II SA/Gl 965/20

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 9 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi I.J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego oddala skargę UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: Kolegium) postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy postanowienie wydane z upoważnienia Wojewody Śląskiego przez inspektora wojewódzkiego w Wydziale Rodziny i Polityki Społecznej w Śląskim Urzędzie Wojewódzkim w Katowicach Nr [...] z dnia [...] r. w sprawie zawieszenia z urzędu postępowania dotyczącego ustalenia prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na dzieci W. J., J. J. i L. J. w części dotyczącej okresu od 1 lipca 2015 r. do 31 października 2015 r. Zaskarżone postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją Nr [...] z dnia [...] r. Wójt Gminy K. przyznał I. J. (dalej: skarżąca) zasiłek rodzinny wraz z dodatkami na dzieci W. J., J. J. i L. J., za okres od 1 lipca 2015 r. do 31 października 2015 r., w łącznej miesięcznej wysokości 340 zł. Skarżąca wraz z dziećmi zamieszkiwała w Polsce, gdzie nie wykonywała działalności zawodowej. Natomiast ojciec dzieci – S. J. był zatrudniony na terenie [...]. W konsekwencji Wójt Gminy K. decyzją Nr [...] z dnia [...] r. uchylił ww. decyzję w okresie od 1 lipca 2015 r. do 31 października 2015 r. i przekazał wniosek wraz aktami sprawy do Wojewody Śląskiego (dalej: Wojewoda). Zgodnie z art. 68 ust. 1 (a) Rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U. ( WE) 166/1 z dnia 30 kwietnia 2004 ze zm.) państwem pierwszeństwa właściwym do ustalania uprawnień oraz wypłacania świadczeń rodzinnych jest w pierwszej kolejności państwo zatrudnienia lub wykonywania działalności na własny rachunek, w drugiej kolejności, prawa udzielane są z tytułu otrzymywania emerytury lub renty i w ostatniej kolejności prawa uzyskiwane są na podstawie miejsca zamieszkania. W tej sytuacji, Wojewoda uznał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i przekazał wniosek właściwej instytucji zagranicznej na terenie [...] celem ustalenia uprawnień do zagranicznych świadczeń rodzinnych na dzieci. Jednocześnie, działając na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a, postanowieniem z dnia [...] r.. a zawiesił postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych w Polsce do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, tj. instytucję właściwą w zakresie świadczeń rodzinnych na terenie [...]. Na to postanowienie skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła zażalenie. Pełnomocnik strony podniósł m.in., że nie został wyjaśniony stan faktyczny sprawy. S. J., z którym skarżąca ma rozwód, orzeczony wyrokiem Sądu z dnia [...] r., nie wchodzi w skład rodziny, nie sprawuje faktycznej opieki nad dziećmi, nie mieszka z nimi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem Nr [...] z dnia [...] r. utrzymało w mocy ww. postanowienie w części dotyczącej okresu od 1 lipca 2015 r. do 31 października 2015r. uznając, że zaskarżone postanowienie zostało wydane zgodnie z prawem. Zdaniem Kolegium, definicję rodziny zawartą w art. 3 pkt. 16 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy interpretować w ten sposób, że dziecko jest członkiem rodziny swojego rodzica. Definicja rodziny nakazuje objąć tym pojęciem nie tylko małżonków, ale również rodziców dzieci. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona reprezentowana przez pełnomocnika wyraziła niezadowolenie z postanowienia wydanego przez organ odwoławczy. Zarzucono organowi odwoławczemu naruszenie przepisów procedury administracyjnej oraz przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych. Pełnomocnik nie podziela stanowiska Kolegium o zaistnieniu podstaw do zawieszenia postępowanie w sprawie ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych w Polsce do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ, tj. instytucję właściwą w zakresie świadczeń rodzinnych na terenie [...]. Za nieprawidłowe uznaje ustalenia organu, zgodnie z którymi S. J. jest członkiem rodziny skarżącej i jej dzieci. Kwestionuje także przyjęcie przez Wojewodę, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje. Postanowienie o zawieszeniu postępowania w przedmiocie przyznania wraz z dodatkami na dzieci zostało podjęte na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. w zw. z art. 23a ust. 2, 5 i 6 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 111) oraz art. 86 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 ( Zgodnie z art. 23a ust. 2 u.