I OZ 646/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak po rozpoznaniu w dniu 7 października 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SAB/Kr 249/20 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi K. J. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1043/09 postanawia: odrzucić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z 6 kwietnia 2020 r., sygn. akt III SAB/Kr 249/20 odrzucił skargę K. J. (dalej: "skarżący") o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 kwietnia 2010 r. w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 1043/09. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał, że 19 lutego 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga skarżącego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Kr 1043/09. Wyrok ten uprawomocnił się 15 maja 2010 r. Skarżący powołał jako podstawę skargi art. 190 Konstytucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, ze powyższa skarga podlega odrzuceniu, ponieważ została złożona po terminie umożliwiającym skuteczne domaganie się wznowienia postępowania. Podkreślił, że skarżący był należycie reprezentowany w toku postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 14 kwietnia 2010 r. Podał, iż z akt postępowania o sygnaturze III SA/Kr 1043/09 wynika, że skarżący stawił się na rozprawę i po ogłoszeniu wyroku został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach (protokół rozprawy z 14 kwietnia 2010 r.). Skarżący nie skorzystał przy tym z możliwości wniesienia skargi kasacyjnej. Nie złożył nawet wniosku o uzasadnienie wydanego w sprawie wyroku, pomimo pouczenia o takiej procedurze postępowania. Sąd zauważył jednocześnie, że rozstrzygana skarga o wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem – jest piątą z kolei. Poprzednie skargi zostały odrzucone z przyczyn formalnych, tzn. orzekający Sąd za każdym razem uznawał, że skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego została złożona po terminie, jaki przewidziany jest w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."). Skarżący na powyższe postanowienie złożył zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniesione zażalenie podlega odrzuceniu. Wskazać należy, że skarga o wznowienie postępowania, która spełnia warunki formalne pisma procesowego kierowana jest na posiedzenie niejawne celem dokonania przez sąd oceny jej dopuszczalności, czyli stwierdzenia czy zachowany został termin do jej wniesienia, czy skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (art. 280 § 1 p.p.s.a.) i czy nie występują przesłanki z art. 285 p.p.s.a. Badając zachowanie terminów, o których mowa w art. 277 i 278 p.p.s.a., sąd może zażądać od zgłaszającego skargę uprawdopodobnienia okoliczności stwierdzających zachowanie terminu (art. 280 § 2 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji odrzucił skargę o wznowienie postępowania, wskazując jako podstawę prawną tego odrzucenia przepis art. 280 § 1 p.p.s.a., uznając że skarga ta została wniesiona po upływie terminu o którym mowa w art. 278 p.p.s.a. Postępowanie sądowe ze skargi o wznowienie postępowania uregulowane zostało odrębnie w Dziale VII ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Częściowo odrębnie uregulowano warunki formalne skargi o wznowienie postępowania (art. 279 p.p.s.a.), terminy wniesienia tej skargi (art. 277 i 278 p.p.s.a.), procedurę badania dopuszczalności skargi (art. 280, art. 281, art. 285 p.p.s.a.) oraz tryb postępowania przy merytorycznym rozpoznaniu skargi o wznowienie i ponownym rozpoznaniu sprawy (art. 281, art. 282 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 276 p.p.s.a. do skargi o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Jednakże, gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio przepisy art. 175. Przepis ten, zmieniony ustawą z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658) z dniem 15 sierpnia 2015 r., stanowi odesłanie do stosowania do skargi o wznowienie postępowania sądowego (m.in. warunków formalnych skargi) przepisów o postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, chyba że przepisy działu VII stanowią inaczej. Terminy wniesienia skargi o wznowienie postępowania zostały uregulowane odrębnie w art. 277 i 278 p.p.s.a. Zgodnie z art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Natomiast - w myśl art. 281 zdanie pierwsze p.p.s.a. - na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i jeżeli brak jest ustawowej podstawy wznowienia lub termin do wniesienia skargi nie został zachowany, odrzuca skargę o wznowienie. Oznacza to, że przepisy art. 280 § 1 i 281 p.p.s.a. również stanowią szczególną - w stosunku do art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. - podstawę prawną odrzucenia skargi o wznowienie postępowania z powodu uchybienia terminu do jej wniesienia. Zgodnie z art. 173 § 1 p.p.s.a. od wydanego przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie, z wyłączeniem przypadków, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4, art. 161 § 1 oraz art. 220 § 3, przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W myśl art. 194 § 1 pkt 1a p.p.s.a. na postanowienie o odrzuceniu skargi w przypadkach, o których mowa w art. 58 § 1 pkt 2-4 oraz art. 220 § 3 przysługuje zażalenie. Zasadą jest, że od postanowień kończących postępowanie w sprawie przysługuje skarga kasacyjna. Wyjątki od tej zasady wymienione w art. 173 § 1 p.p.s.a. nie mogą być wykładane rozszerzająco. Postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania wydane na podstawie art. 280 § 1 lub na podstawie art. 281 p.p.s.a. nie zostało wymienione w art. 173 p.p.s.a. jako jeden z wyjątków od zasady ogólnej. Zatem od takiego postanowienia przysługuje skarga kasacyjna (por. postanowienia NSA z: 10 kwietnia 2019 r., II OZ 1354/18; 3 kwietnia 2019 r., II OZ 40/19; 17 kwietnia 2018 r., II OZ 372/18; 12 września 2018 r., II FZ 545/18 oraz J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hausera i M. Wierzbowskiego, Warszawa 2017, s. 733). W sprawie niniejszej zażalenie na postanowienie o odrzuceniu skargi o wznowienie wywiódł sam skarżący. Zaś sporządzenie i wywiedzenie przez samego skarżącego zażalenia na postanowienie od którego przysługuje skarga kasacyjna powoduje, że zażalenie takie jest niedopuszczalne i podlega odrzuceniu (por. postanowienie NSA z 17 kwietnia 2018 r., II OZ 372/18). Wywiedzione w tej sprawie zażalenie nie mogło zostać potraktowane jako skarga kasacyjna, z uwagi na niespełnienie warunku formalnego wynikającego z art. 175 p.p.s.a. Stosownie do § 1 tego przepisu skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. Należy jednak zauważyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, doręczając zaskarżone postanowienie, błędnie pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie wniesienia zażalenia, zamiast pouczyć o przysługującym mu prawie wniesienia skargi kasacyjnej i jej wymogach formalnych. Podkreślenia przy tym wymaga, że błędne pouczenie strony o przysługujących środkach odwoławczych nie może powodować, że przysługuje jej inny środek odwoławczy niż wynika to z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże, w sytuacji gdy na skutek błędnych działań sądu administracyjnego strona uchybi wymaganiom formalnym przewidzianym dla danego środka odwoławczego i zostanie on odrzucony, to jest uprawniona do wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej, co pozwoli na uniknięcie negatywnych konsekwencji uchybień powstałych bez winy strony. Błędne pouczenie nie może szkodzić stronie, która dokonała czynności procesowej zgodnie z nim. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 180 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.