VII U 940/24

<p> Sygn. akt VII U 940/24</p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p>24 lipca 2024 r.</p> <p>Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</p> <p>w następującym składzie:</p> <p>Przewodniczący: SSO Małgorzata Kosicka</p> <p>po rozpoznaniu 24 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Warszawie</p> <p>sprawy z odwołania <span class="anon-block">R. O.</span> </p> <p>od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddziału w <span class="anon-block">W.</span> </p> <p>z 24 kwietnia 2024 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p>o emeryturę pomostową</p> <p>zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje <span class="anon-block">R. O.</span> prawo do emerytury pomostowej od 13 kwietnia 2024 r.</p> <p>VII U 940/24</p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p> <span class="anon-block">R. O.</span> wniósł odwołanie od decyzji z 24 kwietnia 2024 r. odmawiającej mu prawa do emerytury pomostowej. Odwołujący wniósł o zaliczenie okresu pracy od 5 marca 1999 r. do 31 grudnia 2008 r. jako pracy w szczególnych warunkach (<em> <!-- -->odwołanie – k. 3 a.s.</em>).</p> <p>Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span> wniósł o oddalenie odwołania od decyzji na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 1)">art. 477^{<!-- -->14} § 1 k.p.c.</a> </p> <p>W uzasadnieniu odpowiedzi na odwołanie organ rentowy wskazał, że ubezpieczony nie spełnił niezbędnego warunku do nabycia prawa do emerytury pomostowej na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a>, ponieważ nie udowodnił okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w wysokości co najmniej 15 lat. Organ rentowy w ramach ustalania prawa do świadczenia nie uwzględnił do stażu pracy w szczególnych warunkach okresu od 5.03.1999 r. do 31.12.2008 r. wykazanego w świadectwie pracy z 26.08.2016 r. z <span class="anon-block">(...)</span>, gdyż pracodawca nie wskazał stanowiska pracy zgodnie z zarządzeniem resortowym. Ponadto organ rentowy wskazał, że okres pracy w szczególnych warunkach przed 1.01.1999 r. winien być wykazany na świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze sporządzonym zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r., poz.43). Organ rentowy wskazał, że odwołujący ukończył wiek 60 lat 13.04.2024 r., jego ogólny staż pracy wynosi 28 lat 10 miesięcy i 27 dni. Ponadto organ rentowy uwzględnił ubezpieczonemu staż w szczególnych warunkach w ilości 6 lat 9 miesięcy i 24 dni (po wyłączeniu okresów nieskładkowych) (<em> <!-- -->odpowiedź na odwołanie – k. 4-4v. a.s.</em>).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił następujący stan faktyczny:</strong> </p> <p> <span class="anon-block">R. O.</span> <span class="anon-block">urodził się (...)</span> W okresie od 5 marca 1999 r. do 26 sierpnia 2016 r. był zatrudniony w <span class="anon-block">(...)</span> na stanowisku kierowca autobusu w wymiarze czasu pracy 100%. Pracodawca wskazał w świadectwie pracy, że <span class="anon-block">R. O.</span> wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w okresie od 5 marca 1999 r. do 31 grudnia 2008 r. jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 oraz od 1 stycznia 2009 r. do 26 sierpnia 2016 r. jako kierowca autobusu w transporcie publicznym. W okresie zatrudnienia <span class="anon-block">R. O.</span> pobierał wynagrodzenie chorobowe, zasiłki chorobowe i opiekuńcze w okresach: 16-25.06.2002 r., 13-19.02.2003 r., 16-24.06.2003 r., 25-30.04.2005 r., 27-29.05.2005 r., 31.05.2005 r., 15-25.02.2008 r., 16-23.01.2009 r., 2-8.04.2009 r., 19.04-30.06.2011 r., 29.11-03.12.2012 r., 11.01-05.05.2016 r., 23.05-27.07.2016 r. (<em> <!-- -->świadectwo pracy z 26.08.2016 r. wraz z załącznikiem - k. 6-5 cz. C akt osobowych</em>).</p> <p>25 marca 2024 roku <span class="anon-block">R. O.</span> złożył wniosek o emeryturę pomostową (<em> <!-- -->wniosek – k. 1-2v. a.e.</em>).