IV SA/Wa 2991/19

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant spec. Joanna Ziółkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2020 r. sprawy ze skargi Fundacji "[...]" z siedzibą w [...] na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wydania decyzji o nałożeniu na podmiot korzystający ze środowiska obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych oddala skargę. UZASADNIENIE Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] października 2019 r., nr [...] Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska (dalej GDOŚ) utrzymał w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w S. (dalej RDOŚ) z [...] marca 2019 r., nr [...] umarzającą postępowanie w sprawie wydania decyzji nakładającej na podmiot korzystający ze środowiska obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych i naprawczych. Stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy przedstawia się następująco. Utrzymaną w mocy decyzją z [...] marca 2019 r. RDOŚ po raz trzeci rozpatrywał sprawę nałożenia na podmiot korzystający ze środowiska obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych. Postępowanie w niniejszej sprawie zapoczątkowane zostało zgłoszeniem przez Fundację [...] z siedzibą w S. (dalej Skarżąca, Fundacja) 4 stycznia 2011 r. szkody w środowisku w gatunkach chronionych i ich siedliskach. Zgodnie ze zgłoszeniem, szkody dokonano 18 sierpnia 2007 r. w wyniku rozbiórki hali przy ul. R. w S. w sezonie lęgowym, wskutek czego zniszczono co najmniej 120 gniazd jerzyka Apus apus oraz zabito co najmniej 240 osobników tego gatunku. Jako dowód potwierdzający dokonanie szkody, do zgłoszenia załączono kopię wyroku Sądu Okręgowego z [...] grudnia 2010 r., sygn. akt [...] wydanego na skutek apelacji od wyroku Sądu Rejonowego S. i Zachód w S. z [...] maja 2010 r., sygn. akt [...]. W dniu zgłoszenia szkody gatunek ten był objęty ochroną gatunkową na podstawie przepisów ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004 r. oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 28 września 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną (Dz. U. 2004 r., Nr 220, poz. 2237). Obecnie podlega on ochronie prawnej na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz. U. 2016 r., poz. 2183). Wystąpienie szkody w środowisku, w znaczeniu przyjętym na gruncie ustawy z 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2018 r., poz. 954 ze zm.), obliguje podmiot korzystający ze środowiska do podjęcia działań naprawczych. Natomiast zgodnie z art. 15 ust. 1 tej ustawy, organ nakłada obowiązek przeprowadzenia określonych działań, gdy wezwanie do przedłożenia wniosku o uzgodnienie działań naprawczych pozostanie bez odpowiedzi. Ł. B. - [...] "[...]" był właścicielem przedmiotowej nieruchomości przy ul. [...] w S., którą zbył na rzecz spółki K. Sp. z o. o. W akcie notarialnym z [...] stycznia 2007 r. Ł. B. - [...] "[...]" zobowiązał się do dokonania rozbiórki obiektów znajdujących się na tej posesji w terminie do dnia 30 czerwca 2007 r. W dniu [...] czerwca została wydana decyzja zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na rozbiórkę. W dniu 30 czerwca 2007 r. Ł. B. - [...] "[...]" zawarł umowę na wykonanie prac rozbiórkowych z przedsiębiorstwem Zakład [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. Z kolei Zakład [...] Sp. z o.o. 9 lipca 2007 r. zawarł umowę na rozbiórkę przedmiotowej hali z Przedsiębiorstwem Budowlano-Montażowym "[...]" Sp. z o.o. W sierpniu 2007 r. doszło do prac rozbiórkowych hali przy ul. [...] w S. w sezonie lęgowym jerzyka. Poddasze hali było zamieszkiwane przez jerzyki Apus apus. Istniało tam siedlisko lęgowe. Sąd Okręgowy oszacował, że doszło do zniszczenia co najmniej 120 gniazd tego gatunku, wskutek czego zginęło 240 ptaków. RDOŚ dwukrotnie zobowiązywał podmiot korzystający ze środowiska do przeprowadzenia podstawowych działań naprawczych, polegających na odtworzeniu 