III SA/Po 326/20

SENTENCJA Dnia 23 września 2020 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 września 2020 roku przy udziale sprawy ze skargi M. N. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2019 I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na rzecz skarżącego kwotę [...]- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych. UZASADNIENIE Zaskarżoną decyzją z dnia [...].04.2020 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "K.p.a.", utrzymał w mocy decyzję z dnia [...].02.2020 r. Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. o odmowie przyznania M. N. za rok 2019 płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych i przyznaniu innych wskazanych w tej decyzji rodzajów płatności. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wskazano następujące ustalenia faktyczne i rozważania prawne. W dniu [...] kwietnia 2019 r. strona za pośrednictwem platformy e-Wniosek Plus złożyła wniosek o przyznanie płatności za rok 2019, w tym płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych. Do wniosku strona dołączyła 1, 3, 5, 7, 9 i 11 stronę umowy kontraktacji buraków cukrowych w 2019 r. Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi: 1) jeżeli zawarł umowę dostawy, o której mowa w art. 127 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki kwotowe określone w art. 127 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1308/2013; 2) do powierzchni gruntów, na której są uprawiane buraki kwotowe określone w art. 127 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 1308/2013, lecz nie większej niż powierzchnia gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać te buraki, określona w umowie dostawy, o której mowa w art. 127 ust. 2 rozporządzenia nr 1308/2013, zawartej przez tego rolnika. Organ I instancji wskazał, że strona przedłożyła umowę i dlatego nie była wzywana do uzupełnienia braków formalnych. Po [...] czerwca 2019 r. wnioski nie mogły być uzupełnione. Organ I instancji odmówił stronie przyznania płatności we wnioskowanym zakresie, albowiem ze względu na brak podpisu strony. Wniosek o przyznanie płatności za rok 2019 składało się w terminie od 15 marca do 31 maja 2019 r. Wniosek, a zarazem zmiana do niego, mógł być także złożony w terminie 25 dni kalendarzowych po terminie składania wniosków, tj. do 25 czerwca 2019 r. (art. 13 ust. 1 akapit trzeci rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności; Dz. Urz. UE L 181). Dołączenie do wniosku niepodpisanej umowy skutkuje odmową przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych. Umowa w całości została załączona do akt sprawy dopiero wraz z wniesionym odwołaniem. Dlatego organ II instancji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Strona wniosła skargę na decyzję organu odwoławczego zarzucając naruszenie art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 12 § 1, art. 64 § 2 K.p.a. oraz art. 3 pkt 2 ust. 1 i art. 23 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego. Strona wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji w zakresie odmowy przyznania płatności do buraków cukrowych. Jej zdaniem złożyła ona umowę z brakującymi stronami, ale była przekonana, że zawiera ona wszystkie strony. Pełna umowa została wniesiona do akt wraz z odwołaniem. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. 2018. 1312.) , dalej "ustawa" płatność związana do powierzchni upraw buraków cukrowych jest przyznawana rolnikowi, jeżeli zawarł umowę dostawy, o której mowa w pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013, która określa również powierzchnię gruntów, na której rolnik jest zobowiązany uprawiać buraki cukrowe. Organ odwoławczy wadliwie powołał art. 15 ust. 6 ustawy w brzmieniu sprzed nowelizacji ustawy dokonanej na mocy art. 1 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 21 października 2016 r. (Dz. U. z 2016 r., poz. 2037), która weszła w życie 30 grudnia 2016 r. Umowa dostawy oznacza umowę dostawy buraków do produkcji cukru zawartą pomiędzy sprzedawcą a przedsiębiorstwem (pkt 5 w sekcji A w części II załącznika II do rozporządzenia nr 1308/2013). Do wniosku o przyznanie płatności związanych do powierzchni upraw buraków cukrowych dołącza się umowę, o której mowa w art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy, lub jej kopię potwierdzoną za zgodność z oryginałem przez notariusza albo upoważnionego pracownika Agencji, albo przez producenta cukru (§ 9 ust. 1 pkt 2 lit. a w zw. z § 1 pkt 1 lit. e tiret czwarte rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych wymagań, jakie powinny spełniać wnioski w sprawach dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego; Dz. U. z 2015 r., poz. 352 ze zm.). Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich, określone w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, w tym kontrole w ramach wzajemnej zgodności wymogów lub norm (art. 36 ust. 1 ustawy). W przypadku gdy wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich nie czyni zadość wymaganiom innym niż wskazane w art. 64 § 1 K.p.a. (przepis ten stanowi o braku wskazania adresu wnoszącego podanie i braku możności ustalenia go na podstawie posiadanych danych), kierownik biura powiatowego Agencji, niezwłocznie po otrzymaniu tego wniosku, informuje rolnika o stwierdzonych brakach oraz o skutkach ich nieusunięcia w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, chyba że ten termin upłynął. Przepisu art. 64 § 2 K.p.a. nie stosuje się (art. 23 ust. 1 ustawy). W przypadku nieusunięcia braków, o których mowa w art. 23 ust. 1 ustawy, w terminie, w jakim można dokonać poprawek zgodnie z przepisami, o których mowa w art. 1 pkt 1, wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich jest rozpatrywany w zakresie, w jakim został prawidłowo wypełniony, oraz na podstawie dołączonych do niego prawidłowych dokumentów (art. 23 ust. 2 ustawy). Agencja ma zatem obowiązek formalnego sprawdzenia wniosku i niezwłocznego poinformowania rolnika o stwierdzonych brakach. Użyte w art. 23 ust. 1 ustawy pojęcie niezwłocznie oznacza bez zbędnej zwłoki. Strona do wniosku o przyznanie płatności dołączyła egzemplarz umowy kontraktacji buraków cukrowych nie zawierającej wszystkich stron, w tym strony z podpisem strony. Jest to brak formalny wniosku, bo skoro należy dołączyć do niego umowę, powinna być ona dołączona w całości ( zawierać wszystkie strony z podpisem strony ). Niepodpisana umowa nie jest umową w rozumieniu art. 15 ust. 6 pkt 1 lit. a ustawy. Organ ma zatem obowiązek niezwłocznego sprawdzenia, czy umowa jest podpisana, a jeżeli nie jest, na podstawie art. 23 ust. 1 ustawy wyłączającego zastosowanie art. 64 § 2 K.p.a. ma obowiązek niezwłocznego poinformowania o tym rolnika i o skutku nieusunięcia braku. Organ powinien był udzielić mu takiej informacji, gdyż w dniu złożenia wniosku ([...] kwietnia 2019 r.) nie upłynął jeszcze termin do jego złożenia (25 czerwca 2019 r.). Z akt sprawy nie wynika jednak, aby organ poinformował rolnika w trybie art. 23 ust. 1, co w związku z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy stanowi o naruszeniu tych przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jako że uniemożliwiło stronie uzupełnienie braku wniosku w terminie do złożenia wniosku. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy w postępowaniach w przedmiocie przyznawania rolnikom płatności bezpośrednich organ stoi na straży praworządności i jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Sąd stosuje środki przewidziane przez ustawę z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej "p.p.s.a.", w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Do końcowego załatwienia sprawy konieczne jest uchylenie również decyzji organu pierwszej instancji. Ponownie rozpatrując sprawę organ pierwszej instancji odniesie się merytorycznie do wniosku strony, także w zakresie przyznania płatności do powierzchni uprawy buraków cukrowych za rok 2019, nie traktując podpisanej umowy jako złożonej po terminie do składania wniosku o przyznanie płatności. Wobec tego Sąd orzekł, jak w pkt I. sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II. sentencji na podstawie art. 200 p.p.s.a.