III SAB/Gl 324/22

SENTENCJA Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Herman, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Marzanna Sałuda (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2022 r. sprawy ze skargi E. D. na bezczynność Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w P. w przedmiocie udostępniania informacji publicznej 1. stwierdza bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 2. zobowiązuje organ do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt wraz z prawomocnym wyrokiem. UZASADNIENIE Pismem z dnia 10.10.2021 r. E. D. (dalej zwany skarżącym) zwrócił się do Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w P. (dalej zwanego Dyrektorem lub organem) o udostępnienie informacji publicznej poprzez podanie kwot nagród pobranych przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w P., podania z imienia i nazwiska wszystkich pracowników Szkoły Podstawowej nr [...] w P., którzy pobrali nagrody, wraz z ich uzasadnieniem w latach 2018-2020 oraz wszelkich informacji dotyczących remontu instalacji elektrycznej w tejże placówce. Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w P. pismem z dnia 25.10.2021r. udostępnił stronie informację dot. kwoty nagród pobranych przez Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w P. oraz remontu instalacji elektrycznej w Szkole Podstawowej nr [...] w P. Pismem z 10.01.2021r. (sygn. wniosku: [...]) Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w P. poinformował skarżącego, że nie zostaną mu udzielone wnioskowane informacje, gdyż w ocenie organu, wniosek skarżącego jest przejawem rażącego nadużycia prawa do informacji publicznej, przez co skarżący uniemożliwia realizację zadań nałożonych na ten organ przez przepisy prawa. Organ wskazał, że skarżący na przestrzeni 2020 r. i 2021r. złożył ponad 100 wniosków o udostępnienie informacji publicznych, na które została mu udzielona odpowiedź. W niniejszej sprawie organ uznał jednak, że doszło do "nadużycia prawa podmiotowego w postaci prawa do informacji publicznej". Wniosek dot. remontów oraz inwestycji budowlanych przeprowadzonych na terenie tut. placówki jest bowiem w ocenie organu przez stronę nadużywany. W zaledwie bowiem co kilkanaście dni kalendarzowych skarżący składa kolejne wnioski, które sprowadzałaby się do udostępnienia na jego rzecz kilkuset stron dokumentów. Podkreślił organ, że każdorazowe przewertowanie kilku tysięcy stron dokumentacji (zmierzające do wyłączenia dokumentów objętych danych wnioskiem) niewątpliwie byłoby działaniem, które negatywnie wpłynęłoby na pracę placówki. W ocenie Dyrektora Szkoły składanie kolejnych wniosków ma na celu rażącą dezorganizację pracy. W powołaniu na wyrok WSA z 20 marca 2019 r. sygn. akt II SAB/Ke 6/19 organ wskazał na tożsamość stanu faktycznego w niniejszej sprawie co w tym orzeczeniu. Podkreślił przy tym, że skarżącego działania dezorganizują pracę Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] w P. W skardze do WSA w Gliwicach skarżący zarzucił bezczynność organu i nie udzielenie mu żądanych informacji . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 i 9 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022r. poz. 329, ze zm. - dalej zwanej p.p.s.a.) w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2021 r. poz. 137, ze zm.) sądowa kontrola administracji publicznej, dokonywana jest na podstawie kryterium legalności. Obejmuje m.in. orzekanie przez sądy administracyjne w sprawach skarg na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego. Jednakże sąd, w myśl przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co daje podstawę i obliguje do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa. Skarga na bezczynność w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. ma na celu ochronę prawa strony przez doprowadzenie do wydania przez organ rozstrzygnięcia w sprawie lub podjęcia czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie nie jest zatem akt lub czynność organu, lecz ich ewentualny brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym terminie. W kontrolowanej sprawie skarżący domagał się udzielenia informacji na podstawie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2020 r. poz. 2176, ze zm. – dalej zwanej jak dotychczas u.d.i.p.), która reguluje zarówno zakres podmiotowy i przedmiotowy jej stosowania, jak i procedurę oraz tryb udostępniania informacji publicznej. Wskazać wymaga wobec tego, że bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie podmiot ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji albo nie podjął stosownej czynności. Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania (w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 u.d.i.p.), albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. W rozpatrywanej sprawie organ nie wykonał żadnej z powyższych czynności, kierując do skarżącego pismo z 10.01.2022r., w którym odmówił udostępnienia żądanej informacji, bowiem wniosek ten stanowi nadużycie prawa do informacji publicznej. W piśmie tym organ nie zajął stanowiska, co do kwestii, czy objęte wnioskiem informacje mają charakter informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Nie odniósł się w ogóle do kwestii będących przedmiotem pytania strony w zakresie podania z imienia i nazwiska wszystkich pracowników Szkoły Podstawowej nr [...] w P., którzy pobrali nagrody, wraz z ich uzasadnieniem w latach 2018-2020 Mając powyższe na względzie podkreślić należy na wstępie, że Sąd w niniejszym składzie nie kwestionował prawa organu do skorzystania z możliwości odmowy udostępnienia informacji publicznej z powodu nadużycia prawa przez wnioskodawcę. Zdaniem Sądu podjęte przez organ w niniejszej sprawie działania nastąpiły natomiast w nieprzewidzianej do tego formie prawnej. Jak już wskazano powyżej odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna bowiem mieć formę decyzji administracyjnej, co uzasadnia stosowanie w tym zakresie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd uznał bowiem, że negatywna reakcja na wniosek bez zachowania przepisanej prawem formy w swoich skutkach właściwie nie różni się od całkowitej bierności. Niewydanie decyzji odmownej uniemożliwia bowiem skarżącemu weryfikację zajętego przez organ stanowiska, które podlega odrębnemu zaskarżeniu i nie może zostać przesądzone w niniejszym postępowaniu. Dopiero w ewentualnym przyszłym postępowaniu zainicjowanym na skutek odmowy udostępnienia informacji publicznej dokonanej w prawidłowej formie możliwe będzie rozstrzygnięcie, czy odmowa taka jest zasadna. Jednocześnie podkreślić należy, że o nadużyciu prawa do informacji publicznej można mówić dopiero wtedy, gdy nie kwestionuje się samego prawa, lecz sposób czynienia z niego użytku. Oznacza to, że żądane przez wnioskodawcę informacje muszą mieć charakter informacji publicznych. W piśmie z 10.01.2022 r. brak jest jakichkolwiek rozważań organu, czy wnioskowane przez skarżącego informacje mieszczą się w zakresie przedmiotowym u.d.i.p. Brak także jakiegokolwiek odniesienia się do zagadnienia będącego przedmiotem zapytania w zakresie podania z imienia i nazwiska wszystkich pracowników Szkoły Podstawowej nr [...] w P., którzy pobrali nagrody, wraz z ich uzasadnieniem w latach 2018-2020 Z kolei Sąd przystępując do takowej oceny oraz kontroli, czy przedmiotowa sprawa mieści się w zakresie podmiotowym u.d.i.p. stwierdził, że Dyrektor Szkoły Podstawowej nr [...] w P. jest podmiotem zobowiązanym, na gruncie u.d.i.p., do udzielenia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Odnosząc się do zakresu przedmiotowego, należy wskazać, że pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. Jest ono – zarówno przez doktrynę, jak i orzecznictwo sądów administracyjnych – rozumiane bardzo szeroko, co wiąże się z upowszechnieniem zasady transparentności życia publicznego. W świetle tych regulacji przyjąć należy, że informacją publiczną są wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Informacje związane z nagrodami wypłaconymi poszczególnym pracownikom Szkoły Podstawowej nr [...] w P. wraz z ich uzasadnieniem w latach 2018-2020 niewątpliwie stanowią informacją publiczną. Zgodnie z art. 6 ust. 2 lit. f u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o: podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o majątku, którym dysponują. Zatem zasady dysponowania nim, mają charakter informacji publicznych, które podlegają udostępnieniu w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach u.d.i.p. Mając to na uwadze Sąd, w oparciu o art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., stwierdził, że organ pozostawał w bezczynności w zakresie rozpoznania wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej, co skutkowało koniecznością zobowiązania organu do rozpatrzenia tego wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Organ rozpoznając wniosek skarżącego z 10.10.2021 r. przyjmując, że żądane dane są informacją publiczną powinien udostępnić ją albo uznając, że nie mogą być one udostępnione powinien wydać stosowną decyzję w tym przedmiocie. Odmowa udostępnienia informacji publicznej może natomiast nastąpić z uwagi na brzmienie art. 5 u.d.i.p. lub gdy wystąpią inne podstawy (w tym nadużycie prawa do tej informacji). Jednocześnie w ocenie Sądu bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Nie wynikała bowiem z lekceważącego stosunku do złożonego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, bowiem organ zareagował na wniosek skarżącego. Jednakże odpowiedź udzielona zwykłym pismem nastąpiła w niewłaściwej formie. Tymczasem, zdaniem Sądu, wymieniona kwalifikowana forma bezczynności winna być zarezerwowana do sytuacji oczywistych, niebudzących wątpliwości i niedających się usprawiedliwiać w żaden sposób. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 p.p.s.a.