I FZ 81/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia K. sp. z o.o. z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 października 2021 r. sygn. akt I SA/Kr 984/21 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi K. sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w K. z dnia 17 maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2015 r. do czerwca 2017 r. postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE Postanowieniem z 6 października 2021 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Kr 984/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (dalej: WSA) odrzucił skargę K. sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka, Skarżąca) na decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego w K. (dalej: Naczelnik UC-S) z dnia 17 maja 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2015 r. do czerwca 2017 r. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że zarządzeniem z 5 sierpnia 2021 r. pełnomocnik Skarżącej spółki został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia oraz złożenia pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu Skarżącej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi. Wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi na adres kancelarii w dniu 7 września 2021 r., który w zakreślonym terminie określił wartość przedmiotu zaskarżenia oraz przedłożył pełnomocnictwo szczególne do reprezentowania w swoim imieniu Spółki. Sąd pierwszej instancji uznał jednak, że pomimo prawidłowego wezwania Sądu do przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej Spółki w postępowaniu zakończonym decyzją Naczelnika UC-S w K. z 17 maja 2021 r., nr [...], pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo szczególne z toku kontroli celno-skarbowej, która została zakończona wydaniem zaskarżonej decyzji z 17 maja 2021 r. Nie wykazał zatem w ocenie Sądu, że może reprezentować Skarżącą w niniejszej sprawie, a zatem nie wykazał umocowania do reprezentowania Skarżącej w niniejszym postępowaniu sądowym. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył w imieniu Skarżącej spółki profesjonalny pełnomocnik, zaskarżając je w całości i zarzucając w złożonym zażaleniu na podstawie art. 193 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 39 pkt 1 P.p.s.a., art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. i art. 40 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe ich zastosowanie albowiem strona (pełnomocnik strony) nie uchybili terminowi do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa odpowiadającego zakresowi skargi. W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik Skarżącej spółki podał, że przedłożone pełnomocnictwo swoim zakresem przedmiotowym obejmowało umocowanie pełnomocnika do działania przed organami podatkowymi jaki i sądami administracyjnymi i w tym zakresie nie doszło do wykroczenia poza jego zakres. Pełnomocnik wskazał m.in., że zlecenie pełnomocnikowi zastępstwa procesowego danej sprawie obejmuje z mocy prawa wszystkie łączące się z tą sprawą czynności procesowe. W ocenie Skarżącej tylko taka wykładnia odpowiada dyrektywie oświadczeń woli, tym samym udzielenie pełnomocnictwa procesowego do reprezentowania w danej sprawie, bez ograniczenia zakresu pełnomocnictwa, oznacza umocowanie pełnomocnika do podejmowania wszystkich łączących z tą sprawą czynności procesowych oraz składania niezbędnych oświadczeń. W związku z tak sformułowanymi zarzutami, na podstawie art. 197 § 2 P.p.s.a. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 37 § 1 P.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny, rzecznik patentowy, a także doradca podatkowy mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego im pełnomocnictwa oraz odpisy innych dokumentów wykazujących ich umocowanie. Sąd może w razie wątpliwości zażądać urzędowego poświadczenia podpisu strony. Dodatkowo, w przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika osoby prawnej, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy nie tylko pełnomocnictwo, stosownie do art. 37 § 1 P.p.s.a., ale także dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa (art. 29 P.p.s.a.). W myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie, skarga podlega odrzuceniu zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 8 października 2021 r., sygn. akt I FZ 86/21). Z kolei oceniając przesłanki do odrzucenia skargi należy rozróżnić przypadek niewykonania zarządzenia wzywającego do usunięcia braku formalnego skargi od sytuacji, w której strona składa dokument dotyczący