I SA/Kr 832/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski Sędziowie: WSA Wiesław Kuśnierz (spr.) WSA Waldemar Michaldo po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 9 czerwca 2022 r. znak 220000.71.2022/RED-EGZ-Z-2/IA-2 w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej uchyla zaskarżone postanowienie. UZASADNIENIE I. H sp. z o.o. (dalej: Spółka, Zobowiązana, Skarżąca) wniosła do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS, wierzyciel, organ) zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela z dnia 14 czerwca 2021 r. nr [...],[...] i [...]. Jako podstawę wniesionego zarzutu Spółka wskazała przepis art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1427, ze zm.; dalej: u.p.e.a.), tj. nie istnieje obowiązek dochodzony na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 14 czerwca 2021 r. obejmujących należności składkowe za okres od lutego 2021 r. do kwietnia 2021 r., gdyż Spółka za ten okres opłaciła składki w terminie ich wymagalności, na potwierdzenie czego przedłożyła dowody wpłat. II. Organ postanowieniem z dnia 27 lipca 2021 r. nr 220100/71/2021/RED-EGZ-Z-1/IA oddalił zarzuty na prowadzenie egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 14 czerwca 2021 r. III. Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ postanowieniem z dnia 6 września 2021 r. nr 220100/71/2021/REDEGZ-Z-1A/IA utrzymał w mocy postanowienie z dnia 27 lipca 2021 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wyjaśnił, że dokonywane przez Spółkę wpłaty są rozliczane zgodnie z obowiązującymi od dnia 1 stycznia 2018 r. przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2017 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach rozliczania składek, do których zobowiązany jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1831; dalej: rozporządzenie z dnia 17 września 2021 r.). Dlatego dokonywane przez Spółkę wpłaty pokrywały w pierwszej kolejności najstarsze nieprzedawnione zaległości z lat 2010 i 2011 r. Z tych względów w dacie wystawienia tytułów wykonawczych z dnia 14 czerwca 2021 r., składki od lutego 2021 r. do kwietnia 2021 r. nie były uregulowane, a zatem ZUS miał obowiązek skierowania ich do dochodzenia w trybie egzekucji administracyjnej. IV. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w której podkreślono, iż składki z okresu 2010-2011 należy uznać za przedawnione, ewentualnie do dochodzenia wyłącznie z przedmiotu hipoteki – z uwagi na istniejące zabezpieczenie hipoteczne. V. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 22 lutego 2022 r. sygn. akt I SA/Kr 1399/21 uchylił postanowienie z dnia 6 września 2021 r. i poprzedzające je postanowienie z dnia 27 lipca 2021 r. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że istotą sporu "była ocena zarzutu nieistnienia zobowiązania z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres luty – kwiecień 2021 r. wobec wyraźnego wskazania przez stronę skarżącą w tytułach wpłaty tychże okresów, kiedy tymczasem organy zaliczyły te wpłaty na zaległe składki za okres 2010-2011r. Organy nie wyjaśniły tej kwestii w sposób dostateczny, pomimo wyraźnie określonej przez stronę w toku postępowania istoty podnoszonego zarzutu tj. okoliczności przedawnienia zaległych składek za okres lat 2010-2011, podkreślając zabezpieczenie hipoteczne tychże, dające możliwość egzekwowania ich wyłącznie z przedmiotu hipoteki, a nie z wpłat własnych strony. Kwestia ta miała istotne znaczenie, ponieważ przyjęcie zaistnienia przedawnienia składek za okres lat 2010-2011 powodowałoby, iż wpłaty własne strony dokonane za okres luty – kwiecień 2021r. powodowałyby, iż egzekucja dotyczyłaby nieistniejącego zobowiązania, bądź zobowiązania w niższej wysokości, a zatem mogło to prowadzić do konieczność uwzględnienia zarzutu egzekucyjnego. Organ I instancji w swoim postanowieniu nie odniósł się do kwestii zbadania upływu przedawnienia, wskazując jedynie, iż należności zostały zabezpieczone poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości spółki. Tymczasem w świetle art. 24 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprawdzie nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Oznacza to, iż po upływie terminu przedawnienia należności zabezpieczone rzeczowo mogą być egzekwowane wyłącznie z przedmiotu zabezpieczenia (np. nieruchomości) do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 14 października 2020 r. sygn.. III AUa 95/20). Samo zatem stwierdzenie zabezpieczenia hipotecznego nie uzasadnia egzekucji ze środków pieniężnych po upływie terminu przedawnienia zobowiązania. Z kolei wadą postanowienia organu II instancji było ponowienie błędnej argumentacji, iż skoro należności zostały zabezpieczone poprzez ustanowienie hipoteki na nieruchomości spółki, to nie uległy one przedawnieniu. Natomiast wskazanie ogólne, że nie upłynął termin przedawnienia co do zadłużenia za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r. z powodu objęcia tych należności postępowaniem egzekucyjnym prowadzonym przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w G. ze wskazaniem sygnatury sprawy, również nie może być uznane za spełnienie wymogu zbadania upływu przedawnienia. Skoro zobowiązanie dotyczyło szeregu zaległości za poszczególne miesiące 2020-2011 r., a zarzut dotyczył nieistnienia zobowiązania w związku z przedawnieniem to organ winien co najmniej wskazać, w stosunku do każdej z należności odrębnie, kiedy nastąpił termin wymagalności składki, jako początek biegu terminu przedawnienia oraz w jakim okresie miało miejsce wskazywane zawieszenie biegu przedawnienia, a także na podstawie jakiego konkretnego przepisu. Samo powołanie art. 24 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych jest nieprecyzyjne, gdyż przepis ten zawiera kilkadziesiąt ustępów. Zbiorcze przedstawienie ram czasowych w odniesieniu do wszystkich zaległości nie jest wystarczające, skoro każda z należności ma odrębny termin wymagalności, a zatem i odrębny początek biegu terminu przedawnienia. Uzasadnienie powinno także wskazywać precyzyjnie jakich tytułów wykonawczych dotyczy postępowanie egzekucyjne, z powiązaniem ich z poszczególnymi zaległymi miesiącami składkowymi 2010-2011r. tak aby można było zweryfikować, że egzekucja dotyczy tychże okresów (por. wyrok NSA z dnia 3 grudnia 2020 r. sygn. I GSK 1046/20). Z racji powyższego ustalenia faktyczne dokonane przez organy jak i uzasadnienia w kontrolowanej sprawie nie spełniają powyżej omówionych standardów. Rozpatrując ponownie sprawę, organy zobowiązane będą uwzględnić przedstawioną ocenę prawną sądu co do zastosowania art. 24 ust. 5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz precyzyjnego ustalenia, czy nie upłynął termin przedawnienia, co do zadłużenia za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r." VI. W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy organ postanowieniem z 26 kwietnia 2022 r. nr. 220100/71/2021//RED-EGZ-Z-2 ponownie oddalił zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 14 czerwca 2021 r. nr [...], [...] i [...] ponownie wskazując, że dokonał zaliczenia wpłat na składki nieprzedawnione. VII. Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc, że organ błędnie rozlicza dokonywane przez Spółkę wpłaty na należności, które uległy przedawnieniu. Wskazał także, że bezskuteczność postępowania egzekucyjnego zapoczątkowanego w 2010 r. powinna być podstawą do umorzenia tego postępowania. Z tych względów wniósł o uwzględnienie zarzutów i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 14 czerwca 2021 r. VIII. Organ po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy postanowieniem z dnia 9 czerwca nr 220000.71.2022/RED-EGZ-Z-2/IA-2 utrzymał w mocy postanowienie z dnia 26 kwietnia 2022 r. W uzasadnieniu po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ przytoczył treść przepisów art. 33 §1, art. 33 § 2 pkt 1, art 34 § 2 pkt 1-3, art. 35 § 1 u.p.e.a. stwierdził, że sporną kwestią w sprawie jest prawidłowość rozliczania bieżących wpłat dokonywanych przez Spółkę na należności za okres 2010 r. - 2011 r., które w ocenie Spółki uległy przedawnieniu. Dalej organ wyjaśnił, że "od 1 stycznia 2003 r. do końca 2011 r. kwestię przedawnień należności z tytułu składek regulował przepis art. 24 ust. 4 u.s.u.s., w myśl którego należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (ust. 5b). Zgodnie natomiast z nowelizacją art. 24 ust. 4 u.s.u.s. dokonaną ustawą z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. Nr 232, poz. 1378), zwanej dalej "ustawą nowelizującą", poczynając od dnia 1 stycznia 2012 r. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony m.in. od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego (ust. 5b). Jednocześnie w myśl art. 27 ust. 1 ustawy nowelizującej, do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosowało się przepisy w znowelizowanym brzmieniu, z tym że bieg przedawnienia rozpoczynał się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli natomiast przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, przedawnienie następowało z upływem tego wcześniejszego terminu (ust. 2) W myśl obecnie obowiązujących przepisów, zgodnie z art. 24 ust 5 u.s.u.s. nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Natomiast zgodnie z treścią art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od pierwszego dnia miesiąca, w którym nastąpiło rozpoczęcie potrąceń ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wypłacanych przez Zakład lub podjęcie pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do ostatniego dnia miesiąca, w którym zakończono potrącenia, lub do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zgodnie jednak z art. 13 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r., poz. 1621) do egzekucji ze świadczeń z ubezpieczeń społecznych wszczętych i niezakończonych przed dniem 1 stycznia 2022 r. przepisy art. 24 ust. 2 i 5b nowelizowanej u.s.u.s. stosuje się w brzmieniu dotychczasowym, tj. wprowadzonych ustawą nowelizującą z dnia 16 września 2011 r. Wobec powyższego termin na dochodzenie należności za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r. nie uległ przedawnieniu ze względu na okoliczności ingerujące w bieg terminu przedawnienia należności poprzez jego zawieszenie z uwagi na trwające postępowanie egzekucyjne, które prowadzi Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w G. C. B. zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego w G. sygn. akt [...] (sygnatura akt komorniczych [...])." Dalej organ wskazał, że bieg terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. "zawieszał się zatem w chwili podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, tj. odpowiednio: - Dla należności za czerwiec, lipiec, sierpień i wrzesień 2010 r. (terminy wymagalności składek odpowiednio 15 lipca 2010 r., 16 sierpnia 2010 r., 15 września 2010 r. i 15 października 2010 r.) 19 lipca 2011 r., na podstawie doręczonych upomnień w dniu 24 listopada 2010 r., wdrożyliśmy postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...], [...], [...] i [...]. Tytuły wykonawcze zostały doręczone 26 lipca 2011 r. Postępowanie egzekucyjne nadal trwa." Następnie według takiego samego schematu opisał pozostałe okresy składkowe na które zaliczono wpłaty. Następnie organ wskazał, że z rozliczenia konta płatnika wynika, że: 1. z wpłaty dokonanej 15 marca 2021 r. w kwocie 1865,76 zł pokryte zostały: składki na ubezpieczenie społeczne za czerwiec 2010 r. w kwocie 709,42 zł + odsetki za zwłokę 728 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2010 w kwocie 173,37 zł + odsetki za zwłokę 179 zł, koszty egzekucyjne przypisane do składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za luty 2011 r. w kwocie 75,97 zł; 2. z wpłaty dokonanej 12 kwietnia 2021 r. w kwocie 2 241,75 zł pokryte zostały: składki na ubezpieczenie społeczne za czerwiec 2010 r. w kwocie 880,60 zł + odsetki za zwłokę 910 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 164,03 zł + odsetki za zwłokę 169 zł, składki na FPiFGŚP za luty 2011 w kwocie 28,23 zł + odsetki za zwłokę 28 zł i koszty egzekucyjne w kwocie 61,89 zł; 3. z wpłaty dokonanej 14 maja 2021 r. w kwocie 3 841,56 zł pokryte zostały: składki na ubezpieczenia społeczne za czerwiec 2010 r. w kwocie 1 488,58 zł + odsetki za zwłokę 1 548 zł, składki na ubezpieczenie zdrowotne za czerwiec 2010 r. w kwocie 301,84 zł + odsetki za zwłokę 315 zł, składki na FPiFGŚP za luty 2011 r. w kwocie 96,14 zł + odsetki za zwłokę 92 zł. Zdaniem organu wpłaty te rozliczane były prawidłowo na najstarsze okresy, które nie uległy przedawnieniu. Ponadto organ wskazał, że należności składkowe za okres od czerwca 2010 r. do lipca 2012 r. zostały zabezpieczone przez ZUS na majątku nieruchomym Spółki. Podsumowując organ wskazał, że należności składkowe za luty 2021 r., marzec 2021 r. oraz kwiecień 2021 r. nie zostały uregulowane w terminie ich płatności i na podstawie art. 15 § 1 u.p.e.a. ZUS wezwał Zobowiązaną do ich uregulowania. IX. Na powyższe postanowienie