120 miejsc lęgowych dla jerzyka. Dwukrotnie też Organ odwoławczy decyzje te uchylał i przekazywał sprawę do ponownego rozpoznania przez RDOŚ. GDOŚ decyzją z dnia [...] marca 2012 r. uchylił decyzję Organu I. instancji z [...] listopada 2011 r. nakładającą na Zakład Robót [...] Sp. z o.o. obowiązek przeprowadzenia działań naprawczych i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, że kwestią wymagającą ponownego przeanalizowania jest właściwe ustalenie podmiotu lub podmiotów korzystających ze środowiska, które w wyniku swojej bezpośredniej działalności spowodowały szkodę w chronionych siedliskach i gatunkach. Decyzją z [...] października 2012 r. RDOŚ nałożył obowiązek przeprowadzenia podstawowych działań naprawczych na Zakład [...] Sp. z o. o. oraz Przedsiębiorstwo Budowlano-Montażowe "[...]" Sp. z o. o. Z uwagi na brak obiektu, na którym można by było dokonać działań naprawczych oraz zmiany własnościowe działek ewidencyjnych, na których była zlokalizowana hala, RDOŚ wskazał w decyzji obszar miasta, w którym należy przeprowadzić działania naprawcze. W decyzji wskazano, że zobowiązani każdorazowo powinni uzyskać zgodę zarządcy terenu na wykonanie tych działań. GDOŚ decyzją z [...] marca 2013 r. uchylił w całości decyzję RDOŚ z dnia [...] października 2012 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Organ I. instancji. Organ odwoławczy ponownie podkreślił, że w przedmiotowej sprawie kluczową kwestią wymagającą ponownego przeanalizowania jest właściwe ustalenie podmiotu lub podmiotów korzystających ze środowiska, które w wyniku swojej bezpośredniej lub pośredniej działalności spowodowały szkodę w chronionych siedliskach i gatunkach, w tym również winy wynikającej z niedbalstwa ze strony zlecającego prace rozbiórkowe, tj. firmy Ł. B. - [...] "[...]". Ponadto wskazano, iż Organ I. instancji wyznaczając obszar, w którym mają zostać przeprowadzone działania naprawcze ograniczył się do podania ulic ograniczających ten obszar, a nie wskazał konkretnych nieruchomości. Budynki znajdujące się w tym obszarze należą do różnych podmiotów. Podmioty korzystające ze środowiska muszą uzyskać zgodę administratora budynku na przeprowadzenie działań naprawczych, co również zostało wskazane w skarżonej decyzji RDOŚ. W ocenie GDOŚ, może to doprowadzić do braku możliwości wykonania obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych, w przypadku braku zgody administratora danego budynku, co z kolei spowoduje, że taka decyzja będzie nieegzekwowalna. Zdaniem Organu II. instancji, w decyzji należało wskazać konkretne nieruchomości, na ktorych obowiązani mają dokonać działań naprawczych, za uprzednią zgodą ich zarządców. Jednocześnie GDOŚ nadmienił, że w świetle zgromadzonych dowodów w sprawie, podczas rozbiórki hali wystąpiła szkoda w środowisku w chronionym gatunku - jerzyk Apus apus - i jego siedlisku. Rozpatrując tę sprawę po raz trzeci, RDOŚ ponownie ustalił krąg odpowiedzialnych za powstałą szkodę podmiotów korzystających ze środowiska. W złożonych wyjaśnieniach przedstawiciel przedsiębiorstwa Ł. B. - [...] "[...]" wskazał, iż po zbyciu nieruchomości nie był on ani razu na przedmiotowym terenie oraz nie miał informacji o ptakach zasiedlających halę. Pełnomocnik firmy [...] Sp. z o.o. S.K.A., jako następca prawny Spółki [...] wyjaśnił, że kupujący nie wiedział o kolonii jerzyków bytujących w tym budynku. Firma Ł. B. - [...] "[...]" nie informowała o problemach wynikających z prac rozbiórkowych oraz o jerzykach gnieżdżących się w budynku hali. Również nikt z ramienia Spółki [...] nie nadzorował tej rozbiórki. W toku postępowania nie znaleziono wprawdzie dowodów jednoznacznie potwierdzających, że firma Ł. B. [...] "[...]" posiadała wiedzę o siedliskach ptaków w hali, jednak jako właściciel nieruchomości korzystający z budynku hali, winien on wiedzę taką posiadać. O winie tego podmiotu przesądza niedostosowanie terminu wykonania prac rozbiórkowych