II SO/Ol 15/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Jażdżyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Ewa Osipuk po rozpoznaniu w dniu 6 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. G. o wyłączenie sędziów i asesorów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku: Małgorzaty Anny Dziemianowicz, Grażyny Gryglaszewskiej, Elżbiety Lemańskiej, Marka Leszczyńskiego, Pawła Janusza Lewkowicza, Andrzeja Melezini, Jacka Pruszyńskiego, Małgorzaty Roleder, Wojciecha Stachurskiego, Elżbiety Trykoszko, Dariusza Zalewskiego, Marcina Kojło, Barbary Romanczuk oraz Justyny Siemieniako od orzekania w sprawie ze skargi J. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z dnia 13 kwietnia 2022 r., nr (...) w przedmiocie odmowy pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego postanawia oddalić wniosek. WSA/post.1 - sentencja postanowienia UZASADNIENIE J.G. (dalej jako: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łomży z 13 kwietnia 2022 r. w przedmiocie odmowy pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego, w której zawarł m.in. wniosek o wyłączenie od orzekania sędziów WSA w Białymstoku: Małgorzaty Anny Dziemanowicz, Grażyny Gryglaszewskiej, Elżbiety Lemańskiej, Marka Leszczyńskiego, Pawła Janusza Lewkowicza, Andrzeja Melezini, Jacka Pruszyńskiego, Małgorzaty Roleder, Wojciecha Stachurskiego, Elżbiety Trykoszko, Dariusza Zalewskiego oraz asesorów WSA w Białymstoku: Marcina Kojło, Barbary Romanczuk i Justyny Siemieniako. W piśmie procesowym z 20 czerwca 2022 r. ustanowiona w sprawie pełnomocnik skarżącego podtrzymała złożony przez niego wniosek o wyłączenie wskazanych wyżej sędziów i asesorów WSA w Białymstoku. Zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2022 r. Przewodnicząca Wydziału II WSA w Białymstoku zarządziła przedstawienie akt sprawy sędziom i asesorom wymienionym we wniosku, tj. Małgorzacie Annie Dziemanowicz, Grażynie Gryglaszewskiej, Elżbiecie Lemańskiej, Markowi Leszczyńskiemu, Pawłowi Januszowi Lewkowiczowi, Andrzejowi Melezini, Małgorzacie Roleder, Elżbiecie Trykoszko, Dariuszowi Marianowi Zalewskiemu, Marcinowi Kojło, Barbarze Romanczuk i Justynie Siemieniako w celu złożenia wyjaśnień, o których mowa w art. 22 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.). Jednocześnie uznano za zbędne składanie wyjaśnień przez sędziego NSA Wojciecha Stachurskiego oraz sędziego NSA Jacka Pruszyńskiego, którzy są sędziami Naczelnego Sądu Administracyjnego i nie orzekają w WSA w Białymstoku. Wszyscy wskazani wyżej sędziowie 21 czerwca 2022 r. złożyli oświadczenia jednolitej treści, w których wskazali, że nie istnieje między nimi a żadną ze stron tego postępowania okoliczność z art. 19 p.p.s.a. tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu wskazanej sprawy. Ponadto oświadczyli, że w niniejszej sprawie nie zachodzi także żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, wymienionych w art. 18 p.p.s.a. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału II WSA w Białymstoku z dnia 21 czerwca 2022 r. przedstawiono akta sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w celu wyznaczenia innego sądu do rozpoznania wniosku skarżącego o wyłączenie od orzekania wskazanych we wniosku sędziów i asesorów WSA w Białymstoku. Postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2022 r., sygn. akt I OW 91/22 Naczelny Sąd Administracyjny wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie do rozpoznania przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Wniosek należy uznać za nieuzasadniony. Instytucja wyłączenia sędziego jest istotną gwarancją procesową prawidłowego rozpoznania sprawy przez sąd. Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się do eliminowania wszelkich przyczyn, które mogą skutkować wątpliwościami odnoszącymi się do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznaniu określonej sprawy. Dlatego wyłączenie sędziego następuje nie tylko z mocy samego prawa w sytuacjach przewidzianych w art. 18 p.p.s.a., ale również wówczas, gdy istniejące okoliczności mogą wywołać wątpliwości, co do bezstronności sędziego - art. 19 p.p.s.a. W takim przypadku wyłączenie może nastąpić na żądanie sędziego lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Należy wskazać, że strona obowiązana jest uprawdopodobnić przyczynę wyłączenia we wniosku