II OZ 1091/12

SENTENCJA Dnia 11 grudnia 2012 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marzenna Linska – Wawrzon po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. w Warszawie Zakład Linii Kolejowych w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 875/12, o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. w Warszawie Zakład Linii Kolejowych w B. na decyzję Kujawsko – Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Toruniu z dnia [...] lipca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych postanawia: oddalić zażalenie. UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. postanowieniem z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 875/12, po rozpoznaniu wniosku PKP Polskich Linii Kolejowych S.A. w Warszawie Zakład Linii Kolejowych w B., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Kujawsko – Pomorskiego Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w Toruniu z dnia [...] lipca 2012 r. w przedmiocie nakazu wykonania pasów przeciwpożarowych wzdłuż linii kolejowych. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazano na trudne do usunięcia skutki i wysoki koszt wykonania, czy też odnowienia pasów przeciwpożarowych. Podniesiono, że koszt wykonania pasów byłby znaczny z uwagi na obszar, jaki zajmują pasy przeciwpożarowe. Dalej Sąd Wojewódzki podniósł, że podstawą do wstrzymania wykonania decyzji jest zaistnienie choćby jednej z przesłanek wskazanych przez ustawodawcę w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (zwanej dalej "p.p.s.a.") tj. niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wnioskodawca zobowiązany jest do rzeczowego uzasadnienia swojego wniosku, poprzez poparcie go twierdzeniami, tezami oraz stosowanymi dokumentami na okoliczność spełnienia tychże ustawowych przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Oceniając argumentację przytoczoną we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd Wojewódzki doszedł do przekonania, że strona skarżąca nie wykazała jego zasadności. Sąd zaznaczył, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, iż do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie wystarczy samo twierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku powinno uwzględniać wszystkie konkretne okoliczności pozwalające przyjąć, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Twierdzenia powinny być poparte dokumentami źródłowymi. Natomiast brak wyczerpującego uzasadnienia wniosku uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Strona skarżąca, kwestionująca zaskarżoną decyzję, winna w sposób konkretny wskazać jakie istnieją w przedmiotowej sprawie przesłanki do wstrzymania zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu strona skarżąca nie podała żadnych konkretnych okoliczności uzasadniających, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ograniczono się jedynie do wskazania, że wykonanie pasów przeciwpożarowych doprowadziłoby do nieodwracalnych skutków i znacznej szkody, tj. wykonania wskazanego w decyzji obowiązku na własny koszt, który z uwagi na obszar, jaki zajmują przedmiotowe pasy, byłby znaczny – bez wyjaśnienia jakie konkretnie nieodwracalne skutki i znaczną szkodę strona ma na uwadze. W tym stanie rzeczy Sąd nie znalazł podstaw, aby uwzględnić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd podkreślił, że z doświadczenia życiowego wynika konieczność szczególnej dbałości o bezpieczeństwo przeciwpożarowe, bowiem jego niezachowanie może wywoływać daleko idące, negatywne skutki dla życia i zdrowia ludzi oraz dla mienia (postanowienie WSA w Białymstoku w z dnia 5 lipca 2012 r., II SA/Bk 488/12). W przedmiotowej sprawie skarżąca nie wykazała, aby okoliczności istniejące po jej stronie i przemawiające za wstrzymaniem wykonania kwestionowanego aktu przeważyły nad koniecznością dbałości o bezpieczeństwo powszechne. W związku z powyższym, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz brak uznania, że wykonanie pasów przeciwpożarowych doprowadziłoby do nieodwracalnych skutków i znacznej szkody. