IV U 84/24

<p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV U 84/24 upr</strong> </p> <div> <h2>WYROK</h2> <h5>W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ</h5> <p> <strong> <!-- --> Dnia 27 sierpnia 2024 r.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sąd Rejonowy w Łomży IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych</strong> </p> <p>w składzie:</p> <p> <strong> <!-- --> Przewodnicząca: SSR Marta Małgorzata Sulkowska </strong> </p> <p> <strong> <!-- --> Protokolant: st. sekr. sąd. Magdalena Laskowska</strong> </p> <p>po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2024 r. w Łomży na rozprawie</p> <p>sprawy z odwołania <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. T.</span> </strong> </p> <p>przeciwko <strong> <!-- -->Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w <span class="anon-block">B.</span> </strong> </p> <p>o zasiłek chorobowy</p> <p>na skutek odwołania od decyzji ZUS O/<span class="anon-block">G.</span> z dnia 2 maja 2024 r.</p> <p>znak <span class="anon-block"> (...)</span> </p> <p> <strong> <!-- -->zmienia zaskarżoną decyzję w ten sposób, że przyznaje odwołującej się <span class="anon-block">T. T.</span> prawo do zasiłku chorobowego za okres od 22 kwietnia 2020 r. do dnia 27 maja 2020 r. i stwierdza brak podstaw do żądania od niej zwrotu zasiłku chorobowego za ten okres.</strong> </p> <p> <strong> <!-- -->Sygn. akt IV U 84/24 upr</strong> </p> </div> <div> <h2>UZASADNIENIE</h2> <p>Decyzją z dnia 2 maja 2024 r., znak <span class="anon-block"> (...)</span> Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">G.</span> stwierdził brak prawa ubezpieczonej <span class="anon-block">T. T.</span> do zasiłku chorobowego za okres od 22 kwietnia <br/>2020 r. do dnia 27 maja 2020 r. i zobowiązał ją do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wraz z odsetkami w łącznej kwocie 7.347,39 zł (5.407,56 zł należności głównej i 1.939,83 zł odsetek). W uzasadnieniu tejże decyzji organ rentowy stwierdził, iż odwołująca się w trakcie izolacji w związki z pozytywnym wynikiem badania na obecność wirusa <span class="anon-block"> (...)</span>2 wykonywała pracę na rzecz podmiotu, z którym łączyła ją umowa zlecenia. Było to zdaniem organu niewłaściwe wykorzystanie zwolnienia lekarskiego.</p> <p> <strong> <!-- --> <span class="anon-block">T. T.</span> </strong> złożyła odwołanie od tej decyzji zaskarżając ją w całości. Zarzuciła jej naruszenie <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1)">art. 17 ust. 1 ustawy z 25.06.1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a>. Przede wszystkim wskazała, że stosowanie tej ustawy wobec osób wykonujących zawód medyczny zostało wprost wyłączone przez art. 4 ust. 4 b ustawy covidowej. Ponadto podała, że wykonywanie przez nią w sposób zdalny zlecenia pomogło jej przetrwać okres izolacji. Nie wpłynęło w żaden sposób na czas trwania izolacji.</p> <p>W odpowiedzi na odwołanie <strong> <!-- -->Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w <span class="anon-block">B.</span> </strong>wniósł o jego oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd ustalił, co następuje: </strong> </p> <p>Odwołująca się <span class="anon-block">T. T.</span> w okresie objętym zaskarżoną decyzją tj. 4 lata przed wyrokowaniem, była zatrudniona jako pielęgniarka na Oddziale Wewnętrznym, <span class="anon-block">S. W.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>. Szpital ten był wówczas tzw. szpitalem jednoimiennym.</p> <p>Personel miał wykonywane regularnie badania w kierunku <span class="anon-block"> (...)</span>2. Takie badanie miało również miejsce w godzinach rannych w dniu 21 kwietnia <br/>2020 r. Odwołująca czuła się tego dnia dobrze. Wieczorem otrzymała informację telefoniczną z Sanepidu, że wynik okazał się pozytywny (wynik badania z 21.04.2020 r. – k. 16).</p> <p>W związku z powyższym od dnia 22 kwietnia 2022 r. odwołująca się została skierowana na izolację w warunkach domowych.</p> <p>W tej sprawie Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w <span class="anon-block">Ł.</span> wydał następujące decyzje:</p> <ul> <li> <p>z dnia 22 kwietnia 2020 r. (izolacja w warunkach domowych w okresie 22.04-05.05.2020 r.)</p> </li> <li> <p>z dnia 4 maja 2020 r. (izolacja w warunkach domowych w okresie 06.05-19.05.2020 r.)</p> </li> <li> <p>z dnia 19 maja 2020 r. (izolacja w warunkach domowych w okresie 20.05. do 02.06.2020 r.).</p> </li> </ul> <p>Decyzje te wynikały z faktu, że odwołująca się nie miała dwóch kolejnych negatywnych wyników badania w kierunku wirusa <span class="anon-block"> (...)</span>2.</p> <p>Dopiero decyzją z dnia 27 maja 2020 r. ww. organ zwolnił odwołującą się z izolacji i z obowiązku odbycia kwarantanny od dnia 28.05.2020 r. (k. 7 i nast. akt)</p> <p>Odwołującą się łączyła <span class="anon-block">umowa zlecenia nr (...)</span> z dnia 30.11.2012 r. zawarta z <span class="anon-block">Z. S.