I FSK 1201/14

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek, Sędzia NSA Marek Kołaczek, Protokolant Marek Wojtasiewicz, po rozpoznaniu w dniu 17 grudnia 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi L. N. [...] Sp. jawnej w G. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 290/11 odrzucającym skargę kasacyjną L. N. [...] Sp. jawnej w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 575/10 w sprawie ze skargi L. N. [...] Sp. jawnej w G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia 7 lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. oraz styczeń i luty 2007 r. postanawia: uchylić postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2011 r., sygn. akt I FSK 290/11. UZASADNIENIE 1.1. Postanowieniem z 7 marca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny, w sprawie o sygn. akt I FSK 290/11, odrzucił skargę kasacyjną L. N., T. Z., W. M. sp. j. z siedziba w . – nazywanej dalej "Spółką", od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 15 września 2010 r. (sygn. akt I SA/Gd 575/10). Wyrokiem z 15 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Spółki na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z 7 lipca 2008 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. oraz styczeń i luty 2007 r. 1.2. W przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że skarga kasacyjna nie spełniała wymogów formalnych stawianych skardze kasacyjnej w art. 176 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U., nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Nie sformułowano w niej bowiem wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z zakresem żądanego uchylenia lub zmiany. Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 178 w zw. z art. 180 P.p.s.a., skargę kasacyjną należało odrzucić. 2.1. Spółka wniosła skargę o wznowienie postępowania w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 2014 r. (sygn. akt SK 22/11). W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny orzekł, ze art. 180 w zw. z art. 178 i art. 176 P.p.s.a. są niezgodne z art. 41 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie skargi kasacyjnej niespełniającej wymogu zamieszczenia w niej wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenie lub zmiany – bez wezwania strony do uzupełnienia jej braków. 2.2. Mając na względzie powyższe, Spółka wniosła o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 marca 2011 r. w sprawie o sygn. akt I FSK 290/11, jego uchylenie oraz rozpoznanie załączonej do skargi o wznowienie skargi kasacyjnej, albo o uchylenie powyższego postanowienia i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w celu wezwania Spółki do uzupełnienia braków odrzuconej skargi kasacyjnej. 2.3. Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę utrzymał swoje dotychczasowe stanowisko oraz wnosi i wywodzi jak w odpowiedzi z 27 stycznia 2011 r. na skargę kasacyjną. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 3.1. Zgodnie z art. 272 P.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (§ 1). W takiej sytuacji skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu (§ 2). Wskazany przez stronę, jako podstawa wznowienia postępowania sądowego, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt: SK 22/11 wszedł w życie dnia 28 kwietnia 2014 r. (sentencja wyroku została opublikowana w Dzienniku Ustaw z dnia 28 kwietnia 2014 r. pod poz. 543). Tymczasem skarga o wznowienie postępowania została nadana w urzędzie pocztowym w dniu 10 lipca 2014 r., a zatem z zachowaniem terminu, o którym mowa w art. 272 § 2 P.p.s.a., który wynosi trzy miesiące od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. W tym miejscu przypomnieć należy, że w uchwale 7 sędziów z dnia 28 czerwca 2010 r., sygn. akt II GPS 1/10 (ONSAiWSA 2010/5/81) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż przepis art. 272 § 1 P.p.s.a. stanowi podstawę wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie. W świetle przedstawionego przez Naczelny Sąd Administracyjny w powyższej uchwale stanowiska stwierdzić należy, że przepis art. 272 § 1 P.p.s.a. nie zawiera ograniczeń w podstawie do wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego i stanowi niejako przepis wykonawczy do art. 190 ust. 4 Konstytucji RP (tak: A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2013). W realiach rozpoznanej sprawy, w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt: SK 22/11, stwierdzić należy, że skarga o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego, jako zawierająca usprawiedliwioną podstawę, podlega uwzględnieniu. W wyroku tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że: "Art. 180 w związku z art. 178 i art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) w zakresie, w jakim przewiduje odrzucenie, bez wezwania do usunięcia braków, skargi kasacyjnej niespełniającej wymogu zamieszczenia w niej wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia wraz z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany: a) jest zgodny z wywodzoną z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą przyzwoitej legislacji, b) jest niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 78 Konstytucji, a także z wywodzoną z art. 2 Konstytucji zasadą ochrony zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa." Tymczasem postanowieniem z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 290/11, na podstawie art. 180 P.p.s.a., NSA odrzucił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 września 2010 r. sygn. akt I SA/Gd 575/110. W uzasadnieniu postanowienia NSA stwierdził, że w "rozpoznawanej sprawie, działający w imieniu skarżącej doradca podatkowy nie dopełnił obowiązku z art. 176 P.p.s.a., gdyż w treści skargi kasacyjnej nie sformułował wniosku o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany, co stanowi istotny, a co więcej nieusuwalny brak skargi kasacyjnej w zakresie konstrukcyjnym". Zatem w postanowieniu z dnia z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 290/11, zostały zastosowane przepisy (art. 180 w zw. z art. 176 P.p.s.a.) w zakresie (odrzucono skargę kasacyjną bez wezwania do usunięcia braków skargi kasacyjnej), w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł niezgodność tych przepisów z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 78 Konstytucji. Biorąc pod uwagę wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 282 § 2 P.p.s.a uchylił postanowienie NSA z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 290/11.