do okresu lęgowego jerzyka. W toku postępowania, RDOŚ podjął również działania w zakresie ustalenia nieruchomości, na których wykonane zostaną działania naprawcze oraz uzgodnień z zarządcami tych nieruchomości. Przeanalizowano nieruchomości będące własnością Gminy Miasto S. i wytypowano te, które spełniały warunki do bytowania tego gatunku. Po przeprowadzeniu konsultacji z ornitologiem stwierdzono, że wytypowane miejsca lub proponowany i akceptowany przez zarządców budynków sposób montażu budek nie są zgodne z wymaganiami siedliskowymi dla jerzyka. Dokonano również oględzin nieruchomości zlokalizowanych na obszarze miasta S. wyznaczonych ulicami K., R., P. i W. Dokonano także przeglądu nieruchomości na ulicy K. Nie przyniosły one jednak oczekiwanych rezultatów. Żadna z nieruchomości nie nadawała się do przeprowadzenia działań naprawczych. Po zwróceniu się do wszystkich Spółdzielni Mieszkaniowych oraz Uniwersytetu [...], stwierdzono brak możliwości wykonania działań naprawczych. RDOŚ podkreślił, że w toku prowadzonego postępowania przeanalizowano również wszystkie możliwe grunty, będące we władaniu Organu, biorąc pod uwagę ich odległość od siedzib ludzkich, zadrzewień, cieków, rzek i miejsc podmokłych. W swej ocenie RDOŚ podjął wszelkie środki oraz starania w celu wskazania lokalizacji działań naprawczych. Zdaniem RDOŚ, w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że zaistniała szkoda w środowisku w świetle przepisów ustawy szkodowej. Ponadto znane są podmioty korzystające ze środowiska, które dokonały tej szkody, a ich wina jest bezsporna. W związku z tym spełnione zostały wszystkie przesłanki do nałożenia na podmioty obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych. Jednakże z uwagi na fakt, że budynek, w którym dokonano szkody nie istnieje, a działka ewidencyjna, na której była posadowiona hala nie jest własnością podmiotów, które dokonały szkody - należało wskazać lokalizację wykonania działań naprawczych. Pomimo podjęcia wszelkich czynności i działań w celu ustalenia obszaru ich wykonania, w toku prowadzonego postępowania nie uzyskano żadnej zgody zarządców nieruchomości na odtworzenie zastępczych miejsc lęgowych. Organ podkreślił, że decyzja wydana na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie musi być wykonalna, ze względu na to, iż obowiązek wskazany w decyzji, w przypadku braku wykonania, podlega egzekucji administracyjnej. Brak lokalizacji wykonania działań naprawczych uniemożliwia wykonanie takiej decyzji. Jeżeli wykonanie decyzji staje się niemożliwe z przyczyn obiektywnych, niezależnych od stron postępowania i organu prowadzącego, postępowanie takie staje się bezprzedmiotowe. W związku z poczynionymi ustaleniami RDOŚ decyzją z [...] marca 2019 r. umorzył postępowanie w niniejszej sprawie. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej fundacji GDOŚ decyzją z [...] października 2019 r. utrzymał w mocy decyzję Organu I. instancji. Uzasadniając swoją decyzję zaznaczył, że w przypadku gdy rozstrzygnięcie decyzji organu I. instancji jest prawidłowe, a jedynie uzasadnienie uchybia przepisom k.p.a. o zasadach sporządzania uzasadnienia, organ odwoławczy może utrzymać decyzję organu I. instancji w mocy, o ile prawidłowo rozpozna sprawę i właściwie uzasadni rozstrzygnięcie w swojej decyzji. Organ odwoławczy dokonując oceny prawnej działania podmiotu korzystającego ze środowiska przytoczył art. 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. 