Spółka złożyła skargę do WSA w Krakowie zarzucając zaskarżonemu postanowieniu naruszenie: - art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie zarzutu mimo nieistnienia obowiązku, - § 12 ust. 1-5 rozporządzenia z dnia 21 września 2017 r., poprzez błędne zaliczenie wpłat na przedawnione zaległości, - art. 24 ust. 5 u.s.u.s., poprzez zaliczanie wpłat na przedawnione należności, podczas gdy składki zabezpieczone hipoteką po upływie terminu przedawnienia należności mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia, - art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2022 ze zm.; dalej: K.p.a.), poprzez prowadzenie postępowania w sposób, który powoduje brak zaufania jego uczestników do władzy publicznej, - art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, niepodjęcie wszelkich kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego - art. 24 u.s.u.s., poprzez przyjęcie, iż bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu w sytuacji, gdy do takiego zawieszenia nie doszło. Na podstawie tych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Skarżąca m.in. podniosła, że organ błędnie zaliczył wpłacone środki na przedawnione należności zasłaniając się tym, iż należności nie uległy przedawnieniu, bo zostały zabezpieczone hipotecznie na majątku nieruchomym Spółki. Zdaniem Skarżącej twierdzenia organu o prowadzeniu od ponad 11 lat postępowania egzekucyjnego też jest błędne. Organ nie wykazał, że prowadził tę egzekucję od 2011 r. do chwili obecnej w sposób ciągły, że były podejmowane jakiekolwiek czynności. Żadne czynności przez te 11 lat nie były podejmowane. Od 2011, czy 2012 r. nic nie było robione. Organ zachowywał się biernie. Dopiero teraz kiedy Spółka zaczęła opłacać bieżące składki, na nowo próbuje prowadzić działalność, organ stara się wyegzekwować przedawnione należności. Nie zostało określone od kiedy egzekucja była prowadzona i mało realnym jest, iż była ona prowadzona nieprzerwanie przez ponad 10 lat i nic nie zostało wyegzekwowane. Ta egzekucja w tym okresie po prostu nie była prowadzona. Nie były podejmowane żadne czynności. W takich przypadkach istnieje obowiązek umorzenia egzekucji. Spółka nic nie wie o tym, by taka egzekucja była prowadzona. Nie zostało to w żaden sposób wykazane. Nie można wszcząć postępowania, a potem przez 10 lat zachowywać się biernie i twierdzić, że nie doszło do przedawnienia należności. Takie zachowanie organu jest nadużyciem. Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. X. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po raz drugi rozpoznając sprawę zważył, co następuje. Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm.; dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest natomiast do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze, które są związane z materią zaskarżonych aktów administracyjnych. Orzekanie odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Na podstawie art. 135 P.p.s.a. Sąd podejmuje środki w celu usunięcia naruszenia prawa, w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego załatwienia sprawy. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b P.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 P.p.s.a.). Należy również wskazać, że w myśl art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Rozpatrując sprawę w tak zakreślonych granicach Sąd stwierdził, że skarga jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie istotne jest, że rozpatrywaną sprawę poprzedzał prawomocny wyrok WSA w Krakowie, z dnia 22 lutego 2022 r., sygn. akt I SA/Kr 1399/21, którym Sąd uchylił postanowienie z dnia 6 września 2021 r. oraz poprzedzające je postanowienie z dnia 27 lipca 2021 r. W wyroku tym sformułował przytoczone powyżej intencjonalnie przez Sąd zalecenia co do ponownego rozpoznania sprawy. Stosownie zaś do art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Z cytowanego przepisu wynika, że zarówno organy, jak i sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, są związane oceną prawną dokonaną wcześniej przez sąd w tej sprawie. Znaczy to, że nie mogą one formułować oceny sprzecznej z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązane są do podporządkowania mu się w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organem administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2010 r., sygn. akt