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że wykonanie pasów przeciwpożarowych, z uwagi na to, że skarżąca Spółka posiada w swoim zarządzie ponad 1761 km linii kolejowych, z których znaczna część przechodzi przez tereny zalesione, wykonanie obowiązku wynikającego z zaskarżonej decyzji pochłonęłoby znaczne środki finansowe. Ich dokładne wyliczenie możliwe byłoby jedynie po wykonaniu prac. Okoliczność ta jednoznacznie wskazuje na niebezpieczeństwo powstania znacznej szkody. Samo wykonanie pasów przeciwpożarowych powoduje nieodwracalne skutki i prowadzi w praktyce do faktycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracyjny, bez rozstrzygania jej przez sądy administracyjne obu instancji. Zwrócono również uwagę na minimalne zagrożenie przeciwpożarowe, z uwagi na to, że obecnie użytkowany tabor jest w większości elektryczny lub spalinowy. Parowozy, które miały systemy cieplne z otwartym ogniem już są nieużywane. Do zażalenia dołączono kopię umowy o mineralizację leśnych pasów przeciwpożarowych na odcinku kilkunastu kilometrów, z której wynika, że koszt takich prac wyniósł w 2012 r. około 35 tysięcy złotych. Kujawsko – Pomorski Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w Toruniu w odpowiedzi na zażalenie wniósł o jego oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że zarówno twierdzenia zawarte w zażaleniu jak i załączone przykładowe umowy dotyczące realizacji obowiązku wykonania pasów przeciwpożarowych nie potwierdzają, aby wykonanie zaskarżonej decyzji powodowało niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem organu, trudno przyjąć aby wykonanie nałożonego obowiązku doprowadziło do wyrządzenia znacznej szkody podmiotowi gospodarczemu o kapitale zakładowym wynoszącym ponad 13 miliardów złotych. Ewentualny pożar spowodowałby większe szkody w zasobach leśnych tak w wymiarze finansowym jak i aspekcie ochrony środowiska niż koszty wykonania spornych pasów przeciwpożarowych. Choć parowozy nie są już używane, to zagrożenie pożarowe nadal stanowią iskry powstające od rozgrzanych elementów jezdnych taboru zarówno elektrycznego jak i spalinowego. Organ zaznaczył, że w ostatnich latach skala zniszczeń powierzchni leśnych spowodowana pożarami zainicjowanymi od infrastruktury kolejowej jest bardzo duża. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Jest to wyjątek od zasady, w myśl której wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Obowiązek uprawdopodobnienia istnienia przesłanek z tego przepisu spoczywa na wnioskodawcy. Wskazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wymaga podania okoliczności, z którymi wiąże się szkoda lub trudne do odwrócenia skutki. Zdaniem Naczelnego Sadu Administracyjnego strona we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie uprawdopodobniła zaistnienia przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Wskazując na wysokość kosztów wykonania pasów przeciwpożarowych w żaden sposób nie udokumentowała jak poniesienie tego wydatku wpłynie na sytuację finansową Spółki. To że art. 61 § 3 p.p.s.a. nakłada na stronę jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, a nie udowodnienia przesłanek tam wskazanych, nie oznacza, że strona może poprzestać na ogólnych stwierdzeniach. Skarżąca Spółka zarówno we wniosku jak i zażaleniu podnosi, że brak wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji narazi ją na nadmierne i zbędne koszty. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie to będzie "znaczne" dla strony skarżącej. Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego w zaskarżonej decyzji obowiązku wiąże się z zainwestowaniem kwoty, która dla Spółki będzie znacząca. Wskazać również należy, że zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu z zakresu ochrony przeciwpożarowej i dotyczyła zabezpieczenia przeciwpożarowego lasów na terenie przebiegającym wzdłuż linii kolejowej, a więc na terenie, który jest podatny na szereg czynników inicjujących pożar, do których należy m.in. ruch kolejowy. Biorąc zatem pod uwagę interes strony skarżącej i ewentualne zagrożenie pożarowe, którego skutki mogą okazać się znacznie poważniejsze niż wysokość poniesionych kosztów związanych z wykonaniem decyzji, na co słusznie zwracał uwagę organ w odpowiedzi na zażalenie, stwierdzić należy, że wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zawiera usprawiedliwionych motywów wskazujących na wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu natomiast strona skarżąca nie przytoczyła argumentów pozwalających na odmienną ocenę niż uczynił to Sąd I instancji. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art.197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.