2018 poz. 954 ze zm. - dalej ustawa szkodowa), który stanowi, że przepisy niniejszej ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzającą ryzyko szkody w środowisku. W przypadku gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych do kwalifikacji zdarzenia jako szkody w środowisku wystarczy inna działalność, niż działalność stwarzająca ryzyko szkody w środowisku, która została ściśle unormowana w art. 3 ustawy szkodowej. Obligatoryjne jest jednak powiązanie działalności z winą podmiotu korzystającego ze środowiska. Zdaniem Organu, jako potencjalną szkodę w środowisku w gatunku chronionym lub chronionym siedlisku przyrodniczym można zakwalifikować szkodę w siedlisku lub gatunku jerzyka Apus Apus. Przez szkodę w środowisku należy rozumieć negatywną, mierzalną zmianę stanu lub funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, mającą znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków lub siedlisk przyrodniczych. A zatem musi być to znacząca, negatywna zmiana, która skutkuje zagrożeniem dla właściwego stanu ochrony danego gatunku lub siedliska, a nie jakakolwiek negatywna zmiana. W prowadzonej analizie GDOŚ uwzględnił także definicje właściwego stanu ochrony gatunku oraz siedliska, unormowane w art. 5 pkt 24 i 25 ustawy o ochronie przyrody. W tym kontekście GDOŚ zwrócił uwagę, że 5 września 2016 weszło w życie rozporządzenie Ministra Środowiska z 1 września 2016 r. w sprawie kryterium oceny wystąpienia szkody w środowisku (Dz. U. 2016 poz. 1399). Zgodnie z jego § 2 ust.1 kryterium oceny wystąpienia szkody w środowisku w gatunku chronionym jest zmiana lub zmiany powodujące jeden lub więcej z mierzalnych skutków mających znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków. Uprzednio obowiązujące Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku (Dz. U. Nr 82, poz. 501) stanowiło, że kryterium oceny wystąpienia szkody w środowisku w gatunku chronionym jest zmiana lub zmiany powodujące jeden lub więcej z następujących mierzalnych skutków: zniszczenie lub uszkodzenie siedliska gatunku chronionego, zmniejszenie powierzchni lub pogorszenie użyteczności dla gatunku chronionego zasobów jego siedliska na terenie gminy lub województwa, kraju, regionu biogeograficznego lub Wspólnoty Europejskiej, pogorszenie stanu lub funkcji populacji gatunku chronionego na terenie gminy lub województwa, kraju, regionu biogeograficznego lub Wspólnoty Europejskiej. W poprzednim stanie prawnym nie uwzględniono zatem kryterium oceny negatywnych skutków jako znaczących. W ocenie Organu, od 5 września 2016 r. przy ocenie szkody w środowisku w gatunku chronionym zwraca się uwagę na to czy działania podmiotu korzystającego ze środowiska wpłynęły znacząco negatywnie na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu gatunku chronionego - rozmieszczenie i liczebność populacji gatunku na terenie kraju lub państw członkowskich lub naturalnego zasięgu tego gatunku. Organ odwoławczy uwzględnił jednocześnie praktykę organów Unii Europejskiej, potwierdzoną wyrokami Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z dnia 9 grudnia 2004 r. w sprawie C-79/03), zgodnie z którą szkoda mająca znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunku ma miejsce po przekroczeniu oddziaływania na 1% populacji krajowej gatunku. Liczebność jerzyka Apus apus w Polsce oszacowano na podstawie opracowania T. Chodkiewicz i in. Ocena liczebności populacji ptaków lęgowych w Polsce w latach 2008-2012. W: Ornis Polonica 56, 2015: 156-157 w przedziale od 86000 do 150000 sztuk, ponadto jerzyk jest określany jako gatunek średnio liczny w Polsce. Biorąc pod uwagę, że doszło do zniszczenia co najmniej 240 osobników tego gatunku, to działania przeprowadzone w hali przy ul. R. w S. oddziaływały na 0,16% do 0,27% krajowej populacji. W związku z tym, postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie należy uznać za bezprzedmiotowe, skoro w świetle aktualnego orzecznictwa nie ma podstaw do stwierdzenia szkody w gatunkach chronionych i ich siedliskach. Prace rozbiórkowe przeprowadzone na terenie hali przy ul. R. w S., nie miały wpływu na rozmieszczenie i liczebność populacji jerzyka na terenie kraju lub państw członkowskich Unii Europejskiej czy na naturalny zasięg tego gatunku, podobnie też likwidacja 120 gniazd nie wywrze wpływu na naturalny zasięg siedliska przyrodniczego na terenie kraju lub państw członkowskich Unii Europejskiej. W związku z poczynionymi ustaleniami Organ odwoławczy umorzył postępowanie w niniejszej sprawie jako bezprzedmiotowe z innych przyczyn niż uczyniła to i. instancja. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję GDOŚ z [...] października 2019 r. wywiodła Skarżąca fundacja. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 107 § 3 k.p.a. w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na zaniechaniu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz prawnego oraz należytego uzasadnienia swej decyzji poprzez sporządzenie uzasadnienia, które niezgodnie z prawdą opisuje stan faktyczny i prawny sprawy, przez co pozbawia strony możliwości skutecznej ochrony swoich słusznych interesów oraz brak wskazania faktów, które Organ uznał za udowodnione i dowodów, na których się oparł. W uzasadnieniu podniesionych zarzutów, Skarżąca dodatkowo wskazała, że RDOŚ nie wykorzystał wszelkich możliwości znalezienia miejsc do zawieszenia skrzynek lęgowych. Ograniczył się jedynie do wystosowania zapytań do spółdzielni mieszkaniowych, pomijając szkoły, przedsiębiorstwa i domy jednorodzinne. W przypadku braku możliwości przeprowadzenia działań naprawczych na wyznaczonym terenie, należało dokonać jego rozszerzenia. Zdaniem fundacji prezentowane przez Organ stanowisko dotyczące bezprzedmiotowości postępowania, z uwagi na brak znaczącego negatywnego wpływu na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunku chronionego, nie zasługuje na uwzględnienie. Zdaniem Skarżącej fundacji, z rozporządzenia Ministra Środowiska nie wynika, aby znaczący negatywny wpływ na utrzymanie populacji gatunku obejmował wyłącznie zniszczenie co najmniej 1% jego krajowych siedlisk. W skardze przywołano również argument dotyczący kumulowania się działań w środowisku, co mogłoby prowadzić do całkowitej depopulacji gatunków. Wskazując na to, Fundacja wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz decyzji RDOŚ z dnia [...] marca 2019 r. i skierowanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. W piśmie z 11 marca 2020 r. uczestnik postępowania Ł. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, poparł stanowisko Organu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej co oznacza, że Sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd w składzie orzekającym, dokonując kontroli legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia – w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy – doszedł do przekonania, że skarga Fundacji jest niezasadna. Podniesione w niej argumenty nie zasługiwały na uwzględnienie, a Sąd działając z urzędu nie stwierdził istnienia wad, które powinny skutkować wyeliminowaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Jednocześnie Sąd w składzie orzekającym przyjął za własne ustalenia faktyczne poczynione przez Organy obu instancji, wobec czego za zbędne uznał ich ponowne przytaczanie. Podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie ma fakt, że znajduje w niej zastosowanie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku (Dz. U.2019 poz. 1383), zgodnie z którym kryterium oceny wystąpienia szkody w środowisku w gatunku chronionym jest zmiana albo zmiany powodujące jeden albo więcej mierzalnych skutków mających znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków. Skutki te obejmują zniszczenie siedliska gatunku chronionego w całości lub w części oraz pogorszenie stanu lub funkcji populacji gatunku chronionego. Kryterium oceny wystąpienia szkody w środowisku w chronionym siedlisku przyrodniczym jest natomiast zmiana albo zmiany powodujące jeden albo więcej z mierzalnych skutków mających znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych siedlisk. Skutki te obejmują zniszczenie chronionego siedliska przyrodniczego w całości lub w części, pogorszenie stanu lub funkcji chronionego siedliska przyrodniczego, pogorszenie stanu ochrony gatunków typowych