II GW 22/19

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mirosław Trzecki Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędzia del. WSA Uszula Wilk po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty Zduńskowolskiego z dnia 7 sierpnia 2019 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Marszałkiem Województwa Łódzkiego a Starostą Zduńskowolskim w przedmiocie zatwierdzenia projektu prac geologicznych postanawia: wskazać Marszałka Województwa Łódzkiego jako organ właściwy do rozpoznania wniosku. UZASADNIENIE Wnioskiem z dnia 7 sierpnia 2019 r. Starosta Zduńskowolski na podstawie art. 22 § 2 i § 3 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257; dalej: k.p.a.), wniósł o rozstrzygnięcie sporu o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego zaistniałego pomiędzy Starostą Zduńskowolskim a Marszałkiem Województwa Łódzkiego, w przedmiocie zatwierdzenia "[...]" na terenie działki nr [...] w miejscowości B., gm. S.. W uzasadnieniu wnioskodawca przedstawił, że [...] czerwca 2019 r. A. P. i M. K. mieszkańcy miejscowości Boczki Parcela 14, złożyli w Urzędzie Marszałkowskim Województwa Łódzkiego wniosek o zatwierdzenie "[...]". Wniosek ten, wraz z projektem, postanowieniem Marszałka Województwa Łódzkiego z dnia [....] lipca 2019 r. znak: [...] został przekazany do załatwienia Staroście Zduńskowolskiemu na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. Działający z upoważnienia Marszałka Województwa Łódzkiego Dyrektor Departamentu Rolnictwa i Ochrony Środowiska przesyłając według właściwości sprawę w swoim postanowieniu powołał się na pierwotne prowadzenie sprawy przez Starostę Zduńskowolskiego, który decyzją z dnia [...] października 2002 r. znak: [...] zatwierdził projekt robót geologicznych na realizacje otworów studziennych ujęcia wód podziemnych przez tego samego wnioskodawcę oraz w tej samej lokalizacji. Według organu administracji geologicznej stopnia wojewódzkiego o właściwości organu w tej sprawie decyduje także przepis zawarty w art. 160 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Wywód prawny dokonany przez Marszałka Województwa Łódzkiego Starosta Zduńskowolski i osoby działające w jego imieniu uznają za błędny, bowiem zgodnie z art. 161 ust. 2 p.g.g. do starosty, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące ujęć wód podziemnych, których przewidywane lub ustalone zasoby nie przekraczają 50 m3/h. W przesłanym do zatwierdzenia projekcie przewidywane do ustalenia zasoby eksploatacyjne wynoszą natomiast 60 m3/h. W takiej sytuacji organem właściwym w sprawie winien być organ określony w art. 161 ust. 1 ustawy p.g.g. Wnioskodawca przedstawił szczegółowe ustalenia faktyczne, które miały miejsce w rozpoznawanej sprawie. Podsumowując Starosta Zduńskowolski wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu kompetencyjnego i wskazanie Marszałka Województwa Łódzkiego jako organu właściwego do prowadzenia postępowania w opisanej sprawie. W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa Łódzkiego przedstawił rozważania i Stanowski w sprawie, podsumowując, że w rozpoznawanej sprawie zarówno na gruncie przepisu art. 160 jak i art. 161 p.g.g. organem mającym wszystkie potrzebne dane do właściwego prowadzenia postępowania jest Starostwa Zduńskowolski. Tym samym Marszałek Województwa wniósł o rozstrzygnięcie przez Naczelny Sąd Administracyjny sporu kompetencyjnego i wskazanie Starosty Zduńskowolskiego jako organ właściwy w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Zgodnie zaś z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. NSA rozstrzyga spory kompetencyjne. Taka sytuacja zachodzi w okolicznościach niniejszej sprawy. Tym samym NSA jest właściwy do rozstrzygnięcia zaistniałego sporu. Jak podkreśla się w piśmiennictwie, przez pojęcie "sporu kompetencyjnego" należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do rozpoznania konkretnej sprawy albo każdy z nich uważa się za niewłaściwy do załatwienia tej sprawy (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s. 34). Tym samym sprawa, w której powstał spór kompetencyjny, musi mieć charakter sprawy z zakresu administracji publicznej, musi być zindywidualizowana, należeć do spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej, a wśród organów uczestniczących w postępowaniu przed sądem w sprawie o rozstrzygnięcie sporu musi brać