I FZ 280/22

SENTENCJA Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Sylwester Marciniak, po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 października 2022 r. sygn. akt VIII SA/Wa 842/21 odrzucające skargę M. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 10 sierpnia 2021 r., nr 1401-IOV-1.4103.21.2021.AGI w przedmiocie podatku od towarów i usług postanawia oddalić zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA UZASADNIENIE I FZ 280/22 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia 14 października 2022 r., sygn. akt VIII SA/Wa 842/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: sąd pierwszej instancji) odrzucił skargę M. S. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: organ odwoławczy) z dnia 10 sierpnia 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług. W uzasadnieniu postanowienia sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżący został wezwany do usunięcia braku formalnego skargi przez wskazanie numeru PESEL oraz do uiszczenia wpisu od skargi, jednak na wezwania nie odpowiedział. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu w dniu 18 października 2021 r. Termin do dokonania czynności, do których wezwał skarżącego sąd, upłynął bezskutecznie z dniem 25 października 2021 r., stąd zaszły przesłanki do odrzucenia skargi na podstawie art. 220 § 3 i art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Skarżący zaskarżył wskazane wyżej postanowienie, wskazując m.in., że przemilczał absurd wzywania do nr PESEL w sytuacji, gdy numer ten wskazany został przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, doręczonej wraz z wezwaniem. Zdaniem skarżącego postanowienie jest też sprzeczne z art. 220 p.p.s.a., gdyż wezwany powinien być wnoszący pismo, a więc organ odwoławczy. Nadto skarżący zaprotestował przeciwko wskazaniu, że nie odpowiedział na wezwanie, zwracając uwagę na to, że odpowiedzią taką była skarga na przewlekłość, zaznaczył też, że został poinformowany w piśmie z dnia 6 października 2021 r., że "na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów", a stało się inaczej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim podkreślić, że sąd pierwszej instancji wskazał dwa powody odrzucenia skargi skarżącego (niepodanie numeru PESEL i nieuiszczenie wpisu od skargi), lecz do wydania takiego rozstrzygnięcia wystarczające było powołanie się na jedną z tych przyczyn, stanowią one bowiem niezależne od siebie przesłanki odrzucenia skargi. Mając to na względzie należy stwierdzić, że nawet wątpliwości co do zgodności z prawem odrzucenia skargi z jednego z podanych powodów nie są wystarczające do uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Warto też wskazać, że skarżący nie zaprzecza, że wezwania otrzymał, były one dla niego czytelne (wiedział, jakiego zachowania oczekuje od niego sąd), jak też, że ich nie wykonał w zakreślonym terminie. Akta sprawy potwierdzają, że skarżący został pouczony o skutkach niewykonania wezwań w terminie 7 dni od ich otrzymania. Z uwagi na to, że z zażalenia wynika, że w ocenie skarżącego zaskarżone postanowienie wydane zostało w niewłaściwym składzie sądu (jednoosobowym zamiast trzyosobowym), należy stwierdzić, że nie doszło w omawianym przypadku do naruszenia prawa w tym zakresie. Pouczenie o rozpatrzeniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, do którego odwołał się skarżący w zażaleniu, dotyczyło merytorycznego rozpatrzenia skargi w trybie przewidzianym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.), nie wydania jakiegokolwiek rozstrzygnięcia w sprawie. Z art. 16 § 1 p.p.s.a. wynika wprost, że sąd administracyjny na posiedzeniu niejawnym orzeka w składzie jednego sędziego, chyba że ustawa stanowi inaczej. Postanowienie o odrzuceniu skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (por. art. 58 § 3 p.p.s.a.), przy czym w tym przypadku ustawa nie przewiduje składu trzyosobowego. Wydanie zaskarżonego postanowienia w składzie jednego sędziego było zatem zgodne z prawem. Badając zgodność z prawem zastosowania w okolicznościach sprawy art. 220 § 3 p.p.s.a., tj. odrzucenia