I GSK 940/09; wszystkie powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia wymaga, że związanie sądu i organu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu trwa w danej sprawie dopóty, dopóki nie zostanie ono uchylone lub zmienione lub nie ulegną zmianie przepisy, czyniąc pogląd prawny nieaktualnym. Podobny skutek (tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny), może spowodować zmiana (po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych. Zatem skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. Sąd zobowiązany jest do podporządkowania się im w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku. Zaznaczyć należy, że ocena prawna może odnosić się tak do przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi ścisły, immanentny związek. Wskazania stanowią więc konsekwencję oceny prawnej. Naruszenie art. 153 P.p.s.a. może w związku z tym polegać na pominięciu wiążącej oceny i przyjęciu stanowiska odmiennego niż z niej wynikające, bądź niewykonaniu wytycznych co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2021 r., sygn. akt II GSK 1261/21). Omawiany przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 353/16). Biorąc pod uwagę wiążący charakter ww. wyroku, rolą Sądu w niniejszym postępowaniu było przede wszystkim zweryfikowanie, czy organ wykonał wskazania sformułowane w prawomocnym wyroku (podkreślenie Sądu). Podkreślenia przy tym wymaga, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z okoliczności uzasadniających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w ww. wyroku. Zatem ocena w nim wyrażona była i jest nadal wiążąca na gruncie niniejszej sprawy. W wyroku z dnia 22 lutego 2022 r. jako kluczowe, a zarazem wstępne zagadnienie dla rozpatrywanej, Sąd uznawał kwestię przedawnienia należności, na poczet których organ dokonał zaliczenia wpłat dokonanych przez Skarżąca w dniu 15 marca 2021 r. w kwocie 1865,76 zł, 12 kwietnia 2021 w kwocie 2241,75 zł oraz 14 maja 2021 r. w kwocie 3841,56 zł. Sąd w ww. wyroku wskazywał, że organ rozpoznając powyższą kwestię powinien dokonać precyzyjnych ustaleń czy nie upłynął termin przedawnienia co do zadłużenia z tytułu składek za okres od czerwca 2010 r. do listopada 2011 r. Tymczasem w zaskarżonej decyzji w zakresie przedawnienia zawarte są ustalenia (oceny), które nie wynikają ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Wobec powyższego Sąd nie mógł stwierdzić, czy ustalony przez organy stan faktyczny w zakresie przedawnienia wyżej wymienionych zaległości składkowych jest stanem faktycznym ustalonym na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Tylko zupełny materiał dowodowy daje podstawę do oceny merytorycznej sprawy. W opinii Sądu zebranie całego materiału dowodowego to zebranie dowodów dotyczących wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy faktów. Sąd wskazuje, że zgodnie art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez Sąd jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organy podatkowe w toku całego postępowania toczącego się przed organami. Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd nie ogranicza się jedynie do tego aktu, lecz bada, czy okoliczności przedstawione w takiej decyzji znajdują odzwierciedlenie w dokumentacji zgromadzonej w nadesłanych aktach sprawy. To na organie ciąży obowiązek przedłożenia wraz ze skargą kompletnych akt, zawierających wszystkie dowody i dokumenty, które stały się podstawą wydanego przez niego aktu i które pozwolą sądowi dokonującemu kontroli na pełną ocenę jego zgodności z prawem rozumianym zarówno jako prawo procesowe jak i materialne. Orzekanie przez sąd administracyjny jest możliwe tylko na podstawie całości akt sprawy, co związane jest z tym, że sąd administracyjny nie może dokonywać ustaleń faktycznych we własnym zakresie, a tylko bada, czy dokonane przez organy administracji ustalenia odpowiadają prawu. Obowiązek ten został wyartykułowany w art. 54 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Co istotne w niniejszej sprawie, wskazane przepisy P.p.s.a. nie nakładają na sąd obowiązku zgromadzenia kompletnych akt postępowania w sprawie, a tylko dokonanie oceny na podstawie akt przesłanych przez organ, a wyjątkowo uzupełnianych dodatkowymi istotnymi dowodami w zakresie wyznaczonym w art. 106 P.p.s.a. I choć orzecznictwo sądowe nie jest