</p> <p>Decyzją z 24 kwietnia 2024 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych <span class="anon-block">(...)</span> Oddział w <span class="anon-block">W.</span>, znak: <span class="anon-block">(...)</span> odmówił <span class="anon-block">R. O.</span> prawa do emerytury pomostowej (<em> <!-- --> decyzja – k. 8 a.e.</em>).</p> <p>30 kwietnia 2024 r. <span class="anon-block">R. O.</span> wniósł odwołanie od ww. decyzji inicjując niniejsze postępowanie (<em> <!-- -->odwołanie – k. 3 a.s.</em>).</p> <p>Sąd ustalił powyższy stan faktyczny na podstawie powołanych dokumentów, które zostały ocenione jako wiarygodne. Strony nie zgłaszały zastrzeżeń do ich formy i treści, a sąd także nie znalazł podstaw do tego, by je kwestionować.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył co następuje:</strong> </p> <p>Odwołanie <span class="anon-block">R. O.</span> było uzasadnione.</p> <p>Na wstępie należy zważyć, że zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 1)">art. 148^{<!-- -->1} § 1 kodeksu postępowania cywilnego</a> (Dz.U. z 2021 r. poz. 11) Sąd może rozpoznać sprawę na posiedzeniu niejawnym, gdy pozwany uznał powództwo lub gdy po złożeniu przez strony pism procesowych i dokumentów, w tym również po wniesieniu zarzutów lub sprzeciwu od nakazu zapłaty albo sprzeciwu od wyroku zaocznego, Sąd uzna – mając na względzie całokształt przytoczonych twierdzeń i zgłoszonych wniosków dowodowych – że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne. Sąd biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 148(1);art. 148(1) § 1)">art. 148^{<!-- -->1} § 1 k.p.c.</a> uznał, że przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne, co w konsekwencji pozwoliło na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">Ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> (<em> <!-- -->tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 164) </em>określa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 49)">art. 4 i art. 49</a> warunki nabycia prawa do przewidzianego w niej świadczenia. W myśl pierwszego z nich, prawo do emerytury pomostowej, z uwzględnieniem <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 5;art. 6;art. 7;art. 8;art. 9;art. 10;art. 11;art. 12)">art. 5-12</a>, przysługuje pracownikowi, który spełnia łącznie następujące warunki:</p> <p>1. urodził się po dniu 31 grudnia 1948 r.;</p> <p>2. ma okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat;</p> <p>3. osiągnął wiek wynoszący co najmniej 55 lat dla kobiet i co najmniej 60 lat dla mężczyzn;</p> <p>4. ma okres składkowy i nieskładkowy, ustalony na zasadach określonych w art. 5-9 i art. 11 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i co najmniej 25 lat dla mężczyzn;</p> <p>5. przed dniem 1 stycznia 1999 r. wykonywał prace w szczególnych warunkach lub prace w szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy lub art. 32 i art. 33 ustawy o emeryturach i rentach z FUS;</p> <p>6. po dniu 31 grudnia 2008 r. wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3.</p> <p>Z kolei w myśl art. 49 ustawy prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:</p> <p>1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy;</p> <p>2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12 ustawy;</p> <p>3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.</p> <p>Przepisy dotyczące emerytur pomostowych są traktowane jako przedłużenie przepisów dotyczących wcześniejszych emerytur, ale jednocześnie ograniczają grupę uprawnionych do świadczenia. Zgodnie z przedmiotową ustawą można uzyskać prawo do emerytury pomostowej min. na podstawie art. 4 lub art. 49. Do nabycia świadczenia potrzeba spełnić łącznie wszystkie warunki, które zakreśla ustawa. Przedmiot sporu w niniejszej sprawie wyznaczało ustalenie, czy odwołujący ma prawo do emerytury pomostowej z uwagi na konieczność udowodnienia okresów pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze.</p> <p>W rozpatrywanej sprawie ubezpieczony spełnił warunek posiadania okresu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze wynoszący co najmniej 15 lat.</p> <p>Postępowanie dowodowe dało bowiem podstawy do ustalenia, że <span class="anon-block">R. O.</span> wykonywał pracę w <span class="anon-block">(...)</span> w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w okresie od 5 marca 1999 r. do 31 grudnia 2008 r. jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15 oraz od 1 stycznia 2009 r. do 26 sierpnia 2016 r. jako kierowca autobusu w transporcie publicznym. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że w toku postępowania wyjaśniającego przed organem rentowym fakt wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze powinien być potwierdzony przez zakład pracy stosownym zaświadczeniem, zgodnie z treścią <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 51)">art. 51 ustawy o emeryturach pomostowych</a>. Jednakże sąd nie jest związany ograniczeniami dowodowymi określonymi dla dowodzenia przed organami rentowymi, co wynika z treści <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 473)">art. 473 k.p.c.</a> i sprawia, że każdy fakt może być dowodzony wszelkimi środkami, które sąd uzna za pożądane, a ich dopuszczenie za celowe. Odnośnie koniecznego warunku spełnienia przez odwołującego przesłanki określonej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4;art. 4 pkt. 6)">art. 4 pkt 6</a> u.e.p., tj. wykonywania po 31 grudnia 2008 r., pracy w szczególnych warunkach w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3</a> u.e.p. Sąd Najwyższy w wyroku z 15 stycznia 2013 r., I UK 448/12 (LEX nr 1396383), wskazał, że z wykładni <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 4)">art. 4 ustawy o emeryturach pomostowych</a> wynika, że dla zaliczenia do stażu pracy w szczególnych warunkach zatrudnienia w takich warunkach w okresie od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2008 r. wymagane jest, aby co najmniej jeden miesiąc takiego zatrudnienia przypadał po dniu 31 grudnia 2008 r.</p> <p>Mając to na uwadze sąd przeprowadził postępowanie dowodowe obejmujące analizę dostępnej dokumentacji związanej ze spornym okresem zatrudnienia odwołującego w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze. Dla oceny czy pracownik pracował w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, nie ma istotnego znaczenia nazwa zajmowanego przez niego stanowiska, tylko rodzaj powierzonej mu pracy. Decydującą rolę przy dokonywaniu analizy charakteru pracy ubezpieczonego z punktu widzenia uprawnień emerytalnych ma zatem możliwość jej zakwalifikowania pod którąś z pozycji wymienionych w załączniku nr 1 do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">ustawy o emeryturach pomostowych</a>. W związku z powyższym, w celu dokonania ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sporu, sąd wykorzystał również dokumentację załączoną do akt sprawy zawierająca akta osobowe ubezpieczonego.</p> <p>Przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 7.02.1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983 r. Nr 8, poz. 43 z późn. zm.), określają szczegółowe wykazy prac w warunkach szczególnych. Zgodnie z §4 tego rozporządzenia, pracownik, który wykonywał prace w szczególnych warunkach, wymienionych w wykazie „A" stanowiącym załącznik do przytoczonego powyżej rozporządzenia, nabywa prawo do emerytury, jeżeli spełnia łącznie następujące przesłanki: osiągnął wiek emerytalny (55 lat dla kobiet i 60 lat dla mężczyzn) oraz ma wymagany okres zatrudnienia (20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn), w tym 15 lat pracy w szczególnych warunkach. W myśl § 1 ust. 2 powyższego rozporządzenia, właściwi ministrowie, kierownicy urzędów centralnych oraz centralne związki spółdzielcze w porozumieniu z Ministrem Pracy, Płac i Spraw Socjalnych ustalają w podległych i nadzorowanych zakładach pracy stanowiska pracy, na których są wykonywane prace w szczególnych warunkach, wymienione w wykazach A i B. W wykazie „A" (prace w szczególnych warunkach), dziale VIII (w transporcie i łączności), poz. 2 uwzględniono prace kierowców autobusu o liczbie miejsc siedzących większej niż 15 .