skargi z uwagi na nieuiszczenie – mimo wezwania – należnego wpisu, należy odnieść się do art. 220 § 1 p.p.s.a., na ten bowiem przepis skarżący wskazuje w zażaleniu jako usprawiedliwienie swojego zaniechania. Zgodnie z art. 220 § 1 p.p.s.a. sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania (w przypadku skargi art. 220 § 3 p.p.s.a. przewiduje skutek odrzucenia tego środka prawnego, nie pozostawienia go bez rozpoznania). Zdaniem skarżącego wskazany w art. 220 § 1 p.p.s.a. "wnoszący pismo" to organ odwoławczy, sąd powinien był zatem wezwać organ do uiszczenia wpisu, nie jego. Stanowisko to jest bezpodstawne. Wnoszącym skargę niewątpliwie jest M. S., to on bowiem skarży akt organu i domaga się jego kontroli sądowej przez wojewódzki sąd administracyjny. Nie zmienia tego okoliczność, że fizycznie skargę przesłał do sądu organ odwoławczy, jest to bowiem jedynie techniczna czynność będąca konsekwencją pośredniego trybu wnoszenia skargi. Z art. 54 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. "Wnoszącym pismo" w przypadku skargi jest zatem skarżący, a nie organ odwoławczy, to skarżący też jest zobowiązany do uiszczenia opłaty od tego pisma. Należy też dodać, że wskazanie przez sąd, że skarżący na wezwanie nie odpowiedział, nie traci na zasadności tylko dlatego, że skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania – "odpowiedzią na wezwanie" byłoby jego wypełnienie lub podjęcie innej czynności procesowej adekwatnej na tym etapie postępowania (np. zaskarżenie zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, wniesienie o przyznanie prawa pomocy). Wniesienie niemającego związku z otrzymanymi wezwaniami pisma procesowego nie może być uznane za odpowiedź na wezwania. W sprawie skarżący, mimo wezwania, skargi nie opłacił, skarga ta zatem podlegała odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji zaskarżone postanowienie należy uznać za zgodne z prawem. Dla powyższej konstatacji kwestią wtórną jest to, czy zaszła druga z podstaw odrzucenia skargi, tj. czy sąd trafnie uznał, że należało odrzucić skargę, skoro skarżący nie uzupełnił jej braków formalnych w zakresie podania numeru PESEL. Istotnie numer PESEL został podany przez organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, jak wskazał skarżący w zażaleniu, co nie zmienia tego, że w świetle art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. to w skardze powinien być ten numer wskazany. Należy jednak zauważyć, że zagadnienie, czy w sytuacji, gdy numer PESEL znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, niepodanie tego numeru w skardze stanowi brak formalny wymagający uzupełnienia w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi, stało się przedmiotem wniosku Prezesa NSA z dnia 21 listopada 2022 r. o podjęcie uchwały w poszerzonym składzie NSA – obecnie sprawa, zarejestrowana pod sygn. akt II GPS 3/22, oczekuje na wyznaczenie terminu posiedzenia. Gdyby od wyjaśnienia powołanych przez Prezesa NSA wątpliwości zależało rozstrzygnięcie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny powinien zawiesić postępowanie w sprawie, jednak taka sytuacja nie zaistniała w okolicznościach niniejszej sprawy. Skoro nawet w przypadku uznania, że niepodanie przez skarżącego numeru PESEL nie mogło stanowić podstawy do odrzucenia skargi, skarga i tak prawidłowo została odrzucona z powodu nieuiszczenia wpisu, Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi potrzeby oczekiwania na ewentualne podjęcie uchwały w sprawie II GPS 3/22, gdyż niezależnie od swej treści uchwała ta nie wpłynie na rozstrzygnięcie niniejszego zażalenia. Równocześnie, z uwagi na sporny obecnie charakter podanego zagadnienia, za zbędne należy uznać jego rozważanie w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Podsumowując powyższe należy stwierdzić, że sąd pierwszej instancji prawidłowo i zgodnie z prawem odrzucił skargę skarżącego, gdyż – mimo wezwania – nie uiścił on należnego wpisu od tej skargi. Ze wskazanych przyczyn, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie. Sylwester Marciniak Sędzia NSA ----------------------- 3