zgłoszonym do sądu. W orzecznictwie przyjmuje się, że strona – domagając się wyłączenia sędziego od udziału w jej sprawie – powinna wskazać rozsądny, zobiektywizowany powód, zdatny wzbudzić realne, również dla obiektywnego obserwatora, wątpliwości co do bezstronności danego sędziego. Wyłączenie sędziego ma bowiem zapewnić obiektywizm sądu i nie może być traktowane jako możliwość eliminowania z postępowania sądowego sędziów, których strona uznaje za nieodpowiadających subiektywnemu pojmowaniu swoich interesów (por. postanowienie NSA z dnia 26 kwietnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2274/15; postanowienie NSA z dnia 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OZ 340/14, dostępne w CBOSA). Przesłanki wyłączenia sędziego nie może stanowić także okoliczność, że brał on udział w rozpoznawaniu innych spraw skarżącego, wyrażając przy tym określone poglądy prawne, które nie podobają się skarżącemu. Wykonywanie przez sędziów funkcji orzeczniczych - które w przypadku sędziów sądów administracyjnych polega na kontroli zgodności z prawem działalności administracji - zawsze wiąże się z określoną oceną prawną działań organów, a więc wyrażeniem konkretnego poglądu prawnego w danej sprawie. Przyjęcie więc, że sędzia podlega wyłączeniu od rozpoznania sprawy tylko dlatego, że dokonał oceny prawnej w innych sprawach - nawet między tymi samymi stronami postępowania - byłoby naruszeniem zasady niezawisłości sędziowskiej i prowadziłoby do paraliżu sądownictwa, gdyż z istoty sądowego rozstrzygania spraw wynika, że przynajmniej dla jednej ze stron orzeczenie sądowe lub wyrażony w nim pogląd jest niekorzystne (por. postanowienie NSA z dnia 26 lutego 2020 r., sygn. akt I GSK 262/18, LEX nr 3065516). W konsekwencji stwierdzić należy, że instytucja wyłączenia sędziego nie może służyć umożliwianiu stronie wybierania składów sędziowskich według jej subiektywnych odczuć i przekonań. Z treści oświadczeń złożonych do akt sprawy przez sędziów i asesorów, których dotyczył przedmiotowy wniosek nie wynika, by w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności wymienione w art. 18 p.p.s.a. lub inne, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do ich bezstronności. Ponadto skarżący nie podał żadnych okoliczności, które mogłyby podważyć prawdziwość oświadczeń sędziów i asesorów, co uzasadniało negatywne rozpatrzenie wniosku o ich wyłączenie od orzekania w rozpoznawanej sprawie. Skarżący nie wykazał również, by pomiędzy nim a wskazanymi sędziami i asesorami, o wyłączenie których wnosi, istniał jakiś szczególny stosunek osobisty mogący poddawać w wątpliwość ich bezstronność przy orzekaniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ugruntowany jest pogląd, że skoro sędzia, którego dotyczy wniosek, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w sprawie i prawdziwość tego oświadczenia nie budzi żadnych wątpliwości, to wniosek o jego wyłączenie nie zasługuje na uwzględnienie (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2010r., sygn. akt I OZ 864/10, CBOSA). Jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości tego oświadczenia, obowiązana jest zatem wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność tego oświadczenia. Tymczasem w niniejszej sprawie skarżący w żaden sposób nie uzasadnił zgłoszonych we wniosku zarzutów i nie przedstawił jakichkolwiek dowodów, dyskredytujących prawdziwość złożonych przez sędziów oświadczeń. Samo bowiem przeświadczenie skarżącego o działaniu wskazanych we wniosku sędziów na jego niekorzyść nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 p.p.s.a., ich wyłączenie od orzekania w sprawie. Wyjaśnić również należy, że wniosek skarżącego w zakresie, w jakim dotyczył sędziego NSA Jacka Pruszyńskiego oraz sędziego NSA Wojciecha Stachurskiego, był bezpodstawny z uwagi na fakt, że obaj wymienieni sędziowie nie orzekają w WSA w Białymstoku, a zatem nie jest możliwy ich udział w postępowaniu zainicjowanym przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze, należy uznać, że złożony w niniejszej sprawie wniosek o wyłączenie sędziów i asesorów WSA w Białymstoku nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż nie zaistniały przesłanki określone w art. 18 i art. 19 p.p.s.a. Z tego względu, Sąd, na mocy art. 19 i art. 22 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.