I SA/Bd 444/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Szulc Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik (spr.) sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2022 r. sprawy ze skargi T. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 25 maja 2022 r. nr 0401-IEE.711.81.2022.2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę UZASADNIENIE Naczelnik Drugiego Urzędu Skarbowego w T. (dalej także: Naczelnik) prowadził wobec T. J. (dalej także: Skarżący, Strona) postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] obejmującego zaległość w opłacie rocznej za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji za czerwiec 2010 r. w kwocie należności głównej [...] zł, wynikającej z orzeczenia [...] z dnia [...] marca 2002 r. Pismem z [...] lutego 2022 r. nazwanym "skargą" Skarżący złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z powodu nieistnienia obowiązku, który wygasł wskutek przedawnienia. W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku Naczelnik postanowieniem z dnia [...] marca 2022 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Na powyższe rozstrzygnięcie pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. Skarżący złożył zażalenie wskazując, że podtrzymuje żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia ww. obowiązku. Postanowieniem z dnia [...] maja 2022 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej także: organ) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W pierwszej kolejności organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479) – dalej "u.p.e.a." – niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Wobec tego w niniejszej sprawie zastosowanie miały przepisy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r. W dalszej kolejności organ przywołał treść art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., wskazując, że w przedmiotowej sprawie termin przedawnienia z tytułu opłaty rocznej za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji za czerwiec 2010 r., której termin przypadał w 2010 r. upływałby [...] grudnia 2015 r. Jednak w sprawie zastosowane zostały skuteczne środki egzekucyjne, co zgodnie z art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r., poz. 1540 ze zm.), skutkowało przerwaniem biegu terminu przedawnienia. W toku prowadzonej egzekucji został zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia wynagrodzenia za pracę w T. Sp. z o.o. w T. na podstawie zawiadomienia o zajęciu z [...] maja 2014 r. nr [...], o którym Skarżący został zawiadomiony [...] maja 2015 r. Organ podkreślił, że tym samym w niniejszej sprawie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia, który rozpoczął swój bieg na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny tj. od [...] maja 2015 r. Organ dodał, że w toku prowadzonej egzekucji zostały zastosowane również inne środki egzekucyjne przerywające bieg terminu dochodzonej zaległości, a ostatnim z nich było zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego posiadanego przez Stronę w banku [...] na podstawie doręczonego zawiadomienia o zajęciu z dnia [...] sierpnia 2021 r. w dniu [...] września 2021 r. Mając na uwadze powyższe, organ stanął na stanowisku, że 5-letni termin przedawnienia liczony od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano ostatni skuteczny środek egzekucyjny upłynie najwcześniej z dniem [...] sierpnia 2026 r. Na postanowienie organu II instancji Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jego uchylenie w całości. Skarżący wskazał, że obowiązek będący przedmiotem niniejszej sprawy jest przedawniony. Podkreślił, iż w jego opinii Urząd Skarbowy stosuje na własną korzyść prawo, które zmienia się w trakcie trwania jego sprawy, nadinterpretując je na własną korzyść. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi postanowień ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Postanowienie podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa będące podstawą wznowienia postępowania lub inne naruszenie prawa mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a." – lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Należy jednocześnie zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17, publ.: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl - podobnie jak wszystkie orzeczenia sądów administracyjnych powołane w dalszej części uzasadnienia). Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie go z obrotu prawnego. Przedmiotem sporu w rozpoznawanej sprawie jest ocena prawidłowości stanowiska organu egzekucyjnego, dotyczącego odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec Skarżącego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] wystawionego przez Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego, obejmującego zaległość w opłacie rocznej za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji za 06/2010 rok. Podstawę prawną należności stanowi orzeczenie z [...] marca 2002 r. Nr [...]. Zdaniem Skarżącego postępowanie egzekucyjne powinno być umorzone ze względu na przedawnienie należności dochodzonych na podstawie powyższego tytułu wykonawczego. Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Taka sytuacja ma miejsce w przedmiotowej sprawie i dlatego zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r. Zgodnie z art. 59 § 1 u.p.e.a. postępowanie egzekucyjne umarza się: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania; 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał, 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa; 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego; 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny; 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego, 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu; 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania; 9) na żądanie wierzyciela; 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Powyższy przepis enumeratywnie określa przesłanki stanowiące podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wystąpienie którejkolwiek z nich oznacza konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zgodzić się należy z organem, że żadna z wymienionych wyżej sytuacji nie miała miejsca w przedmiotowej sprawie. Przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego przewidziana w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. odnosi się także do przedawnienia zobowiązania podatkowego, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 4 września 2018 r., sygn. akt II FSK 141/18). Jak trafnie zauważył organ dochodzona w postępowaniu egzekucyjnym należność z tytułu opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji, stosownie do art. 22b ust. 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U z 2021 r., poz. 1326) – dalej: "o.g.r.l." – stanowi niepodatkową należność budżetową o charakterze publiczno-prawnym w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1634) – dalej: "u.f.p.". Rację ma też organ wskazując, że dochody z powyższej opłaty, zgodnie z art. 60 pkt 7 u.f.p. stanowią środki publiczne stanowiące niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publicznoprawnym, jako dochody pobierane przez państwowe i samorządowe jednostki budżetowe na podstawie odrębnych ustaw. Oznacza to, że w świetle art. 67 ust. 1 u.f.p. do spraw dotyczących należności z tytułu opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm.) i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2021 r. poz. 1540, z późn. zm.). Wobec powyższego w niniejszej sprawie w stosunku do wymienionej wyżej opłaty znajdują zastosowanie m.in. przepisy Ordynacji podatkowej o przedawnieniu. Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Jednocześnie stosownie do treści art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia szczegółowo wykazał, w odniesieniu do stanowiącego podstawę egzekucji w rozpoznawanej sprawie tytułu wykonawczego, jakie środki egzekucyjne były stosowane wraz z podaniem dat doręczenia zawiadomień Skarżącemu jako zobowiązanemu (por. k. 65-65v. akt admin.). W ocenie Sądu ustalenia poczynione przez organ co do upływu terminu przedawnienia należności z tytułu opłaty za wyłączenie gruntów rolnych z produkcji są co do zasady prawidłowe, z tą uwagą, że zawiadomienie o zajęciu wynagrodzenia za pracę w T. Sp. z o.o. w T. z dnia [...] maja 2014 r. nr [...], doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] maja 2014 r., także Skarżący został o tym fakcie zawiadomiony w dniu [...] maja 2014 r. (por. k. 11v., 51v., 46 akt admin.). Powyższa, wynikająca z omyłkowego wskazania w zaskarżonym postanowieniu roku "2015", nieścisłość ta w porównaniu z postanowieniem Naczelnika, jego pismem z dnia [...] kwietnia 2022 r. czy potwierdzeniami odbioru korespondencji znajdującymi się w aktach sprawy, pozostaje jednak z tej przyczyny bez wpływu na kwestię biegu terminu przedawnienia należności w rozpoznawanej sprawie. W tej sytuacji żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego organ prawidłowo uznał za nieuzasadnione, ponieważ skuteczne zastosowanie środków egzekucyjnych, stosownie do art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, przerwało bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym. Wobec powyższego, mając na uwadze, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.