III OZ 677/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. A. na zarządzenie Z-cy Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 397/22 o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi K. A. na akt Zarządu Województwa Śląskiego z 2 marca 2022 r. w przedmiocie wynagrodzenia kuratora dla osoby nieobecnej postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Z-ca Przewodniczącego Wydziału III Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarządzeniem z 23 maja 2022 r. sygn. akt III SA/Gl 397/22 w sprawie ze skargi K. A. na akt Zarządu Województwa Śląskiego z 2 marca 2022 r. w przedmiocie wynagrodzenia kuratora dla osoby nieobecnej, na podstawie art. 220 § 1 i 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) dalej zwanej "p.p.s.a." wezwał K. A. do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200 zł, stosownie do § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.), dalej zwanego "rozporządzeniem". Zażalenie na powyższe zarządzenie złożyła K. A. Wskazała, że żądanie uiszczenia przez kuratora wpisu w kwocie 200 zł nie sposób pogodzić z zasadą demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, w sytuacji w której osoba ustanowiona przez organ państwa (sąd lub organ administracji publicznej) do reprezentowania nieobecnej strony tegoż postępowania, od której oczekuje się należytej staranności, a która to podejmuje wszystkie czynności w imieniu i na rzecz osoby reprezentowanej nie powinny narażać na uszczerbek majątkowy takiej osoby czy pozbawiać jej faktycznej możliwości zaskarżenia aktów, postanowień lub decyzji, w których przyznawane jest wynagrodzenie za wykonane czynności. Zdaniem autorki zażalenia jako kurator jest ona zwolniona od ponoszenia kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 214 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki. Ponadto w myśl art. 220 § 1 p.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata. Z powyższych przepisów wynika zasada odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego, zaś odstępstwo od tej zasady może mieć miejsce w przypadkach określonych w ustawie (M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, LEX el. 2019, komentarz do art. 214). Jednym z takich przypadków jest art. 239 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych kurator strony wyznaczony przez sąd orzekający lub przez sąd opiekuńczy dla danej sprawy. Z wykładni językowej wskazanego przepisu wynika, że zwolnieniu od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podstawie wskazanego przepisu podlega tylko kurator strony wyznaczony dla danej sprawy. Pojęcie "danej sprawy" odnosi się do sprawy sądowoadministracyjnej. Brak jest podstaw do przyjęcia, iż postępowanie sądowe ze skargi kuratora na akt organu w przedmiocie wynagrodzenia kuratora dla osoby nieobecnej jest częścią sprawy administracyjnej, której stroną jest osoba nieobecna. Sprawa ze skargi kuratora dotyczy interesu prawnego tego podmiotu, a nie osoby przezeń reprezentowanej. Wysokość wynagrodzenia kuratora nie wpływa na treść praw lub obowiązków strony postępowania administracyjnego, dla której wyznaczono kuratora. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego art. 239 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie może być wykładany rozszerzająco. Jako wyjątek od zasady odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego przepis ten powinien być interpretowany ściśle. W tym przedmiocie wypowiedział się już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 4 lipca 2019 r., I OZ 634/19 (niepubl.), w orzeczeniu tym wskazując, że adwokat, czyniąc przedmiotem skargi akt organu w sprawie przyznania mu wynagrodzenia za czynności kuratorskie, wniósł w istocie skargę nie w imieniu i interesie osób pozostających pod jej kuratelą, lecz we własnym interesie, polegającym na zaspokojeniu jego żądań finansowych. Tymczasem art. 239 § 1 pkt 3 p.p.s.a. dotyczy kuratora działającego na rzecz i w imieniu strony postępowania. W konsekwencji wskazać należy, że sąd administracyjny, dostrzegając argumentację zażalenia wskazującą na zasadę sprawiedliwości społecznej, związany jest jednak jednoznacznym brzmieniem art. 239 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Nawet gdyby uznać, że omawiana sytuacja stanowi przykład luki w prawie, to jej wypełnienie należy do ustawodawcy, zaś sąd administracyjny nie jest uprawniony do rozszerzenia regulacji dotyczącej zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych na podmioty inne niż wskazane w treści art. 239 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze, stwierdzić należy że prawidłowo wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na akt w przedmiocie wynagrodzenia kuratora dla osoby nieobecnej w wysokości 200 zł. Prawidłowo też określono wysokość wpisu od skargi na podstawie art. § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.