</p> <p>Natomiast stosownie do <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 (art. 3;art. 3 ust. 1;art. 3 ust. 3)">art. 3 ust. 1 i 3 ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> prace w szczególnych warunkach to prace związane z czynnikami ryzyka, które z wiekiem mogą z dużym prawdopodobieństwem spowodować trwałe uszkodzenie zdrowia, wykonywane w szczególnych warunkach środowiska pracy, determinowanych siłami natury lub procesami technologicznymi, które mimo zastosowania środków profilaktyki technicznej, organizacyjnej i medycznej stawiają przed pracownikami wymagania przekraczające poziom ich możliwości, ograniczony w wyniku procesu starzenia się jeszcze przed osiągnięciem wieku emerytalnego, w stopniu utrudniającym ich pracę na dotychczasowym stanowisku; wykaz prac w szczególnych warunkach określa załącznik nr 1 do ustawy. Prace o szczególnym charakterze to prace wymagające szczególnej odpowiedzialności oraz szczególnej sprawności psychofizycznej, których możliwość należytego wykonywania w sposób niezagrażający bezpieczeństwu publicznemu, w tym zdrowiu lub życiu innych osób, zmniejsza się przed osiągnięciem wieku emerytalnego na skutek pogorszenia sprawności psychofizycznej, związanego z procesem starzenia się; wykaz prac o szczególnym charakterze określa załącznik nr 2 do ustawy. Należy wskazać, że praca kierowców autobusów, trolejbusów oraz motorniczych tramwajów w transporcie publicznym została wskazana w załączniku nr 2 pod numerem 8.</p> <p>Akta osobowe które zostały dołączone do akt tej sprawy wskazują, że w spornym okresie odwołujący świadczył pracę jako kierowca autobusu o liczbie miejsc powyżej 15, zatem należy uznać, że odwołujący wykonywał pracę na stanowisku kierowcy takiego pojazdu w warunkach szczególnych przed 31 grudnia 2008 r. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082371656" title="Ustawa z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych - Dz. U. z 2008 r. Nr 237, poz. 1656 ()">Ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych</a> wprowadziła nowy, ograniczony katalog stanowisk i rodzajów pracy wykonywanych w warunkach szczególnych i w szczególnym charakterze. Dlatego też w okresie od 1 stycznia 2009 r. do 26 sierpnia 2016 r. zostało wskazane, że <span class="anon-block">R. O.</span> pracował jako kierowca autobusu w transporcie publicznym.</p> <p>Sąd badał czy odwołujący się zachował prawo do emerytury pomostowej na podstawie art. 49 w/w ustawy, zgodnie z którym prawo do emerytury pomostowej przysługuje również osobie, która:</p> <p>1) po dniu 31 grudnia 2008 r. nie wykonywała pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy;</p> <p>2) spełnia warunki określone w art. 4 pkt 1-5 i 7 i art. 5-12 ustawy;</p> <p>3) w dniu wejścia w życie ustawy miała wymagany w przepisach, o których mowa w pkt 2, okres pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, w rozumieniu art. 3 ust. 1 i 3 ustawy.</p> <p>Odwołujący się spełnia wszystkie przesłanki, gdyż zostało wykazane, że również po 31 grudnia 2008 r. odwołujący się wykonywał pracę wymienioną w załączniku nr 2 do ustawy pomostowej.</p> <p>Sąd przeprowadził postępowanie dowodowe związane ze spornym okresem pracy i doszedł do wniosku, że dowody gromadzone w katach sprawy są spójne, precyzyjne i nie budzą wątpliwości, że łączny okres zatrudnienia <span class="anon-block">R. O.</span> przekracza 15-letni okres pracy w warunkach szczególnych lub o szczególnym charakterze, stanowiący jeden z warunków do uzyskania prawa do emerytury pomostowej.a</p> <p>Z opisanych przyczyn sąd na podstawie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 k.p.c.</a> zmienił zaskarżoną decyzję, zgodnie z sentencją wyroku.</p> </div>