</span> prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą <span class="anon-block"> (...)</span>. <span class="anon-block">Z. S.</span> w <span class="anon-block">B.</span>. Jej przedmiotem było świadczenie pielęgniarskiej opieki domowej długoterminowej (treść umowy k. 11 i nast.)</p> <p>W okresie izolacji związanej z pozytywnym wynikiem w kierunku <span class="anon-block"> (...)</span>2 odwołująca się zdalnie (telefonicznie) wykonywała usługi w ramach realizacji ww. umowy zlecenia (<em> <!-- -->Karta wizyt opieki długoterminowej domowej </em>z okresu od 4.05 do 28.05.2020 r. – k. 15 i nast.)</p> <p>Odwołująca się przeszła na emeryturę z dniem 28.08.2021 r. (świadectwo pracy k. 17).</p> <p> <strong> <!-- -->Sąd zważył, co następuje: </strong> </p> <p>Odwołanie okazało się uzasadnione, albowiem zaskarżona decyzja została wydana bez podstawy prawnej.</p> <p>Okoliczności faktyczne niniejszej sprawy są bezsporne: odwołująca się w okresie izolacji w warunkach domowych wykonywała zdalnie umowę zlecenia, nie świadczyła wówczas pracy u swojego pracodawcy <span class="anon-block">s. W.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>.</p> <p>Zgodnie z art. 4b ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem <span class="anon-block"> (...)</span>19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374), według stanu obowiązującego w okresie, którego dotyczy przedmiotowa decyzja jeżeli w okresie podlegania obowiązkowej kwarantannie lub <strong> <!-- -->izolacji w warunkach domowych,</strong> o której mowa w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, <strong> <!-- -->ubezpieczony wykonujący zawód medyczny</strong> w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 ()">ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej</a> świadczy <strong> <!-- -->pracę zdalną</strong>, o której mowa w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 (art. 3)">art. 3</a>, na rzecz podmiotu wykonującego działalność leczniczą lub udziela świadczeń zdrowotnych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, <strong> <!-- --> <span class="underline"> <!-- -->przepisu </span> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17)">art. 17<span class="underline"> <!-- --> ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</span> </a> <span class="underline"> <!-- --> nie stosuje się.</span> </strong> </p> <p>Art. 3 ust. 1 tej ustawy wskazuje, że w celu przeciwdziałania <span class="anon-block"> (...)</span>19 pracodawca może polecić pracownikowi wykonywanie, przez czas oznaczony, pracy określonej w umowie o pracę, poza miejscem jej stałego wykonywania (praca zdalna).</p> <p>Organ rentowy nie kwestionował, że odwołująca się będąca pielęgniarką wykonuje zawód medyczny w rozumieniu <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20111120654" title="Ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej - Dz. U. z 2011 r. Nr 112, poz. 654 ()">ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej</a> (Dz.U. Nr 112, poz. 654).</p> <p>Powyższe przepisy przesądzają o zasadności odwołania.</p> <p>Jak wynika z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 6;art. 6 ust. 1)">art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> (Dz. U. z 2022 r. poz. 1732, 2140, 2476) zasiłek chorobowy przysługuje ubezpieczonemu, który stał się <span class="underline"> <!-- -->niezdolny do pracy z powodu choroby </span>w czasie trwania ubezpieczenia chorobowego.</p> <p>Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 2 ww. ustawy <strong> <!-- -->na </strong>równi z niezdolnością do pracy z powodu choroby traktuje się<strong> <!-- --> niemożność wykonywania pracy</strong>:</p> <p>1) w wyniku decyzji wydanej przez właściwy organ albo uprawniony podmiot na podstawie przepisów o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi;</p> <p>1a) wskutek poddania się obowiązkowi kwarantanny, izolacji w warunkach domowych albo izolacji, o której mowa w przepisach o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi.</p> <p>Ustawa wyraźnie zatem rozróżnia niezdolność do wykonywania pracy (z powodu choroby) od niemożności wykonywania pracy (np. z powodu izolacji). W tym pierwszym wypadku zasiłek chorobowy jest świadczeniem z ubezpieczenia społecznego, zastępującym pracownikowi wynagrodzenie, które utracił wskutek czasowej, spowodowanej chorobą, niezdolności do świadczenia pracy umówionej. Z kolei w przypadku drugim, z jakim mamy do czynienia w tej sprawie, przesłanką powstania prawa do otrzymania zasiłku chorobowego jest niemożność wykonywania pracy z powodu skierowania na izolację w warunkach domowych.