udział organ właściwy do jej załatwienia (por. postanowienie NSA z 24 października 2006 r., sygn. akt II OW 32/06 niepublikowane). W rozpoznawanej sprawie doszło do negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Zduńskowolskim a Marszałkiem Województwa Łódzkiego dotyczącego wskazania organu właściwego do zatwierdzenia "[...]" na terenie działki numer [...] w miejscowości B., gmina S.. W myśl art. 161 ust. 1 p.g.g. organem administracji geologicznej pierwszej instancji jest marszałek województwa. Wyjątki od tej zasady wskazuje art. 161 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, zgodnie z którym do starosty, jako organu administracji geologicznej pierwszej instancji, należą sprawy związane z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacjami geologicznymi, dotyczące ujęć wód podziemnych, których przewidywane lub ustalone zasoby nie przekraczają 50m3/h. Podkreślenia wymaga, że przepis ten, jako wyjątek od ogólnej zasady, należy interpretować ścieśniająco, nie zaś rozszerzająco (exceptiones non sunt extendendae) (por. postanowienie NSA z dnia 12 sierpnia 2014 r., sygn. akt II GW 15/14). Podkreślić należy, że przepisy art. 160 p.g.g. odnosi się do realizacji zadań związanych z dokumentacjami geologicznymi a z kolei przepis art.161 p.g.g. określa właściwość rzeczową organów administracji geologicznej. Tak więc zadania związane z dokumentacjami geologicznymi zostały powierzone organom, które udzieliły koncesji na poszukiwania lub rozpoznawania złóż kopalin albo na poszukiwanie lub rozpoznawanie kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, które zatwierdziły projekt robót geologicznych lub którym przedłożono projekt robót geologicznych, który nie podlegał zatwierdzeniu. Natomiast w zakresie odnoszącym się do projektu robót geologicznych ustawodawca wskazał, że stosownie do treści art. 79 ust.1 p.g.g. prace geologiczne z zastosowaniem robót geologicznych mogą być wykonywane tylko na podstawie projektu robót geologicznych, który to projekt robót geologicznych (nie wymagający uzyskania koncesji) zatwierdza organ administracji geologicznej w drodze decyzji - art. 80 ust.1 p.g.g. Oznacza to, że decyzję zatwierdzającą projekt robót geologicznych winien wydać organ administracji geologicznej właściwy w tej sprawie pod względem właściwości rzeczowej i miejscowej. W związku z powyższym należy stwierdzić, że zakresy właściwości rzeczowej organów administracji geologicznej wyznaczają przepisy art.160 i 161 p.g.g. Przepis art. 161 ust. 1 p.g.g. ustanawia marszałka województwa organem administracji geologicznej pierwszej instancji, za wyjątkiem spraw określonych w ust. 2-4. Tak więc marszałek województwa, jako organ administracji geologicznej pierwszej instancji, jest organem właściwym w sprawach związanych z zatwierdzaniem projektów robót geologicznych oraz dokumentacji geologicznych z wyjątkiem tych, o których mowa w ust. 2-4 tegoż przepisu prawa. Zauważyć należy, że przepis odróżnia dwie kategorie zadań, zadania związane z dokumentacją geologiczną i zadania związane z projektem robót geologicznych. Przepis art.160 p.g.g. odnosi się do zadań związanych z dokumentacją geologiczną. Z treści art. 161 ust. 2 pkt 2 wynika, że starosta, jako organ administracji geologicznej pierwszej instancji, jest organem właściwym w sprawach zatwierdzenia projektu robót geologicznych dotyczących ujęć wód podziemnych, których przewidywane lub ustalone zasoby nie przekraczają 50m3/h. Niewątpliwie wskazuje to na to, że w sytuacji, gdy przewidywane lub ustalone zasoby przekraczają 50m3/h, organ ten nie jest właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy o zatwierdzenie projektu robót geologicznych. W takiej sytuacji organem właściwym do rozpoznania wniosku o zatwierdzenie projektu robót geologicznych jest właściwy marszałek województwa, jako organ administracji geologicznej I instancji. Z przedstawionych wyżej przyczyn, NSA na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnął spór kompetencyjny, wskazując Marszałka Województwa Łódzkiego, jako organ właściwy do załatwienia sprawy zatwierdzenia projektu robót geologicznych na przebadanie istniejącego otworu studziennego nr 1 i wykonanie nowego ujęcia wód podziemnych z utworów górnokredowych otworem nr P2 w celu udokumentowania zasobów eksploatacyjnych na terenie działki numer [...] w miejscowości B., gmina S..