w poniedziałek – dzień roboczy, upływ terminu 30-dniowego przypadł w niedzielę 20 marca 2011 r.). Skoro nadanie skargi nastąpiło bezpośrednio do Sądu, który przekazał przesyłkę na adres organu już po upływie terminu z art. 53 § 1 tej ustawy, skarga jako spóźniona podlega odrzuceniu z mocy art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Od powyższego postanowienia skarżący wnieśli skargę kasacyjną domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając: 1. naruszenie art. 58 § 1 pkt 2) p.p.s.a. poprzez nietrafne zastosowanie tego przepisu i odrzucenie skargi, w sytuacji, gdy skargę wniesiono w terminie, a braki formalne polegające na skierowaniu skargi do niewłaściwego organu usunięto w piśmie pełnomocnika skarżących z dnia 24 marca 2011 r. w przedmiocie skierowania skargi we właściwym trybie; 2. naruszenie art. 13 § 1 p.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 2) p.p.s.a. w związku z art. 86 § 1 p.p.s.a., art. 86 § 3 p.p.s.a., art. 87 § 3 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wniosku pełnomocnika skarżących z dnia 28 marca 2011 r. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, która została odrzucona zaskarżonym postanowieniem; 3. wynikającą z zarzutów podniesionych w punkcie powyżej - nieważność postępowania, polegającą na pozbawieniu skarżących możności obrony swoich praw w postępowaniu, w szczególności wywołanym wnioskiem o przywrócenie terminu, oraz uniemożliwienie złożenia środka odwoławczego na ewentualne postanowienie w tym przedmiocie - tj. zrealizowanie dyspozycji opisanej w przepisie art. 183 § 2 punkt 5) p.p.s.a. Naruszenie powyższych przepisów postępowania miało oczywisty i istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do bezzasadnego odrzucenia skargi, pomimo uzupełnienia jej braków formalnych lub (ewentualnie) wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia, a których rozpoznanie mogło doprowadzić do merytorycznego rozpoznania sprawy i wydania orzeczenia o istotnie odmiennych rodzaju i treści. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd miał obowiązek najpierw orzec w przedmiocie żądania przywrócenia skargi. Dopiero po ewentualnym uprawomocnieniu się orzeczenia negatywnego w tym przedmiocie powinien przystąpić do rozstrzygania w przedmiocie odrzucenia skargi. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Stosownie do przepisu art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W sprawie niniejszej nie podlega sporowi, że skarga została złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z pominięciem organu administracji a więc z naruszeniem powołanego wyżej art. 54 § 1 p.p.s.a. Zgodnie natomiast z przyjętym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem w przypadku wniesienia skargi bezpośrednio do sądu administracyjnego sąd ten powinien ją przekazać właściwemu organowi administracji publicznej. O zachowaniu terminu do wniesienia skargi, określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a., decyduje wówczas data nadania skargi przez sąd (patrz: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 291 i przytoczone tam orzecznictwo). W sprawie niniejszej skarga, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu została przez ten Sąd przekazana właściwemu organowi w dniu 22 marca 2011 r. a więc po 30 dniowym terminie przewidzianym w art. 53 § 1 p.p.s.a. ponieważ zaskarżona decyzja została doręczona skarżącym w dniu 18 lutego 2011 r. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawidłowo zaskarżonym postanowieniem na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. skargę odrzucił jako spóźnioną. Odnoszą się do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej należy wskazać, że pismo pełnomocnika skarżących z dnia 24 marca 2011 r. uzupełniające braki formalne skargi a dotyczące wniesienia skargi z pominięciem organu i wnoszące tą skargę do tego organu nie mogło odnieść skutku prawnego ponieważ, wniesienia skargi bezpośrednio do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie można uznać za jej brak formalny a ponadto pismo to wpłynęło już po upływie terminu do wniesienia skargi. Również podniesiony zarzut, że Sąd powinien najpierw rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu należało uznać za pozbawiony podstaw. W ostatnim bowiem czasie w praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych traktuje się kwestie odrzucenia skargi oraz jej przywrócenia terminu do jej wniesienia jako niezależne nie czekając z podjęciem postanowienia o odrzuceniu skargi do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu. Prawomocne przywrócenie terminu do wniesienia skargi miałoby natomiast taki skutek, że postanowienie o odrzuceniu skargi traktowane byłoby jako niebyłe. Z powyższego względu nie można było zatem uznać, że w sprawie niniejszej zachodzi nieważność postępowania ponieważ skarżący zostali pozbawieni możności swych praw (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.). Postanowienie o odrzuceniu skargi nie stanowiło bowiem przeszkody do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu co też nastąpiło w postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2011 r. ani też do ewentualnego wniesienia zażalenia na to ostatnie postanowienie. Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.