II GZ 266/20

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Skoczylas po rozpoznaniu w dniu 24 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia P. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 maja 2020 r. sygn. akt VI SA/Wa 15/20 o odmowie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi P. L. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu kosztów udzielonych świadczeń opieki zdrowotnej postanawia: oddalić zażalenie UZASADNIENIE Postanowieniem z 12 maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 15/20, po rozpoznaniu wniosku P. L. o wstrzymanie wykonania decyzji Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] października 2019 r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Dyrektora Pomorskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] grudnia 2016 r., w przedmiocie ustalenia obowiązku zwrotu kosztów świadczeń opieki zdrowotnej, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji I instancji. W uzasadnieniu Sąd I instancji podniósł, że P. L. wniósł skargę na wskazaną wyżej decyzję. W skardze strona zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji administracyjnych obu instancji, nie przedstawiając jednak uzasadnienia do złożonego wniosku. Odmawiając wstrzymania wykonania decyzji WSA wskazał na treść art. 61 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; powoływanej dalej jako: p.p.s.a.) oraz stwierdził, że rozpoznając przedmiotowy wniosek, Sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych, do których zalicza się niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków. WSA podniósł, iż wniosek o wstrzymanie wykonania orzeczenia powinien być wnikliwie oraz w odpowiedni sposób uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja winna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi jego rozpoznanie. Twierdzenia strony winny odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) i wyjaśniać, na czym polega niebezpieczeństwo powstania kwalifikowanych skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., a także znajdować potwierdzenie w dokumentach źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej i majątkowej. Zdaniem WSA, w rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności, które przemawiają za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji, bowiem skarżący nie wykazał, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Sąd podkreślił, że złożony wniosek nie zawiera praktycznie żadnej argumentacji, która mogłaby w jakikolwiek sposób wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżący nie wskazał na czym polegałyby trudne do odwrócenia skutki w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Nie przedstawił też żadnych argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia jego interesów następstw wykonania tej decyzji. Sąd I instancji stwierdził, że tak skonstruowany wniosek uniemożliwia dokonanie oceny, czy i jakie negatywne skutki mogą wystąpić w razie wykonania zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią mocy decyzji I instancji. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył P. L., zaskarżając orzeczenie w całości i domagając się jego uchylenia w całości i wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy poprzez: 1. niepodjęcie przez WSA w Warszawie wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes strony; 2. przyjęcie przez WSA w warszawie dowolnych ustaleń, niewynikających z treści zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez uznanie, że nie istnieją postawy faktyczne i prawne do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji; 3. naruszenie art. 61 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że nie istnieją podstawy faktyczne i prawne do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wnoszący zażalenie podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko prezentowane w sprawie, w tym wszystkie podniesione twierdzenia i zarzuty. W ocenie skarżącego, w uzasadnieniu skargi zostały wskazane okoliczności, które uzasadniają również wniosek o wstrzymanie wykonania obu decyzji administracyjnych. Zdaniem strony, oczywistym jest, iż w jego aktualnej sytuacji zdrowotnej i osobistej wykonanie decyzji, które są pozbawione podstaw faktycznych i prawnych, spowoduje znaczną szkodę w rozumieniu cytowanego przepisu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącego, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, wskazując, że złożony wniosek nie zawiera w zasadzie żadnej argumentacji, która przedstawiałaby możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji jest prawidłowe. Zaskarżona decyzja dotyczy nałożenia na skarżącego obowiązku zwrotu kosztów poniesionych przez NFZ za udzielone świadczenia opieki zdrowotnej osobie nieuprawnionej, w łącznej kwocie 6.541,86 zł. Aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja tej kwoty może wyrządzić skarżącemu znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do jego sytuacji materialnej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości nałożonego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje skarżący) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jego przypadku zapłata należności będzie miała realny wpływ na bieżące utrzymanie, czy też zaspokojenie podstawowych potrzeb skarżącego. Dla obrazu sytuacji majątkowej skarżącego, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, czy rachunków bankowych, kwoty uzyskiwanych świadczeń z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z innych źródeł. Wniosku zawartego w skardze nie uzasadniono zaś w żaden sposób, co uniemożliwiło Sądowi I instancji zbadanie relacji pomiędzy nałożonym obciążeniem, a sytuacją finansową wnioskodawcy. Nadto nie załączono do niego żadnych dokumentów dających obraz zdolności płatniczej skarżącego. W aktach sprawy również nie znajdują się żadne informacje, dane lub dokumenty obrazujące stan majątkowy wnioskującego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Skoro zatem skarżący nie przedstawił stanu pozostających do jego dyspozycji zasobów pieniężnych, nie ma możliwości zbadania, jak w istocie zmieniłaby się jego sytuacja po wykonaniu decyzji. Nie da się również ocenić jakie skutki i szkody wystąpiłyby w stosunku do jego osoby w sytuacji egzekucji należnego świadczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na podstawie wniosku złożonego w zasadzie bez uzasadnienia, nie ma możliwości ustalenia, czy w stosunku do skarżącego zachodzi podstawa do zastosowania ochrony tymczasowej. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje zaś uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie należy nadmienić, iż bez wpływu na treść niniejszego rozstrzygnięcia pozostaje również stwierdzenie skarżącego, iż zaskarżone decyzje pozbawione są podstaw faktycznych i prawnych. Przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym postępowaniu są jedynie okoliczności związane z postępowaniem incydentalnym, jakim jest postępowanie w zakresie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Na tym etapie postępowania ocenie nie podlega złożony środek odwoławczy (skarga) i nie bada się prawdopodobieństwa jego uwzględnienia przez sąd rozpoznający sprawę w jej głównym przedmiocie. W związku z powyższym stwierdzić należy, że stanowisko skarżącego o pozbawieniu decyzji administracyjnych podstaw faktycznych i prawnych zostanie zweryfikowanie w toku postępowania głównego, rozpoznającego sprawę co do jej istoty. Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.