dla chronionego siedliska przyrodniczego. Jak trafnie wskazał GIOŚ, uwzględnienia wymagały zatem zmiany stanu prawnego toczącej się od 2011 r. sprawy, w zakresie ram prawnych oceny wystąpienia szkody w środowisku. Uprzednio obowiązujące rozporządzenie Ministra Środowiska z 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku (Dz. U. z dnia 14 maja 2008 r. nr 82 poz. 501) dla stwierdzenia podstaw do nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych nie wymagało wystąpienia znaczącego negatywnego wpływu na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunków chronionych lub siedliska przyrodniczego, poprzestając na wskazaniu skutków działania podmiotu korzystającego ze środowiska. Sytuacja uległa zasadniczej zmianie po wejściu w życie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 lipca 2019 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się więc do oceny, czy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego przy rozbiórce przedmiotowej hali doszło do szkody w środowisku, która miała znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunków chronionych lub siedlisk przyrodniczych. Tylko taka szkoda skutkuje obecnie nałożeniem obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych - na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Nadmienić w tym kontekście należy, że zgodnie z załącznikiem I dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. 2004/35/WE waga szkody, która ma negatywny wpływ na osiągnięcie bądź zachowanie korzystnego stanu ochrony siedlisk lub gatunków, musi być oceniona poprzez odniesienie do stanu ochrony w momencie wystąpienia szkody, ich użyteczności związanej z walorami rekreacyjnymi, które oferują oraz zdolności do naturalnej regeneracji. Kryteria stanowić muszą czynniki mierzalne w postaci m. in. liczby osobników, rzadkości występowania gatunku czy zdolności do regeneracji. W ocenie Sądu, przyjętą przez Organ interpretację pojęcia ,,znaczącego negatywnego wpływu na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunków chronionych oraz chronionym siedlisku przyrodniczym" należy uznać za prawidłową. Interpretacja ta, została dokonana m. in. w oparciu o pojęcie ,,małych ilości" zastosowane w art. 9 ust. 1 lit. c) dyrektywy 79/409 w sprawie ochrony dzikiego ptactwa. Przywołane w wyroku Trybunału Sprawiedliwości z dnia 9 grudnia 2004 r. w sprawie C-79/03 Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Królestwu Hiszpanii, drugie sprawozdanie Komisji Europejskiej dotyczące wykonania dyrektywy 79/409/EWG w sprawie ochrony dzikiego ptactwa, zawiera metodę umożlwiającą określenie ilości ptaków, która może zostać uznana za małą dla celów zastosowania przywołanej dyrektywy. W niniejszym wyroku Trybunał Sprawiedliwości uznał, że 1 % normalnej rocznej śmiertelności populacji może zostać uznany za małą ilość w rozumieniu przywołanej dyrektywy. Ponadto, Trybunał Sprawiedliwości w wyroku z dnia 27 kwietnia 1988 r. w sprawie 252/85, Komisja Wspólnot Europejskich przeciwko Republice Francuskiej, stwierdził, że aby zbadać czy spełniony jest warunek "małych ilości", nie trzeba brać pod uwagę liczb absolutnych, ale raczej zachowanie całej danej populacji, a także zdolność reprodukcyjną danego gatunku. W niniejszej sprawie, w oparciu o opracowanie T. Chodkiewicz i in. Ocena liczebności populacji ptaków lęgowych w Polsce w latach 2008-2012. W: Ornis Polonica 56, 2015: 156-157 Organ odwoławczy ocenił liczebność jerzyka Apus apus w Polsce w granicach od 86000 do 150000 sztuk. Biorąc pod uwagę, że w wyniku rozbiórki doszło do zniszczenia co najmniej 240 osobników tego gatunku, Organ miał prawo przyjąć, że działania przeprowadzone w hali przy ul. R. w S. oddziaływały na 0,16% do 0,27% krajowej populacji. Celem uzupełnienia dodać należy, że europejska populacja jerzyka Apus apus jest szacowana na 19 100 000 – 32 500 000 par, co równa się 38 200 000 - 65 000 000 dorosłych osobników (http://datazone.birdlife.org/species/factsheet/common-swift-apus-apus/text). Przyjętych szacunków Fundacja nie zakwestionowała. Wobec przytoczonych w niniejszej sprawie ustaleń, zasługuje na aprobatę stanowisko GIOŚ, zgodnie z którym oddziaływanie na 0,16% do 0,27% krajowej populacji jerzyka uznać należy - w świetle orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej - za małe ilości tej populacji, które nie mogły zostać zakwalifikowane jako mające znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunków chronionych. Prawidłowe jest zatem twierdzenie, że w obecnym stanie prawnym w niniejszej sprawie nie wystąpiła szkoda w środowisku w gatunku chronionym, która wymagałaby nałożenia obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych. Podkreślenia wymaga, że choć za potencjalnie szkodliwe dla środowiska należy uznać każde zniszczenie gniazda gatunku chronionego, to nie wszystkie takie szkody, w świetle obecnie obowiązujących przepisów, będą skutkowały powstaniem odpowiedzialności prawnej na gruncie ustawy szkodowej, polegającej na nałożeniu obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych. W toku niniejszego postępowania administracyjnego uległy zmianie obowiązujące przepisy, przy czym z woli prawodawcy nowe znajdowały zastosowanie także do spraw wszczętych przed ich wejściem w życie, a niezakończonych. Jednocześnie zauważyć należy, iż ustawa z dnia 13 kwietnia 2017 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie stanowi implementację do krajowego porządku prawnego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. 2004/35/WE. Zgodnie z załącznikiem II dyrektywy 2004/35/WE celem środków naprawczych jest m. in. rekompensacja przejściowych strat zasobów naturalnych i ich użyteczności, do czasu ich regeneracji. Oddziaływanie na 0,16% do 0,27% krajowej populacji jerzyka należy uznać za przejściową stratę w tym gatunku chronionym. Odnosząc się do sugestii Fundacji o kumulowaniu się obecnie wielu takich negatywnych zjawisk, co powinno prowadzić do nałożenia obowiązku podjęcia działań naprawczych, polegających na stworzeniu warunków gniazdowania jerzyka Apus apus, stwierdzić należy, że dotyczą one realiów współczesnych. W ostatnich latach coraz częściej sygnalizowane są takie sytuacje. Znacznie częściej dochodzi też do niemożności znalezienia odpowiednich miejsc lęgowych dla tego gatunku, niż miało to miejsce przed ponad 10 laty (szkoda nastąpiła 18 sierpnia 2007 r.). Niewykluczone zatem, że gdyby zdarzenie to miało miejsce obecnie, należałoby rozważyć kumulację takich szkód i dopiero wówczas można byłoby ocenić czy wystąpił znaczący negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tego gatunku chronionego. Poza tym, w realiach rozpatrywanej sprawy, mając na uwadze zasady doświadczenia życiowego, przyjąć należy, że jerzyk Apus apus przez 13 lat mógł samodzielnie zasiedlić odpowiednie dla siebie miejsca (budynki) na terenie S., tak jak niegdyś zasiedlił halę przy ul. R. Na marginesie jedynie podkreślenia natomiast wymaga, że nie ma przeszkód aby Skarżąca fundacja, jako organizacja pożytku publicznego, której celem statutowym jest ratowanie chronionych gatunków ptaków i podejmowanie działań na rzecz powiększania ich liczebności, we własnym zakresie podjęła działania zmierzające do stworzenia nowych siedlisk jerzyka Apus apus na terenie S. Fundacja wskazała w treści swej skargi, że dziesiątki tysięcy osób fizycznych i prawnych gotowych jest pomóc ptakom, poświęcając na to swój czas i fundusze. Podkreśliła zarazem efekty edukacyjne, wskazując, że wiele szkół w Polsce, będąc świadomymi wagi kształtowania postaw proekologicznych, zawiesza skrzynki lęgowe dla ptaków, zarazem je finansując. Skarżąca może więc pełnić rolę prekursora takich działań podejmowanych w S. na rzecz ochrony gatunku jerzyka Apus apus i przyczyniać się do zwiększenia liczebności tego gatunku. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.