I OZ 904/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech po rozpoznaniu w dniu 29 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 439/11 oddalające wniosek A. Z. o wyłączenie sędziego NSA Janiny Kosowskiej, sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak – Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej i Zbigniewa Ślusarczyka oraz referendarzy sądowych : Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka od rozpoznania sprawy sygn. akt II SA/OI 439/11 ze skargi A. Z. na decyzję Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z dnia [...] maja 2011r. Nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego i zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE A. Z. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na decyzję Wojewody Warmińsko – Mazurskiego z dnia [...] maja 2011r., Nr [...], którą to decyzją została utrzymana w mocy decyzja Starosty Powiatu B. z dnia [...] kwietnia 2011 r., Nr [...], przyznająca skarżącemu status osoby bezrobotnej i odmawiająca przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych. W dniu 17 sierpnia 2011 r. wpłynął do Sądu wniosek skarżącego o wyłączenie od rozpoznawania wskazanej wyżej sprawy sędziego NSA Janiny Kosowskiej, sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie: Marzenny Glabas, Alicji Jaszczak – Sikory, Bogusława Jażdżyka, Beaty Jezielskiej, Tadeusza Lipińskiego, Katarzyny Matczak, Adama Matuszaka, Hanny Raszkowskiej i Zbigniewa Ślusarczyka oraz referendarzy sądowych : Agnieszki Bińczyk i Krzysztofa Nesteruka. Skarżący wskazał, że istnieje uzasadniona wątpliwość co do bezstronności sędziów i referendarzy sądowych, którzy brali udział w prowadzonych uprzednio postępowaniach w jego sprawach. Wymienieni we wniosku o wyłączenie sędziowie oraz referendarze sądowi złożyli do akt sprawy oświadczenia, w których wskazali, że nie zachodzi między nimi a stronami postępowania okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w rozpoznaniu sprawy. Ponadto oświadczyli, że w sprawie nie zachodzi żaden z powodów wyłączenia z mocy ustawy, o których mowa w art. 18 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 439/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniosek o wyłączenie sędziów i referendarzy sądowych wskazując, że sama tylko okoliczność, iż w innych sprawach rozpoznawali oni skargi skarżącego na organy administracji, a wydane przez nich orzeczenia były zaskarżane do Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie są argumentem świadczącym o braku bezstronności tychże sędziów, czy też referendarzy. W ocenie Sądu skarżący nie wskazał na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty. Sąd uznał zatem, że podnoszone przez skarżącego twierdzenia nie mogły podważyć wiarygodności złożonych w niniejszej sprawie oświadczeń i stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Na to postanowienie A. Z. złożył zażalenie, w którym zarzucił naruszenie: 1) art. 22 § 2 w związku z art. 19 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez subiektywne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi okoliczność uzasadniająca wyłączenie wskazanych we wniosku sędziów; 2) art. 141 § 4 w związku z art. 134 § 1, art. 135 i art. 133 § 1 zdanie pierwsze powołanej ustawy, przez błędne przyjęcie oraz wadliwe ustalenie faktów sprawy, iż w sprawie nie było jakichkolwiek przesłanek rzeczywistych i prawnych do wyłączenia sędziów. Z obszernego uzasadnienia zażalenia wynika między innymi, że określona w art. 19 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "uzasadniona wątpliwość", oznacza – w ocenie skarżącego – każdą okoliczność mogącą wywołać tę wątpliwość. Zdaniem skarżącego oświadczenia sędziów i referendarzy złożone do akt niniejszej sprawy nie są wystarczające, gdyż nie odniesiono się w nich do zarzutów wskazanych we wniosku o wyłączenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: wskazać należy, że zgodnie z art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Podkreślić w tym miejscu należy, że fakt orzekania przez sędziów w innej przedmiotowo sprawie, w której skarżący był stroną, nie oznacza, iż sędziowie ci podlegać powinni wyłączeniu od rozpoznania skargi w innej przedmiotowo sprawie, z czym mamy do czynienia. Niezależnie jednak od przyczyn wymienionych powyżej, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli między nim a jedną ze stron lub jej przedstawicielem zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności sędziego, o czym stanowi art. 19 wskazanej ustawy. Zaznaczyć przy tym należy, że podstawą wyłączenia sędziego nie mogą być jedynie gołosłowne twierdzenia i subiektywne odczucia strony skarżącej. Konieczne jest wskazanie konkretnych okoliczności, czy to wymienionych enumeratywnie w art. 18 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy też innych, z których wynika, że istnieją wątpliwości co do bezstronności tego sędziego zgodnie z treścią art. 19 tejże ustawy. W niniejszej sprawie w odniesieniu do sędziów i referendarzy sądowych, wskazanych przez skarżącego Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się ani we wniosku o ich wyłączenie, ani też w rozpoznawanym – bardzo obszernym – zażaleniu przesłanek, które uzasadniałyby ich wyłączenie. Przesłanką taką nie jest z pewnością subiektywne przeświadczenie skarżącego o zasadności złożonego wniosku. W związku z tym w okolicznościach niniejszej sprawy oraz wobec złożonych oświadczeń sędziów i referendarzy sądowych uznać należy, że Sąd pierwszej instancji w sposób właściwy ocenił, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o ich wyłączenie. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny pragnie zaznaczyć, że sąd wojewódzki wyznaczając skład sędziowski na rozprawę każdorazowo z urzędu bada, aby wyroku nie wydawał sędzia zasiadający uprzednio w składzie orzekającym w tej samej przedmiotowo sprawie. Zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 września 2011 r. nie narusza przepisów obowiązującego prawa, a zatem zarzuty podniesione w niniejszym zażaleniu nie mają usprawiedliwionych podstaw. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.