II OSK 2236/22

SENTENCJA Dnia 19 października 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Miładowski, , , po rozpoznaniu w dniu 19 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku N. B. i J. B. o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wykonalności zaskarżonych postanowień organu I i II instancji w sprawie ze skargi kasacyjnej N. B. i J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 378/22 w sprawie ze skargi N. B. i J. B. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 grudnia 2021 r., nr 1968/2021 w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić wniosek. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 31 maja 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 378/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na zaskarżone postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którym utrzymano w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia 21 października 2021 r., nr EN/286/21, o oddaleniu zarzutów skarżących do prowadzonego postępowania egzekucyjnego dotyczącego realizacji nakazu dokonania całkowitej rozbiórki samowolnie wybudowanej wiaty o konstrukcji murowanej, o wymiarach zewnętrznych 3,48 m x 5,90 m na terenie działki ewid. nr [...] z obrębu [...] przy ul. [...] w W.. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wnieśli skarżący, zawierając w niej wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wykonalności zaskarżonych postanowień organu I i II instancji z uwagi na ich nieodwracalne skutki prawne w przypadku ich wykonania, tj. rozbiórki wiaty w szczególności wobec nałożenia na skarżących grzywny i przymuszenia do rozbiórki oraz wobec złożenia wniosku o zmianę lub uchylenie decyzji legalizacyjnej oraz o nakazaniu rozbiórki stanowiących podstawę tytułu w ramach prowadzonej egzekucji (kopia postanowienia o nałożeniu grzywny i zażalenie w załączeniu wraz z wnioskiem od uchylenie lub zmianę decyzji). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek nie podlega uwzględnieniu. W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji). Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżanego aktu, spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie zaskarżonego aktu faktycznie spowoduje powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków. W niniejszej sprawie należy skarżącym wskazać, że jeżeli doszło do doręczenia stronie postępowania egzekucyjnego tytułu wykonawczego obejmującego obowiązek rozbiórki, to w zakresie tego tytułu strona może domagać się od organu egzekucyjnego wstrzymania egzekucji lub zawieszenia postępowania egzekucyjnego (co też uczyniła jak wynika z załączonego do skargi kasacyjnej kopii wniosku). Sąd administracyjny, działając na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., nie ma zaś prawnej możliwości udzielania ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego, bądź o zawieszenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonych do nich orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o wstrzymanie egzekucji nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami. Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania administracyjnego, w tym wypadku postępowania egzekucyjnego w administracji. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności stosownie do art. 3 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 15 września 2015 r., II FZ 601/15; z 8 listopada 2017 r., II OZ 1325/17). Na tego rodzaju okoliczności wskazywał skarżącym Naczelny Sąd Administracyjny w innej sprawie, tj. postanowieniu z dnia 4 listopada 2021 r., sygn. akt II OSK 3849/19. Przechodząc zaś do zakresu przedmiotowego wniosku w jakim skarżący domagają się wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji wydanych w przedmiocie oddalenia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, należy wskazać, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymaniu wykonania podlegają tylko takie akty i czynności organów administracji publicznej, które posiadają przymiot wykonalności. Zaskarżone do sądu administracyjnego postanowienie nie stwierdza ani nie tworzy po stronie skarżących uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do wykonania. Skutkiem zaskarżonego postanowienia jest tylko to, że postępowanie egzekucyjne nie zawiera wad i toczy się nadal. Akt ten nie podlega wykonaniu, zatem nie jest możliwe wstrzymanie jego wykonania (por. postanowienia NSA: z 30 sierpnia 2022 r., II OZ 474/22; z 6 kwietnia 2016 r. II OZ 334/16, z 19 sierpnia 2010 r., II OZ 772/10). Dla tej oceny nie ma więc znaczenia wskazywana we wniosku argumentacja dotycząca rozbiórki wiaty, nałożenia na skarżących grzywny i przymuszenia do rozbiórki, co jest konsekwencją prowadzonego postępowania egzekucyjnego i zapadłych w nim rozstrzygnięć. Ponadto jeżeli skarżący złożyli do właściwego organu wniosek o zmianę lub uchylenie decyzji legalizacyjnej oraz o nakazaniu rozbiórki stanowiących podstawę tytułu w ramach prowadzonej egzekucji, to okoliczność ta w świetle powyższej argumentacji jest bez znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.