II Ca 822/23

<p>Sygn. akt II Ca 822/23</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>Dnia 9 sierpnia 2024 r.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Okręgowy w Poznaniu Wydział II Cywilny Odwoławczy</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p> Przewodniczący: sędzia Ryszard Małecki</p> <p> Protokolant: stażysta Wiktoria Lehmann</p> <p>po rozpoznaniu w dniu 9 sierpnia 2024 r. w Poznaniu</p> <p>na rozprawie</p> <p>sprawy z powództwa małoletniej <span class="anon-block">M. K. (1)</span> i małoletniej <span class="anon-block">M. K. (2)</span> </p> <p>reprezentowanych przez przedstawiciela ustawowego <span class="anon-block">M. K. (3)</span> </p> <p>przeciwko <span class="anon-block">A. K.</span> i <span class="anon-block">K. K.</span> </p> <p>o alimenty</p> <p>na skutek apelacji wniesionej przez pozwanych</p> <p>od wyroku Sądu Rejonowego Poznań-Stare Miasto w Poznaniu</p> <p>z dnia 8 marca 2023 r.</p> <p>sygn. akt IV RC 215/21<br/> </p> <p>1.  oddala apelację,</p> <p>2.  nie obciąża pozwanych kosztami postępowania apelacyjnego poniesionego przez powodów,</p> <p>3.  przyznaje adwokatowi <span class="anon-block">Ł. M.</span> kwotę 2 214 zł brutto tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu apelacyjnym.</p> <p>Ryszard Małecki</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Apelacja pozwanych nie zasługiwała na uwzględnienie.</p> <p>Sąd Rejonowy w oparciu o zebrane dowody dokonał w sprawie prawidłowych ustaleń faktycznych i z ustaleń tych wyprowadził właściwe wnioski. Sąd Okręgowy uznaje je za własne – z uwzględnieniem poniższych uzupełnień.</p> <p>W pierwszej kolejności Sąd Okręgowy stwierdził, że strona pozwana nie wykazała się nieporadnością w postępowaniu przed Sądem I instancji, pomimo że działała bez profesjonalnego pełnomocnika. Pozwani samodzielnie sporządzili odpowiedź na pozew, w której przytoczyli wnioski oraz twierdzenia stosownie do treści żądań zawartych w pozwie, w tym podnieśli wszelkie okoliczności co do stanu zdrowia pozwanego <span class="anon-block">K. K.</span> oraz matki pozwanego <span class="anon-block">T. K.</span>.</p> <p>Sąd Okręgowy podziela ustalenia i wnioski Sądu Rejonowego dotyczące konieczności łożenia na rzecz małoletnich <span class="anon-block">M. K. (1)</span> oraz <span class="anon-block">M. K. (2)</span> przez zobowiązanych w dalszej kolejności dziadków ojczystych.</p> <p>Obowiązek obojga rodziców dostarczania dzieciom środków utrzymania i wychowania istnieje od chwili ich narodzin. Natomiast obowiązek alimentacyjny krewnych konkretyzuje się z chwilą, kiedy uprawniony znajdzie się w niedostatku. Jeżeli jedno z rodziców nie jest wstanie wypełnić swojego obowiązku alimentacyjnego, wówczas ów obowiązek staje się obowiązkiem alimentacyjnym w całości drugiego rodzica. Dopiero kiedy i drugi rodzic nie może wypełnić obowiązku alimentacyjnego powstaje zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640090059" title="Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy - Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 (art. 132)">art. 132 k.r.o.</a> – obowiązek alimentacyjny zobowiązanych w dalszej kolejności dziadków osoby uprawnionej do świadczeń alimentacyjnych.</p> <p>Pozwani nie zakwestionowali skutecznie potrzeb dzieci ustalonych przez Sąd Rejonowy na poziomie podstawowym. Wbrew wywodom apelacji, małoletnie powódki, bez możliwości uzyskania alimentacji od ojca, znajdują się w niedostatku i nie mają zaspokojonych podstawowych potrzeb. Świadczenie 500+ (obecnie 800+) nie ma wpływu na ustalenie obowiązku alimentacyjnego, ponieważ z natury swojej ma zaspokajać dodatkowe (ponadstandardowe) potrzeby dziecka. Z kolei świadczenie Dobry start ma wymiar jednorazowy i minimalny, nie zaspokaja nawet podstawowych potrzeb szkolnych dzieci.</p> <p>Słusznie Sąd I instancji ustalił, że uzyskanie od ojca powódek <span class="anon-block">S. K.</span> potrzebnych powódkom środków utrzymania jest na chwilę obecną połączone z nadmiernymi trudnościami. Ojciec powódek nie uiszcza na rzecz swoich córek alimentów bieżących – przedstawione przez pozwanych dowody wpłat dotyczą alimentów zaległych (przedmiotem sporu na etapie apelacji są roszczenia alimentacyjne od 1 stycznia 2023 r.). Ponadto, po wydaniu wyroku przez Sąd I instancji, <span class="anon-block">S. K.</span> został prawomocnie skazany za popełnienie przestępstwa z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19970880553" title="Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny - Dz. U. z 1997 r. Nr 88, poz. 553 (art. 209;art. 209 § 1 a)">art. 209 § 1a k.k.