III FZ 506/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA: Sławomir Presnarowicz, po rozpoznaniu w dniu 18 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia J. C. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 lipca 2022 r. sygn. akt III SA/Wa 366/21 w zakresie umorzenia opłaty kancelaryjnej w sprawie ze skargi J. C. na postanowienie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2020 r. nr DP.340.17.2020.AKS(11) w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia organu podatkowego postanawia oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Zarządzeniem z dnia 15 lipca 2022 r., sygn. akt III SA/Wa 366/21, Przewodnicząca Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "Przewodnicząca") w sprawie ze skargi J. C. (dalej: "Skarżący") na postanowienie Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie wyłączenia organu podatkowego, odmówiła umorzenia należności sądowej w kwocie 100 zł z tytułu nieuiszczonej opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej: "WSA") z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt III SA/Wa 366/21 wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu wyżej wymienionego zarządzenia Przewodnicząca wskazała, że Skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA. Zarządzeniem Referendarza Sądowego WSA z dnia 23 grudnia 2021 r. Skarżący został wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. (k. 80 akt sądowych). Odpis zarządzenia został doręczony Skarżącemu w dniu 29 grudnia 2021 r. (k. 86 akt sądowych). Zarządzeniem Przewodniczącej z dnia 6 maja 2022 r. Skarżący został wezwany do wykonania prawomocnego zarządzenia Referendarza Sądowego w terminie 7 dni pod rygorem ściągnięcia opłaty w trybie egzekucyjnym. Pismem z dnia 12 maja 2022 r. Skarżący wniósł o umorzenie opłaty kancelaryjnej z powodu swojej trudnej sytuacji materialnej (k. 104 akt sądowych). Zarządzeniem Przewodniczącej z dnia 20 maja 2022 r. Skarżący został wezwany do udokumentowania rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Wezwanie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 8 czerwca 2022 r. (k. 110 akt sądowych). Skarżący nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, dlatego Przewodnicząca wydała przedmiotowe zarządzenie z dnia 15 lipca 2022 r. Skarżący wywiódł zażalenie do wskazanego zarządzenia. W zażaleniu Skarżący wniósł o uchylenie przedmiotowego zarządzenia. Podniósł, że uiszczenie opłaty kancelaryjnej stanowi dla Skarżącego znaczne obciążenie finansowe. Z uwagi na otrzymywanie niskiego świadczenia rentowego, inwalidztwo oraz zaawansowany wiek, Skarżący stwierdził, że nie jest w stanie uiścić wymaganej kwoty. Uzyskiwane dochody przeznacza na podstawowe koszty utrzymania. Dlatego w zażaleniu tym, zawnioskował o nieobciążanie przedmiotową opłatą z powodu trudnej sytuacji materialnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 141 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. − Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Jednocześnie art. 142 § 2 p.p.s.a. nakazuje sądowi doręczenie wnioskodawcy odpisu wyroku z uzasadnieniem. Należy przy tym zauważyć, że wniosek strony, o jakim mowa w art. 142 § 2 p.p.s.a. podlega opłacie. Zgodnie z art. 234 § 2 p.p.s.a. za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek żądania zgłoszonego w terminie siedmiodniowym od ogłoszenia orzeczenia, pobiera się opłatę kancelaryjną. Jeżeli opłata nie została uiszczona, przewodniczący zarządzi ściągnięcie jej od strony, która złożyła wniosek o uzasadnienie, po uprzednim wezwaniu do jej uiszczenia. Kwotę należnej opłaty precyzuje natomiast rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 3 czerwca 2019 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1090), które w § 2 wskazuje, że opłatę kancelaryjną za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, doręczonego na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia pobiera się w kwocie 100 zł. Zgodnie z art. 229 p.p.s.a. opłata kancelaryjna może zostać umorzona lub rozłożona na raty, jeżeli jej ściągnięcie byłoby połączone z niewspółmiernymi trudnościami lub groziłoby dłużnikowi zbyt ciężkimi skutkami. Zgodnie z § 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania i rozkładania na raty oraz cofania odroczenia lub rozłożenia na raty nieuiszczonych należności sądowych orzeczonych w postępowaniu przed sądem administracyjnym (Dz. U. z 2003 r. poz. 2194, dalej: "rozporządzenie") należności sądowe mogą być umorzone na wniosek dłużnika w całości lub w części, jeżeli dłużnik wykaże, że z uwagi na swoją sytuację rodzinną, majątkową i wysokość dochodów, nie jest w stanie ich uiścić, a ściągnięcie należności w drodze egzekucji, spowodowałoby dla dłużnika lub jego rodziny nadmierne obciążenie majątkowe lub inne ciężkie skutki. Skarżący, wnioskując o umorzenie opłaty, nie wykazał że znajduje się w sytuacji materialnej, uprawniającej do umorzenia opłaty kancelaryjnej. W szczególności nie załączył, stosownie do § 7 ust. 2 rozporządzenia, oświadczenia o stanie majątkowym i dochodach oraz o stanie rodzinnym. Dlatego, w niniejszej sprawie brak jest konkretnych podstaw do tego, aby umorzyć opłatę kancelaryjną w stosunku do Skarżącego. Dodatkowo należy zauważyć, że postanowieniem Referendarza Sądowego WSA z dnia 31 marca 2021 r., sygn. akt III SPP/Wa 69/21 przyznano Skarżącemu, na podstawie art. 245 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie Skarżącego od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. W uzasadnieniu postanowienia w przedmiocie prawa pomocy, wskazano, że orzeczone prawo mocy obejmuje tylko zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, a przyszłe, ewentualne koszty postępowania mogą być przedmiotem rozpoznania kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy. W przedmiotowym wniosku o przyznanie prawa pomocy, Skarżący nie dołączył żadnych dokumentów, zeznań lub wyciągów, które świadczyłyby o sytuacji materialnej Skarżącego. Prawo pomocy orzeczono wyjątkowo, wyłącznie na podstawie oświadczenia Skarżącego pod rygorem odpowiedzialności karnej. Dlatego przyznane wcześniej prawo pomocy w zakresie częściowym, nie uzasadnia w żaden sposób zwolnienia od powstałych później kosztów, w tym opłaty kancelaryjnej za doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem. Mając to na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.