</p> <p>Jak stanowi <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082341570" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz. 1570 (art. 2;art. 2 pkt. 11)">art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi</a> (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1845) izolacja to odosobnienie osoby lub grupy osób chorych na chorobę zakaźną albo osoby lub grupy osób podejrzanych o chorobę zakaźną, w celu uniemożliwienia przeniesienia biologicznego czynnika chorobotwórczego na inne osoby; z kolei zgodnie z <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082341570" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz. 1570 (art. 2 pkt. 11 a)">pkt 11a</a>) izolacja w warunkach domowych oznacza odosobnienie osoby chorej z przebiegiem choroby zakaźnej niewymagającej bezwzględnej hospitalizacji ze względów medycznych w jej miejscu zamieszkania lub pobytu, w celu zapobieżenia szerzenia się chorób szczególnie niebezpiecznych i wysoce zakaźnych.</p> <p>Zgodnie z art. 34 ust. 4 pkt 1) ww. ustawy zakazuje się opuszczania miejsca izolacji lub izolacji w warunkach domowych, chyba, że odpowiednio dana osoba wymaga hospitalizacji albo organ inspekcji sanitarnej postanowi inaczej.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU20082341570" title="Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz. 1570 ()">Ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi</a> w żadnym przepisie nie zawiera zakazu zarobkowania przez osobę objętą izolacją w warunkach domowych.</p> <p> <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17;art. 17 ust. 1)">Art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a> stanowi, że ubezpieczony wykonujący w okresie orzeczonej <strong> <!-- -->niezdolności do pracy</strong> pracę zarobkową lub wykorzystujący zwolnienie od pracy w sposób niezgodny w celem tego zwolnienia traci prawo do zasiłku chorobowego za cały okres tego zwolnienia. Przepis ten nie ma w ogóle zastosowania do sytuacji odwołującej się: nie odnosi się do przewidzianej w <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 6;art. 6 ust. 2)">art. 6 ust. 2</a> niemożności wykonywania pracy z powodu umieszczenia w izolacji domowej. Można ewentualnie rozważać, czy praca na umowę zlecenie w trakcie izolacji mogła stanowić wykorzystanie zwolnienia w sposób niezgodny z jego celem, ale w realiach niniejszej sprawy nie znajduje to uzasadnienia. Organ rentowy nie składał w tym kierunku żadnych wniosków dowodowych. Nie ma żadnych przesłanek o charakterze medycznym, które wskazywałyby na związek pracy z pozytywnym lub negatywnym wynikiem testu na obecność koronawirusa. <span class="anon-block">N.</span> jest natomiast fakt, że liczne badania naukowe nad okresem pandemii wskazywały, że każda aktywność w trakcie nakazanej izolacji czy kwarantanny (w tym praca zdalna) miały jednoznacznie pozytywny wpływ na kondycję psychiczną osób im poddanych.</p> <p>Odwołująca się nie wykonywała obowiązków wynikających z umowy o pracę w <span class="anon-block">S. W.</span> w <span class="anon-block">Ł.</span>, nie dlatego, że nie była do niej zdolna (wskazywała, że nie miała żadnych objawów choroby), lecz dlatego, że praca pielęgniarki wymagała osobistego pobytu w szpitalu. Izolacja w warunkach domowych oznacza natomiast zakaz opuszczania miejsca pobytu i bezpośredniego kontaktowania się z osobami trzecimi.</p> <p>Odwołującej przysługiwał zasiłek chorobowy, albowiem nie mogła wykonywać pracy stanowiącej jej główne źródło utrzymania. Mocą decyzji organu państwa -Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w <span class="anon-block">Ł.</span>- została pozbawiona możliwości zarobkowania, dlatego należało jej się świadczenie z ubezpieczenia społecznego. Fakt, że w czasie niemożności wykonywania pracy, wykonywała czynności z umowy zlecenia zdalnie, nie ma żadnego wpływu na zakres świadczeń z ubezpieczenia społecznego.</p> <p>Reasumując, <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19990600636" title="Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa - Dz. U. z 1999 r. Nr 60, poz. 636 (art. 17)">art. 17 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa</a>, na który powołuje się organ rentowy, nie znajduje zastosowania do odwołującej się przebywającej w izolacji w warunkach domowych, a nie na zwolnieniu lekarskim. Ponadto art. 4b ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem <span class="anon-block"> (...)</span>19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych wprost wskazuje, że do osób wykonujących zawody medyczne art. 17 nie ma zastosowania w razie wykonywania przez nie w trakcie izolacji czy kwarantanny pracy zdalnej na rzecz podmiotu wykonującego działalność leczniczą lub udzielających świadczeń zdrowotnych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności.</p> <p>Skoro zakwestionowana decyzja została wydana bez podstawy prawnej, Sąd zmienił ją kierując się dyspozycją art. <a href="http://isap.sejm.gov.pl/DetailsServlet?id=WDU19640430296" title="Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz. U. z 1964 r. Nr 43, poz. 296 (art. 477(14);art. 477(14) § 2)">art. 477^{<!-- -->14} § 2 kpc</a>.</p> </div>