II FZ 646/10

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Grzegorz Borkowski, , , po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 września 2010 r. sygn. akt I SA/Łd 680/10 odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 8 kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE J.T. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia 8 kwietnia 2010 r. odmawiającą uchylenia, po wznowieniu postępowania podatkowego, ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 7 lipca 2009 r. określającej skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. W skardze zawarty był m. in. wniosek o wstrzymanie wykonania w całości ostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. Konieczność zgłoszenia przedmiotowego wniosku podatnik umotywował trudną sytuacją finansową. Wskazał, że na skutek działań organów skarbowych od półtora roku pozostaje bez jakichkolwiek środków do życia oraz bez możliwości prowadzenia działalności zarobkowej. Podkreślił, że prowadzenie egzekucji na podstawie decyzji, której istnienie w obrocie podatnik kwestionuje, zagraża nie tylko prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, ale także jego egzystencji, bowiem doprowadzi do nieodwracalnych skutków prawnych i narazi go na niepowetowane straty, włącznie z utratą dachu nad głową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 17 września 2010 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 7 lipca 2009 r. Sąd wyjaśnił, że art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.), zobowiązuje wnioskodawcę do wskazania co najmniej jednej z wymienionych w nim przesłanek oraz uprawdopodobnienia okoliczności stanowiących o zasadności wniosku. W żadnym wypadku nie można uznać za wystarczający w tym względzie jedynie sam wywód strony, w którym nie przytoczono żadnych okoliczności faktycznych ani dowodów na ich poparcie. Sąd stwierdził, że skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów świadczących o jego złej sytuacji finansowej i majątkowej, potwierdzającej zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej, nie wskazał jakie postępowania egzekucyjne są aktualnie skierowane przeciwko jego majątkowi. Z treści rozpoznawanego wniosku wynika jedynie, iż przymusowe wykonania zaskarżonej decyzji może stanowić zagrożenie dla prowadzonej przez niego działalności gospodarczej oraz dla jego bytu w szczególności poprzez utratę dachu nad głową. Informacje te są jednak zbyt ogólne, żeby uznać istnienie niebezpieczeństwa powstania niepowetowanej szkody czy też trudnych do odwrócenia skutków. Również w aktach administracyjnych sprawy brak jest dokumentów, pozwalających na ustalenie aktualnej sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego. W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej w L. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz wstrzymanie do czasu rozpoznaniu niniejszego zażalenia wykonania ww. decyzji. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że w chwili obecnej wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej ma na celu uchronienie skarżącego przed utratą domu. W przypadku pozytywnego dla skarżącego zakończenia postępowania wypłata jakiegokolwiek odszkodowania nie zrekompensuje mu krzywdy i szkody spowodowanej utratą domu. Skarżący podniósł dalej, że wielokrotnie uprawdopodobnił istnienie okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Okoliczności te były wielokrotnie wskazywane w korespondencji skarżącego znajdującej się w aktach sprawy, a sąd administracyjny zobowiązany jest do zbadania całości materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wniesienie skargi do Sądu ze względu na treść art. 61 § 1 p.p.s.a. nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zasadą jest zatem wykonalność decyzji ostatecznej, mimo złożenia skargi na nią. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części zaskarżonego aktu lub czynności. Jak wynika z tego przepisu, przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak słusznie zauważył Sąd pierwszej instancji, skarżący nie wykazał okoliczności spełniających zakres przesłanek z tego przepisu. Także, co Sąd I instancji prawidłowo ustalił, z akt sprawy nie wynika, aby przesłanki te zachodziły. Okoliczności te nie wynikają z pewnością z pism powołanych w zażaleniu. We wniosku o wznowienie postępowania (pismo z dnia 30 października 2009 r.) strona, uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej nie wskazała żadnego dowodu, który uzasadniałby twierdzenie, iż wykonanie tej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody lub spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Argumentacja przedstawiona w tym piśmie, a mająca uzasadniać wstrzymanie wykonania decyzji ostatecznej skupia się na twierdzeniach podważających zgodność z prawem decyzji ostatecznej; tego rodzaju argumentacja nie wypełnia jednak przesłanek wstrzymania wykonania decyzji określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W aktach sprawy nie ma pisma z dnia 28 grudnia 2009 r., które według strony, miało stanowić zażalenie na postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia 27 listopada 2009 r. o odmowie wstrzymania wykonania decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania. Argumentacja skarżącego przedstawiona w skardze została uwzględniona i oceniona przez Sąd pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 17 września 2010 r. Bliżej nie sprecyzowana korespondencja organów skarbowych w sprawie ustanowienia zabezpieczenia, w tym także brak wskazania co z tej korespondencji dla postępowania prowadzonego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika także nie może stanowić podstawy do zakwestionowania oceny wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji dokonanej przez Sąd pierwszej instancji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, że utrata domu, w którym skarżący zamieszkuje wraz z rodziną spowoduje skutki trudne do odwrócenia. Zwrot świadczenia oraz wypłata ewentualnego odszkodowania nie gwarantują w pełni zadośćuczynienia za poniesione szkody, zarówno materialne jak i moralne. Jednak to rzeczą wnoszącego o wstrzymanie wykonania decyzji jest przedstawienie takich dowodów i okoliczności, które przekonają Sąd, iż taka groźba istnieje rzeczywiście a nie tylko potencjalnie. Tymczasem skarżący poza ogólnymi wywodami o istnieniu takiej groźby nie przedstawił na tą okoliczność żadnych dowodów. Także w zażaleniu brak jest dowodów, które uprawdopodabniałyby co najmniej twierdzenia strony o istnieniu realnej groźby utraty domu. Nie znajduje uzasadnienia w przepisach ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowany w zażaleniu pogląd, iż to sąd ma obowiązek poszukiwania dowodów uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Podzielić należy ocenę prawną wyrażoną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.05.2009 r. w sprawie o sygn. akt I FZ 148/09, iż w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności by powołane w nim okoliczności wskazywały na zajście w jej przypadku przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. oraz poparcie twierdzeń w tym zakresie stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Ponadto, należy zauważyć, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. został sporządzony przez profesjonalnego pełnomocnika, który opierając się na znajomości prawa powinien był załączyć do wniosku stosowne dokumenty, które pozwoliłyby Sądowi na weryfikację twierdzeń faktycznych podnoszonych przez Wnioskodawcę. Nieprawidłowe sporządzenia wniosku, polegające na ogólności i lakoniczności podnoszonych twierdzeń oraz na braku stosownych dokumentów w załączeniu, jest co najmniej niezrozumiałe w świetle oczekiwań, które można w oparciu o przepisy prawa stawiać profesjonalnemu pełnomocnikowi. Odnosząc się do wniosku o zwrot kosztów postępowania należy zauważyć, że stosownie do art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, 203 i 204 p.p.s.a. Brak jest zatem podstaw do orzekania w tym zakresie w innych orzeczeniach. Przepis art. 197 § 2 p.p.s.a. nie zawiera odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami w postępowaniu zażaleniowym. Mając powyższe na uwadze, wobec nie stwierdzenia aby Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi naruszył prawo w zaskarżonym postanowienia, należało zażalenie oddalić, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ppsa.