II OSK 2281/21

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie: Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Spółdzielni Mieszkaniowej "K." z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 190/21 w sprawie ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej K. w W. na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 listopada 2020 r. nr ... w przedmiocie nakazu zaniechania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę kasacyjną. UZASADNIENIE Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 190/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.), oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej K. w W. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 listopada 2020 r. nr ... w przedmiocie nakazu zaniechania prowadzenia robót budowlanych. W skardze kasacyjnej Spółdzielnia Mieszkaniowa K. w W. zaskarżyła powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1. na zasadzie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 51 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r. poz. 290 ze zm. dalej: Prawo budowlane) przez błędne zastosowanie tego przepisu w niniejszej sprawie w sytuacji gdy to przewlekłe prowadzenie postępowania przez RDOŚ w Warszawie uniemożliwiało Spółdzielni uzyskanie stosownej opinii ornitologicznej oraz zgody na działanie, a co za tym idzie Spółdzielnia nie powinna ponosić negatywnych skutków prawnych działania organów administracji publicznej; 2. na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 97 § 4 kodeksu postępowania administracyjnego przez oddalenie skargi Spółdzielni na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w sytuacji gdy ww. postanowienie naruszało przytoczone przepisy w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, jako że organ prowadzący postępowanie nie zawiesił z urzędu postępowania do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, co jednocześnie spowodowało iż nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy; 3. na zasadzie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. przez niewyjaśnienie powodów, dla których WSA za niezasadne uznał zarzuty Spółdzielni dotyczące naruszenie przepisów postępowania, a jedynie lakoniczne kilkuzdaniowe stwierdzenie, że z akt sprawy nie wynika żadna okoliczność potwierdzająca argumenty skarżącej. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 listopada 2020 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zd. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329; dalej: p.p.s.a.) uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji oraz Sąd pierwszej instancji. Stan faktyczny i prawny sprawy rozstrzygniętej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przedstawiony został w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd Wojewódzki zasadnie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 26 listopada 2020 r. w przedmiocie nakazu zaniechania prowadzenia dalszych robót budowlanych na elewacji budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Zgodzić się należało ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało istnienie przesłanek do zastosowania w sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W skardze kasacyjnej nie zakwestionowano oceny wyrażonej w zaskarżonym wyroku, zgodnie z którą roboty budowlane przy elewacji przedmiotowego budynku realizowano w warunkach samowoli budowlanej, bowiem rozpoczęto je mimo decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 5 lutego 2020 r. o wniesieniu sprzeciwu, która stała się ostateczna w związku z postanowieniem Wojewody z dnia 30 kwietnia 2020 r. stwierdzającym uchybienie terminu do złożenia odwołania. Zarzuty skargi kasacyjnej koncentrują się natomiast na kwestii dotyczącej naruszenia przez inwestora przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt – wskutek wykonania robót budowlanych w taki sposób, że doszło do uszkodzenia, niszczenia gniazd ptaków podlegających ochronie. Konkretnie skarżąca podniosła w skardze kasacyjnej, że nie powinien być zastosowany nakaz z art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, gdyż to przewlekłe prowadzenie postępowania przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska uniemożliwiło Spółdzielni uzyskanie stosownej opinii ornitologicznej oraz zgody na działanie. Tymczasem Sąd Wojewódzki trafnie wskazał w uzasadnieniu wyroku, że sprawa zakończona decyzją RDOŚ o umorzeniu postępowania z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej nie mogła uzasadniać niewykonania przez nią obowiązku uzyskania opinii ornitologicznej. Przypomnieć należy w tym miejscu, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 30 marca 2020 r. wstrzymał prowadzenie spornych robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wobec ustalenia, że są one wykonywane w sposób mogący spowodować zagrożenie środowiska. Dodatkowo wymienionym postanowieniem nałożono na inwestora obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni opinii ornitologicznej, stwierdzającej obecność lub brak chronionych ptaków w danym obiekcie budowlanym oraz w przypadku wystąpienia ptaków (jaj, piskląt) objętych ochroną uzyskania zgody właściwego organu ochrony środowiska. Jak trafnie wywiódł Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, nieprzedłożenie przez spółdzielnię wymaganej opinii ornitologicznej uniemożliwiło kontynuację rozpoczętych robót budowlanych, a w efekcie uzasadniało wydanie nakazu na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Podkreślić trzeba, że wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego następuje wówczas, gdy roboty budowlane wykonywane są w warunkach, o których mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz nie jest możliwe doprowadzenie ich do stanu zgodnego z prawem. W niniejszej sprawie powyższe przesłanki zostały spełnione, skoro wbrew obowiązkowi nałożonemu postanowieniem z dnia 30 marca 2020 r. inwestor nie przedłożył wymaganej opinii ornitologicznej. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarto wyjaśnienia jakie regulacje prawne z zakresu Prawa ochrony środowiska, ustawy o ochronie przyrody i wymienionego wyżej rozporządzenia Ministra Środowiska warunkowały prowadzenie postępowania naprawczego w sprawie przedmiotowych robót budowlanych, co nie zostało podważone w skardze kasacyjnej. Jednocześnie trafnie przyjął Sąd Wojewódzki, że rozpoznanie niniejszej sprawy nie było uzależnione od zakończenia postępowania przed Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska z wniosku skarżącej o wydanie zezwolenia na czynności podlegające zakazom w stosunku do gatunków ptaków objętych ochroną w związku z rozpoczętym remontem elewacji. Ponadto wskazać należy, że stanowisko organu wojewódzkiego i Sądu Wojewódzkiego co do braku przesłanek zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., nie zostało skutecznie podważone, gdyż w skardze kasacyjnej nie zawarto zarzutu odnoszącego się do tego przepisu. W takim stanie sprawy należało przyjąć, że w przeprowadzonym postępowaniu przed organami obu instancji wyjaśnione zostały okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Zaznaczyć należy, że stosownie do postanowienia z 30 marca 2020 r. wydanego na pierwszym etapie postępowania podstawowym dokumentem dla ukierunkowania działań naprawczych było złożenie opinii ornitologicznej. Dlatego niewykonanie tego obowiązku przez inwestora determinowało wydanie nakazu zaniechania dalszych robót budowlanych, w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W konsekwencji na akceptację zasługiwała ocena Sądu Wojewódzkiego, zgodnie z którą w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 k.p.a., jak też przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Tym samym niezasadne okazały się zarzuty kasacyjne, odnoszące się do wymienionych przepisów, przy czym dla porządku należy odnotować, iż powołany art. 97 k.p.a. nie zawiera jednostki redakcyjnej w postaci § 4. Jako nietrafny należało również uznać zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., bowiem sporządzone uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom tego przepisu w stopniu pozwalającym na kontrolę instancyjną rozstrzygnięcia podjętego przez Sąd Wojewódzki. Wskazane w skardze kasacyjnej niedostatki uzasadnienia wyroku nie miały wpływu na wynik postępowania w sytuacji, gdy do wszystkich istotnych okoliczności sprawy w sposób wyczerpujący odniesiono się w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji, a Sąd Wojewódzki w pełni zaakceptował ustalenia faktyczne i prawne organu odwoławczego. Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a. ----------------------- 5