jednolite w kwestii obowiązku sądu co do kompletowania akt administracyjnych, bowiem wskazuje się w nim również, że sąd w sytuacji dostrzeżenia brakujących w aktach dokumentów powinien wezwać organ do ich nadesłania, to jednak podkreśla się, że obowiązek ten istnieje w sytuacji, gdy z lektury akt wynika, iż zgromadzony został pełny materiał dowodowy, lecz nie przesłano sądowi kompletnych akt sprawy (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 1231/05). Sąd może zatem wezwać organ do uzupełnienia akt sprawy, jeśli przez niedopatrzenie akta zawierają braki, ale to uzupełnienie dotyczy jedynie tych akt, które organ posiadał wydając rozstrzygnięcie. Uzupełnienie to nie może natomiast oznaczać kompletowania przez sąd akt znajdujących się poza organem, gdyż to nie należy do obowiązków sądu, ale organu, o czym stanowią przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Tym samym sąd nie ma obowiązku wzywać organu do uzupełnienia akt sprawy, w przypadku gdy z przedłożonych wraz ze skargą akt sprawy wynika, że istotne dla rozstrzygnięcia materiały i dowody nie znalazły odzwierciedlenia w aktach zgromadzonych przed wydaniem kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia. Taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Sąd wskazuje, że PZUS wraz z odpowiedzią na skargę przekazał do niniejszej sprawy 9 tomów akt. W odpowiedzi na skargę organ złożył wniosek, aby uwzględnić w niniejszej sprawie 5 tomów dołączonych do sprawy o sygn. akt I SA/Kr 533/22 oraz "1 plik akt" dołączony do sprawy o sygn. akt I SA/Kr 737/22. Sąd uwzględnił powyższy wniosek i przeanalizował również akta wskazane przez organ. Drobiazgowa kwerenda akt, o których mowa powyżej, wykazała, że w przekazanych Sądowi aktach sprawy brak jest tytułów wykonawczych o numerach wymienionych na stronach 6 i 7 zaskarżonego postanowienia mających zdaniem organu dotyczyć należności składkowych za okres czerwiec-grudzień 2010 r. i za okres luty-listopad 2011 r. Sąd zauważa, że w jednym z tomów akt (Sąd nie podaje numeru tomu bo organ nie ponumerował tomów akt) dołączonych do sprawy I SA/Kr 533/22 znajdują się tytuły wykonawcze wystawione w 2011 r., jednak o zupełnie innych numerach niż wymienione w postanowieniu. W zaistniałej sytuacji Sąd nie mógł stwierdzić, czy po pierwsze tytuły te zostały wystawione i czy zostały doręczone Skarżącej, co oznacza, że Sąd nie mógł w pełni skontrolować stanowiska organu przedstawionego w zaskarżonym postanowieniu w zakresie przedawnienia. Zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, że sąd administracyjny jest zobligowany przyjmować, że przesłane przez organ przy skardze akta sprawy są tymi, które organ posiadał prowadząc postępowanie zakończone orzeczeniem zaskarżonym do sądu (por. wyrok NSA z dnia 1 lutego 2008 r., sygn. akt I OSK 1548/06), zatem to w kontrolowanej sprawie należało przyjąć, że organ nie dysponował żadnymi więcej dokumentami ponad te, które zostały Sądowi przekazane wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę. Oznacza to, że organ już tylko z tych względów naruszył przepis art. 153 P.p.s.a. oraz przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. W kontekście powyższego Sąd wskazuje, że stan akt przedstawionych przez PZUS Sądowi nie odpowiadał obowiązkom nałożonym na organ, a wyartykułowanych w art. 54 § 2 P.p.s.a. (brak dowodów, na które powołuje się organ, akta przedstawione bez zachowania chronologii, brak jednolitej numeracji, akta zawierają powtarzające się dowody i nieuwierzytelnione kopie dokumentów). Abstrahując nawet od powyższego i odnosząc się z kolei do samego stanowiska organu przedstawionego w uzasadnieniu postanowienia, w kwestii przedawnienia składek, na poczet których dokonano zaliczenia wspomnianych wpłat, w zakresie, jakim jest to możliwe bez dowodów, których brak w aktach sprawy, Sąd wskazuje, że sposób prezentacji przez organ swojego stanowiska w tym zakresie nie wypełnia zalecenia sformułowanego w wyroku z dnia 22 lutego 2022 r. dotyczącego precyzyjnego ustalenia, czy nie upłynął termin przedawnienia. W uzasadnieniu postanowienia takich odpowiednich rozważań organ nie zawarł. Wynika to z faktu, że z uzasadnienia nie wynika dla każdej należności z osobna jakie zdarzenie organ przyjął za przyczynę mającą wpływ na bieg terminu przedawnienia. Na stronie 5 uzasadnienia zaskarżonego