</a> </p> <p>Matka powódek wykorzystuje swoje możliwości zarobkowe, zważywszy zwłaszcza na jej częściową niezdolność do pracy. Należy podkreślić, że matka powódek spełnia swój obowiązek alimentacyjny w większości przez osobiste starania opiekuńczo-wychowawcze, ponieważ sprawuje wyłączną pieczę nad córkami. Nie ulega wątpliwości, iż matka małoletnich powódek dokłada wszelkich starań, aby zapewnić córkom realizację ich potrzeb, nie mniej nie jest ona w stanie w pełni i bez pomocy innych zapewnić im sytuacji bytowej takiej, aby małoletnie nie pozostawały w niedostatku.</p> <p>Zważywszy na to, że matka małoletnich powódek nie jest w stanie w całości zaspokoić potrzeb córek, pomimo odpowiedniej staranności i wykorzystania wszystkich możliwości zarobkowych, Sąd Rejonowy prawidłowo uznał, że subsydiarny obowiązek dalszych krewnych – dziadków ojczystych został zaktualizowany.</p> <p>Sąd Rejonowy prawidłowo ustalił możliwości majątkowe i zarobkowe pozwanych. Wymaga podkreślenia, że ustalenia te Sąd poczynił w oparciu o deklaracje samych pozwanych – ich zeznania, a przede wszystkim złożone przez pozwaną pisemne zestawienie wydatków i dochodów w skali miesiąca (k. 233). To z tego zestawienia wynikały wydatki kwestionowane obecnie w apelacji. Z deklaracji tej wynika, iż wydatki pozwanych przekraczają deklarowane dochody o ok. 650 zł. Miesięcznie. Pozwani nie wyjaśnili, z jakich źródeł pokrywane są ich wydatki w części przewyższającej dochody.</p> <p>Sąd Rejonowy ustalił, że działalność „Ogród <span class="anon-block">(...)</span>” zarejestrowana na syna pozwanych – <span class="anon-block">S. K.</span> oraz że z informacji zawartych w CEIDG wynika, że wskazana działalność jest zawieszona od 01.01.2019 r. Wymaga jednak podkreślenia, że miejsce prowadzenia tej działalności znajduje się na nieruchomości pozwanych, a z ustaleń Sądu Okręgowego wynika, że na oficjalnym profilu „Ogród <span class="anon-block">(...)</span>” na portalu społecznościowym <span class="anon-block">F.</span>, zamieszczano jeszcze w kwietniu 2022 roku zdjęcia oraz posty informujące o dostępnym asortymencie roślin na sprzedaż – a zatem ponad 3 lata po zawieszeniu działalności oraz niecały rok po złożeniu pozwu. Pozwani również sami przyznali, że sprzedawali rośliny, jednakże jedynie sporadycznie.</p> <p>Pozwani w toku procesu przedstawiali również dowody dot. zaciągniętych zobowiązań kredytowych i pożyczkowych w bankach oraz <span class="anon-block"> (...)</span>. Są to profesjonalne instytucje finansowe, które przed udzieleniem kredytu badają sytuację finansową i możliwości spłaty zaciąganego zobowiązania. Pozwani, otrzymując zatem kredyty, musieli wykazać stosowne informacje i dokumenty, poświadczające ich zdolność kredytową oraz możliwości zarobkowe.</p> <p>W związku z powyższym Sąd Okręgowy uznał twierdzenia pozwanych co do faktycznie osiąganych dochodów za niewiarygodne.</p> <p>Na podstawie zgromadzonego materiału Sąd I instancji trafnie stwierdził, że sytuacja materialna i finansowa pozwanych pozwala, aby dziadkowie ojczyści spełniali obowiązek alimentacyjny na utrzymanie swoich wnuczek. W ocenie Sądu Okręgowego powyższe okoliczności pozwalają na systematyczne łożenie kwot na utrzymanie małoletniej <span class="anon-block">M. K. (1)</span> kwoty po 300 zł miesięcznie przez każdego z pozwanych oraz na rzecz małoletniej <span class="anon-block">M. K. (2)</span> po 200 zł.</p> <p>Mając na uwadze wszystkie wskazane powyżej okoliczności apelacja pozwanych podlegała oddaleniu w całości na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 385)">art. 385 k.p.c.</a> </p> <p>W pkt. 2 wyroku Sąd Okręgowy na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 102)">art. 102 k.p.c.</a> postanowił nie obciążać pozwanych kosztami postępowania apelacyjnego. W przedmiotowej sprawie pozwani znajdują się w trudnej sytuacji życiowej (finansowej, jak również osobistej), stąd Sąd uznał, iż zachodził wypadek szczególnie uzasadniony.</p> <p>W pkt. 3 wyroku Sąd przyznał adwokatowi <span class="anon-block">Ł. M.</span> kwotę 2.214 zł brutto tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej powodom z urzędu w postępowaniu apelacyjnym (§ 8 pkt 5 w zw. z § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 14 maja 2024 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu). W wyniku omyłki w postanowieniu nie zaznaczono, że koszty te przyznano od Skarbu Państwa – Sądu Rejonowego Poznań – Stare Miasto w Poznaniu.</p> <p>Ryszard Małecki</p> </div>