II OZ 1262/11

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 7/10 o odmowie przyznania prawa pomocy w sprawie ze skargi W. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Bytowie z dnia 16 września 2009 r., nr XXXVII/296/2009 w przedmiocie udzielenia pełnomocnictwa ogólnego do prowadzenia spraw ze skarg na uchwały postanawia oddalić zażalenie UZASADNIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 7/10 odmówił W. K. przyznania prawa pomocy w sprawie z jego skargi na uchwałę Rady Miejskiej w Bytowie z dnia 16 września 2009 r., nr XXXVII/296/2009 w przedmiocie udzielenia pełnomocnictwa ogólnego do prowadzenia spraw ze skarg na uchwały. W uzasadnieniu wskazano, że postanowieniem z dnia 5 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę W. K. na uchwałę Rady Miejskiej w Bytowie z dnia 16 września 2009 r., nr XXXVII/296/2009. Wnioskiem z dnia 21 czerwca 2011 r. skarżący wniósł o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej. Uzupełniając w dniu 25 lipca 2011 r. wniosek poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF, skarżący zmodyfikował żądanie, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Ze złożonego przez skarżącego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że prowadzi on sam gospodarstwo domowe nie posiadając środków na utrzymanie, nie osiąga dochodów, nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, oszczędności, przedmiotów o wartości przekraczającej 3 000 euro. Ponadto wskazano, iż powyższy wniosek jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez W. K. w niniejszej sprawie. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 czerwca 2010 r. odmówiono bowiem skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zażalenie od tego orzeczenia zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2010 r. sygn. akt II OZ 836/10. Następnie referendarz sądowy postanowieniem z dnia 13 stycznia 2011 r. odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, zaś sprzeciw od tego orzeczenia został odrzucony postanowieniem z dnia 17 marca 2011 r. Uzasadniając postanowienie z 18 października 2011 r. Sąd I instancji podał następnie, że postanowieniem z dnia 12 września 2011 r. wydanym przez referendarza sądowego odmówiono W. K. przyznania prawa pomocy wskazując, że zasadniczą przyczyną odmowy było nienależyte wykonanie przez skarżącego wezwań o przedłożenie dokumentów źródłowych, a w konsekwencji niewykazanie, że spełnia on ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego prawa. Sprzeciw od tego postanowienia wniósł W. K. wskazując, iż ma trudną sytuację i nie posiada środków na opłatę sprawy jak również na egzystencję życiową. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu postanowienia z dnia 18 października 2011 r. wskazał dalej, że zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Rozpatrując ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nie dopatrzył się istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W niniejszej sprawie, skarżący ograniczył się jedynie do wypełnienia formularza PPF, z którego wynika, że w zasadzie niczego nie posiada. Zawarte w nim informacje nie dają również odpowiedzi na pytanie w jaki sposób skarżący utrzymuje prowadzone gospodarstwo domowe. Brak jest jakichkolwiek dokumentów potwierdzających zawarte w nim oświadczenie. Pomimo wezwania skarżący nie przedłożył dokumentów ukazujących jego aktualny stan majątkowy i rodzinny. Podniesione w sprzeciwie zarzuty nie odnoszą się do przesłanek przyznania stronie postępowania prawa pomocy. W zażaleniu na powyższe postanowienie W. K. wskazał, że jego sytuacja jest sądowi znana z urzędu i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Ponownie rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zasadnie stwierdził, iż nie można było uznać, iż zaistniały przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako "p.p.s.a.", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – a więc takim o jaki wnioskował skarżący następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie sądu w tej kwestii zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Stosownie zaś do art. 255 p.p.s.a. jeżeli oświadczenie to okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 26 sierpnia 2009 r., II OZ 698/09, z 28 lipca 2009 r., I OZ 744/09, czy z 15 lipca 2009 r., II OZ 614/09). W niniejszej sprawie zarządzeniem z dnia 29 lipca 2011 r. W. K. zobowiązany został do przedłożenia określonych dokumentów i wyjaśnień. To umożliwiłoby bowiem dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym - w świetle art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - tj. czy wnioskodawca wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zważywszy zaś, że skarżący nie ustosunkował się do otrzymanego wezwania tj. nie przedłożył wskazanych przez Sąd dokumentów, tym samym uniemożliwił Sądowi dokonanie powyższej analizy. To zaś na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy. Odnosząc się zaś do argumentów zażalenia wskazać należy, iż strona zobowiązana jest każdorazowo odpowiedzieć na wezwanie Sądu. W konsekwencji, wniosek W. K. nie mógł zostać uwzględniony. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.