ś.r., w przypadku przebywania osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych lub członka rodziny tej osoby w dniu wydania decyzji przyznającej świadczenia rodzinne lub po dniu jej wydania poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, o którym mowa w ust. 1, organ właściwy występuje do wojewody o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego Jeśli wojewoda ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne za okres, w którym osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, o którym mowa w ust. 1, w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 23a ust. 5). W takiej sytuacji wojewoda wydaje decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych zgodnie z art. 21 od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (art. 23a ust. 6). Organ II instancji, w ślad za organem I instancji uznał, że w przedmiotowej sprawie zaistniał stan, o którym mowa w art. 23a ust. 2 u.ś.r., bowiem członek rodziny osoby uprawnionej do świadczeń rodzinnych (decyzja z dnia [...] r.), po dniu jej wydania przebywał poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (w [...]). Jak wynika z informacji przekazanej przez właściwą w sprawach świadczeń rodzinnych instytucję [...], S. J. od [...] r. zamieszkuje na terenie [...] (karta 23) i tam też był zatrudniony. Organy orzekające w sprawie, mimo tego, że osobą tą jest były małżonek skarżącej (matki dzieci) - rozwiązanie małżeństwa nastąpiło wyrokiem Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] r., sygn. akt [...] - uznały go za członka rodziny w rozumieniu art. 3 pkt. 16 u.ś.r. W myśl tego przepisu, pojęcie rodziny obejmuje następujących członków rodziny: małżonków, rodziców dzieci, opiekuna faktycznego dziecka oraz pozostające na utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku życia, a także dziecko, które ukończyło 25. rok życia legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub specjalny zasiłek opiekuńczy albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2017r., poz. 2092 oraz z 2019 r. poz. 1818); do członków rodziny nie zalicza się dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, dziecka pozostającego w związku małżeńskim, a także pełnoletniego dziecka posiadającego własne dziecko. W ocenie organu II instancji, były mąż matki dzieci, na które przyznano świadczenie, należy do kręgu rodziców dzieci, a więc wchodzi w skład rodziny. Sąd pogląd ten w pełni podziela. Niezależnie od tego jakie więzy łączą byłego męża, będącego ojcem dzieci oraz matkę dzieci pozostają oni rodziną ze względu na to, że są rodzicami dzieci. Trzeba przy tym zauważyć, że w wyroku rozwodowym powierzono wykonywanie władzy rodzicielskiej nad dziećmi skarżącej, natomiast wobec ojca Sąd ograniczył władzę rodzicielską do współdecydowania o istotnych sprawach dzieci. Nie został on zatem władzy tej pozbawiony. Jeśli osoba podlega ustawodawstwu w zakresie świadczeń rodzinnych w innym państwie, to zgodnie z zasadą pierwszeństwa art. 68 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego właściwym do ustalania uprawnień oraz wypłacania świadczeń jest w pierwszej kolejności państwo zatrudnienia lub wykonywania działalności na własny rachunek. Zatem konieczność dokonania w tym zakresie ustaleń, do czego uprawnione będą służby holenderskie, czyniło przekazanie wniosku skarżącej do instytucji właściwej w zakresie świadczeń rodzinnych uzasadnionym. Ustalenia poczynione w tym zakresie przez państwo zatrudnienia ([...]) będzie miało znaczenie dla ewentualnego ustalenia dodatku dyferencyjnego w oparciu o art. 86 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w zw. z art. 23a ust. 6 u.ś.r., stanowiącego różnicę między świadczeniem uzyskanym w [...], a wysokością świadczenia możliwego do uzyskania w kraju. Wobec tego, skoro bez rozstrzygnięcia sprawy świadczeń rodzinnych dla S. J. w [...] nie jest możliwe rozstrzygnięcie przez Wojewodę w kwestii dodatku dyferencyjnego, jak i w ogóle podjęcie przez Wojewodę decyzji w sprawie świadczeń, mamy do czynienia zagadnieniem wstępnym o charakterze materialnym, co czyni koniecznym zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a. W świetle poczynionych ustaleń nie znajdują uzasadnienia zarzuty podnoszone w skardze. W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a