reprezentacji skarżącego, a Sąd Wojewódzki neguje jego skuteczność (por. postanowienie NSA z 30 października 2019 r., sygn. II OZ 979/19). W okolicznościach niniejszej sprawy skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w imieniu Skarżącej wniósł profesjonalny pełnomocnik – adwokat. Na skutek wykonania wezwania do uzupełniania braków formalnych skargi w zakreślonym przez Sąd pierwszej instancji terminie, pełnomocnik Skarżącej przedłożył pełnomocnictwo szczególne PPS-1 do reprezentowania Spółki z którego wynika, że zostało ono złożone przed Naczelnikiem Urzędu Celno-Skarbowego w K. w dniu 14 marca 2019 r. Ze wskazanego zakresu pełnomocnictwa szczególnego wynika, że adwokat w osobie T. W. został umocowany do reprezentowania Skarżącej przed organami administracyjnymi oraz sądami administracyjnymi w toku kontroli celno-skarbowej prowadzonej na podstawie upoważnienia z dnia 22 sierpnia 2017 r. nr [...] wydanego przez Naczelnika UC-S w K., dotyczącej podatku od towarów i usług za okresy od stycznia 2015 r. do czerwca 2017 r. z prawem udzielenia dalszych substytucji. Wskazać jednocześnie należy, że kontrola celno-skarbowa, o której mowa wyżej zakończyła się wydaniem przez Naczelnika UC-S w K. w dniu 16 września 2020 r. decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe od stycznia 2015 r. do czerwca 2017 r., od której Strona wniosła odwołanie na skutek czego decyzją z 17 maja 2021 r. Naczelnik UC-S w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, a Strona wywiodła od tej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W ocenie Sądu pierwszej instancji pomimo prawidłowego wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącej w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją ustanowiony pełnomocnik nie wykazał, że może skutecznie reprezentować Skarżącą w niniejszej sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że stanowisko Sądu I instancji w tym zakresie jest nieprawidłowe. Nie sposób bowiem przyjąć, tak jak uczynił to Sąd pierwszej instancji, że udzielone pełnomocnictwo obejmowało wyłącznie określony czasowo aspekt reprezentowania Spółki w toku kontroli celno-skarbowej. Z art. 39 pkt 1 P.p.s.a. wynika, że pełnomocnictwo ogólne lub do prowadzenia poszczególnych spraw obejmuje z samego prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Regulacja ta wskazuje, że objęte nią pełnomocnictwo zawiera umocowanie do podejmowania wszystkich łączących się ze sprawą czynności zarówno przed sądami wojewódzkimi, jak i przed Naczelnym Sądem Administracyjnym. Strona, określając zakres umocowania, nie musi wyszczególniać w pełnomocnictwie wszystkich tych elementów. Wystarczy jeżeli z pełnomocnictwa będzie wynikało, jaki jest zakres jej pełnomocnictwa, np. określenie w pełnomocnictwie: "do występowania przed sądami administracyjnymi", bez ograniczenia tego zakresu. W myśl art. 39 P.p.s.a. taka redakcja pełnomocnictwa oznacza umocowanie pełnomocnictwa także do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienia NSA: z 26 lipca 2007 r., II FZ 415/07, z dnia 9 lipca 2010 r., I FZ 261/10; z 12 grudnia 2012 r., II FZ 1009/12). Ponadto, za odczytaniem spornego pełnomocnictwa jako zawierającego umocowanie do reprezentowania Skarżącej przed "sądami administracyjnymi" nie tylko w toku kontroli celno-skarbowej, lecz także po jej zakończeniu w zakresie przedmiotowym objętym tą kontrolą, przemawia uwzględnienie konstytucyjnego standardu stosowania prawa w taki sposób, aby maksymalnie otworzyć obywatelom drogę do merytorycznego rozpoznania ich sprawy przez sądy. Wymaga tego prawo do sądu, wyrażone w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Perspektywa konstytucyjna została w rozpoznawanej sprawie pominięta przez Sąd pierwszej instancji, co doprowadziło do zbyt restrykcyjnego i formalistycznego odczytania zakresu udzielonego pełnomocnictwa. W związku z tym za nieuzasadnione należało uznać stanowisko Sądu pierwszej instancji, że z treści pełnomocnictwa nie wynika, aby ustanowiony pełnomocnik mógł reprezentować Skarżącą w toku postępowania sądowego, tylko w toku kontroli celno-skarbowej. Użyte w pełnomocnictwie sformułowanie "oraz sądami administracyjnymi w toku kontroli celno-skarbowej" należy odczytywać jako umocowanie do występowania przed sądami administracyjnymi w zakresie przedmiotowym objętym kontrolą celno-skarbową odnośnie wskazanych okresów rozliczeniowych. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny z przedstawionych wyżej przyczyn, działając na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., uchylił zaskarżone postanowienie.