postanowienia organ przedstawił przepisy u.s.u.s. dotyczące przedawnienia, które jego zdaniem miały zastosowanie w niniejszej sprawie. Uwzględniając wskazane tam unormowania obowiązkiem organu było ustalenie i przedstawienie w uzasadnieniu postanowienia daty początkowej, od której liczony jest bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do każdej konkretnej kwoty należności składkowych (w rozbiciu na poszczególne rodzaje składek – składki na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenia zdrowotne, FPiFGŚP) oraz wykazanie, czy jest to np. data wymagalności należności, czy też początkiem biegu terminu przedawnienia jest dzień 1 stycznia 2012 r., oraz zdarzeń, które w odniesieniu do konkretnych należności mogły mieć wpływ na przedłużenie terminu przedawnienia. Innymi słowy, organ był zobligowany dokonać ustaleń i przedstawić w uzasadnieniu postanowienia, czy do przedawnienia należności składkowych za okresy czerwiec–grudzień 2010 r. i luty-listopad 2011 r. przy uwzględnieniu zdarzeń mających wpływ na przedłużenie terminu przedawnienia, ma zastosowanie 5-letni termin przedawnienia liczony od 1 stycznia 2012 r., czy też termin 10 letni liczony od dnia wymagalności. Ma to istotne znaczenie, bowiem do należności składkowych nieprzedawnionych do dnia 1 stycznia 2012 r. (wedle reguł z zastosowaniem 10-letniego okresu przedawnienia) ma, co do zasady, zastosowanie 5-letni termin przedawnienia, z tym istotnym zastrzeżeniem, że liczy się go nie od daty ich wymagalności, tak jak o tym stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s., ale od dnia 1 stycznia 2012 r., przy zachowaniu wynikającej z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców (Dz. U. z 2011 r. nr 232, poz. 1378) zasady stosowania ustawy względniejszej. Inaczej rzecz ujmując: okresy zawieszenia muszą być skorelowane (pozostawać we współzależności) z okresami przedawnienia wynikającymi z przedstawionych przez organ przepisów u.s.u.s. dotyczących przedawnienia, czyli organ musi wskazać do każdej z zaległości z tytułu składek, na jakiej podstawie przyjął okres przedawnienia np. 5 letni czy 10 letni. Dopiero w takiej sytuacji można mówić o precyzyjnym ustaleniu, czy nie upłynął termin przedawnienia. Kolejno Sąd wskazuje, że z uzasadnienia postanowienia jednoznacznie nie wynika, jakie zdarzenie organ uznał za pierwszą czynność egzekucyjną zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony w rozumieniu art. 24 ust. 5b u.s.u.s. Organ w zaskarżonym postanowieniu, na przykład odnośnie składek za lipiec, sierpień i wrzesień 2010 r. wskazał: "19 lipca 2011 r., na podstawie doręczonych upomnień w dniu 24 listopada 2010 r., wdrożyliśmy postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych nr [...],[...], [...],[...],[...],[...],[...],[...], [...],[...], [...] i [...]. Tytuły wykonawcze zostały doręczone 26 lipca 2011 r. Postępowanie egzekucyjne nadal trwa." (jak wskazano powyżej sposób prezentacji swojego stanowiska organ powielił do wszystkich pozostałych należności składkowych). Z intencjonalnie zacytowanego ponownie fragmentu uzasadnienia nie wynika po pierwsze, jakich konkretnych składek poszczególne tytuły dotyczą, po drugie, czy za pierwszą czynność egzekucyjną organ przyjął doręczenie upomnienia, czy wystawienie tytułu wykonawczego, czy może doręczenie tytułu. Ma to istotne znaczenie dla ustalenia, od kiedy bieg terminu został zawieszony i w konsekwencji ustalenia terminu przedawnienia. W kontekście powyższego Sąd zauważa, że przez pierwszą czynność zmierzającą do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której mowa w art. 24 ust. 5b u.s.u.s., należy rozumieć czynność zmierzającą bezpośrednio do wyegzekwowania zobowiązania, realizowaną w toku egzekucji, a zatem może to być wystawienie tytułu wykonawczego, dokonanie zajęcia, np. rachunku bankowego, czyli dokonanie stricte czynności egzekucyjnych. Wystawienia i doręczenia upomnienia (art. 15 u.p.e.a.) nie można zatem uznać za pierwszą czynność egzekucyjną skutkującą zawieszeniem biegu terminu przedawnienia należności składkowych (por. np. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2022 r. sygn. akt I GSK 1210/21). Kolejno Sąd wskazuje, że organ dokonał zaliczenia części dokonanych wpłat w dniu 15 marca 2012 r. i 12 kwietnia 2021 r. na poczet kosztów egzekucyjnych. Do dnia 19 lutego 2021 r. koszty egzekucyjne powstałe w związku z egzekwowaniem składek przedawniały się na zasadach określonych w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Przy czym należy zauważyć, że koszty egzekucyjne jako należności akcesoryjne nie dzielą losów egzekwowanych należności głównych (składkowych). To między innymi oznacza, że inaczej liczona jest data początku biegu terminu ich przedawnienia, który nie jest uzależniony od ich wymagalności, tak jak przy składkach na ubezpieczenia społeczne czy Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, lecz od daty powstania tych kosztów, czyli dnia dokonania danej czynności egzekucyjnej. (podkreślenie Sądu). W rozpatrywanej sprawie organ w uzasadnieniu decyzji nie wykazał kiedy powstały koszty egzekucyjne, a to oznacza, że również i w tym zakresie uzasadnienie przedmiotowego postanowienia jest wadliwe. Na marginesie Sąd wskazuje, że od dnia 20 lutego 2021 r. przedawnienie kosztów egzekucyjnych uregulowane jest w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1427, ze zm.; dalej: u.p.e.a.). Mianowicie ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 1553) do u.p.e.a. dodano przepisy art. 65a u.p.e.a. dotyczące przedawnienia kosztów egzekucyjnych. Jednocześnie tą samą ustawą do art. 24 u.s.u.s. dodano ust. 4a, zgodnie z którym do kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia przepisów ust. 4 oraz 5-6 nie stosuje się. Z kolei zgodnie z art. 6 ust. 3 ustawy nowelizującej do przedawnienia kosztów egzekucyjnych i kosztów upomnienia, o których mowa w art. 24 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 3, oraz kosztów upomnienia, o których mowa w art. 84 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 3, których obowiązek zapłaty powstał przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. W zaistniałej sytuacji z oczywistych względów odnoszenie się przez Sąd do zarzutów skargi dotyczących prawidłowości zaliczenia wpłat dokonanych przez Skarżącą w dniach 15 marca 2021 r., 12 kwietnia 2021 r. oraz 14 maja 2021 r., na poczet zaległych składek za okres czerwiec-grudzień 2010 r. i za okres luty-listopad 2011 r., jest przedwczesne. Końcowo Sąd wskazuje, że znane mu są z urzędu wyroki zapadłe w innych sprawach Skarżącej o sygnaturach akt I SA/Kr 533/22 i I SA/Kr 737/22 oraz I SA/Kr 1023/22, gdzie również była oceniana prawidłowość oddalenia złożonych zarzutów egzekucyjnych w kontekście dokonywania zaliczenia bieżących wpłat dokonywanych przez Skarżącą na zaległości z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W dwóch pierwszych sprawach Sąd oddalił skargi, natomiast w trzeciej sprawie Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. Sprawy te jednak nie są porównywalne, ze względu na odmienny stan faktyczny poszczególnych spraw (zaliczenia bieżących różnych wpłat dokonywanych przez Skarżącą na poczet należności składkowych, na różne zaległe należności składkowe). Podsumowując Sąd wskazuje, że organ nie wykonał zaleceń w sposób wskazany w prawomocnym wyroku z dnia 22 lutego 2022 r., czym naruszył przepis art. 153 P.p.s.a. oraz przepisy z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., czyli de facto zostały ponownie naruszone te same przepisy, które Sąd wskazał jako naruszone w wyroku z dnia 22 lutego 2022 r. Z uwagi na stwierdzone naruszenia przepisów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie. Wobec powyższego, przy ponownym rozpoznaniu sprawy aktualne są zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 22 lutego 2022 r. Organ uwzględni również stanowisko Sądu zawarte w niniejszym wyroku. W szczególności organ winien wskazać, w stosunku do każdej z należności składowej odrębnie, jakie wystąpiły okoliczności mające wpływ na bieg terminu przedawnienia w odniesieniu do przepisów u.s.u.s. w zakresie przedawnienia. Ustalenia organu powinny być poparte zebranym materiałem dowodowym ujawnionym w aktach sprawy, a ocena tego materiału dowodowego winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu postanowienia. Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania z uwagi na to, że Skarżąca, po pierwsze była zwolniona z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239 pkt 1 lit. e P.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, po drugie Skarżąca w sprawie występowała bez profesjonalnego pełnomocnika.